Borat - Subsequent Moviefilm

Πρώτες σκέψεις μετά την προβολή του πολυαναμενόμενου sequel του Borat. Προσοχή, ήπια spoilers.

Το πρώτο Borat το είδα σε μια ηλικία που μπορούσα περισσότερο να εκτιμήσω την καφρίλα του παρά το πολιτικό του νόημα, αν και έκανε πολύ καλή δουλειά στο να μου φυτέψει κάποιους σπόρους μέσα στο κεφάλι μου ως προς αυτόν τον τομέα. Δε θυμάμαι να έχω ξαναγελάσει τόσο πολύ σε ταινία, σε μια προβολή ενός ενοικιασμένου dvd που δεν έπαιζε το αγγλικό κανάλι ήχου και με τον κολλητό μου αναγκαστήκαμε να το δούμε στα Ρώσικα. Ακόμα κι έτσι, για χρόνια μετά ήμασταν αυτός ο Borat κι εγώ ο Azamat, μιλάγαμε αποκλειστικά με την προφορά του Sacha Baron Cohen και για ήχο κλήσης είχαμε τον Ύμνο του Καζακστάν. Όπως θα ‘λεγε και ο Borat, Nice.

Τα χρόνια πέρασαν, εντρύφησα και στους υπόλοιπους χαρακτήρες του Cohen, είδα όλο το Ali G Show, απογοητεύτηκα κάπως με τον Bruno, γέλασα αρκετά με το Dictator και μετά σταμάτησα να γελάω. Γενικά, όχι μόνο με τον Cohen. Σε αυτόν άρχισα να αναγνωρίζω την κριτική του σε όλες τις δυτικές αξίες και να τον θεωρώ ιδιοφυή ακόμα και στα πιο χοντροκομμένα του. Να παρατηρώ περισσότερο το πώς ξεσκεπάζει τους συνδαιτυμόνες του παρά τις ερμηνείες του. Και στην πιο Cohen κίνηση των τελευταίων ετών, εν μέσω πανδημίας γυρίζει το sequel του Borat και επιστρέφει για να ταράξει τα νερά. Kαι ξαφνικά, ως εκ θαύματος, ξαναγελάω. Great Success λοιπόν.

Μετά από χρόνια στα κάτεργα για το ότι ντρόπιασε το Καζακστάν ανά την υφήλιο, ο Borat καλείται να εξιλεωθεί. Πως θα το καταφέρει αυτό; Δίνοντας ένα δώρο στο δεξί χέρι του Donald Trump, το οποίο θα επιρτέψει στον ηγέτη του Καζακστάν να μπει στη λίγκα των μεγάλων. Μετά από μια σειρά ατυχών περιστατικών στα οποία το αρχικό δώρο καταστρέφεται (δε θα πω πως και τι), σε έναν ελιγμό σωτηρίας, αποφασίζεται η κόρη του Borat να προσφερθεί ως δωροδοκία. Και το ταξίδι πατέρα και κόρης ξεκινά. Ένα ταξίδι στο οποίο όλος ο συντηρητισμός της Αμερικής του σήμερα έρχεται στο προσκήνιο.

Όσο και να με πονάει το ότι δε βλέπω τον Borat κυρίως με τη γνωστή εμφάνισή του, άλλο τόσο καταλαβαίνω το λόγο που θα τον δω σε άλλες αμφιέσεις. Γίνεται ξεκάθαρο εξαρχής πως θα τον αναγνώριζαν και κανένας δε θα τον έπαιρνε στα σοβαρά. Και αυτό είναι το θέμα, να τον πάρουν οι συνομιλητές του στα σοβαρά προκειμένου να δείξουν το πραγματικό τους πρόσωπο. Κάτι που το επιτυγχάνει πλήρως.

Και είναι αναγκαίο να επιτύχει αυτό του το εγχείρημα γιατί σε μια χώρα υπό καθεστώς Trump, είναι αναγκαίο να αναδειχθεί η ξενοφοβία, η διαφθορά, η άνοδος της ακροδεξιάς και της συνωμοσιολογίας και, κυρίως, ο μισογυνισμός ο οποίος αποτελεί ένα από τα κεντρικά θέματα. Θα δούμε περήφανους υποστηρικτές της λευκής υπεροχής να διαδηλώνουν κατά του «ψέματος του ιού». Την καλή κοινωνία του Νότου να διατίθεται να πουλήσει την κόρη της για 500 δολάρια. Πρώην δημάρχους να κολυμπάνε στο ίδιο τους το προνόμιο. Και κυρίως, το πώς η δεξιά εργαλειοποιεί ανθρώπινα δικαιώματα για να περάσει περαιτέρω εκμετάλλευση.

Φυσικά ο Cohen είναι αυτός που με την υποκριτική του δεινότητα και την τόλμη του τα καταφέρνει περίφημα. Αλλά αυτή τη φορά δεν είναι μόνος. Τον συνοδεύει μια εκπληκτική και απόλυτα δοσμένη στο ρόλο της Maria Bakalova η οποία δε διστάζει να πάει στα άκρα και να νιώσει το χαρακτήρα της, να του δώσει υπόσταση και τελικά να γίνει όντως η Tutar Sagdiyev, η οποία έχει μεγαλώσει σε ένα ανδροκρατούμενο καθεστώς όπου αντιμετωπιζόταν ως αντικείμενο, με κανένα δικαίωμα στο σώμα της. Είναι μάλιστα πολλές οι φορές που θα απορήσει ο θεατής πως τη γλίτωσαν αμφότεροι από το λιντσάρισμα.

Αξιέπαινη είναι επίσης η στάση που παίρνει στο θέμα του γυναικείου φύλου. Η ταινία δε ρίχνει νερό στο κρασί της και εκτός από το μισογυνισμό, δε διστάζει να πάρει θέση και σε σχέση με ένα άλλο θέμα: αυτό της εργαλειοποίησης του φεμινισμού από τη συντηρητική δεξιά. Τι γίνεται όταν, ακόμα και αν μάθεις να υπερασπίζεσαι τα ανθρώπινα δικαιώματά σου, δεν έχεις καταφέρει να απεμπλακείς πλήρως από τα δίχτυα του συντηρητισμού; Όταν ακόμα και μέσα σε αυτά αρχίζει να κρύβεται μια θεωρία συνωμοσίας η οποία είναι αρκετή ώστε να δηλητηριάσει το υπόλοιπο στερέωμα; Όταν, τελικά, ο φεμινισμός σου δεν αφορά στην ολότητα αλλά στους προνομιούχους; Και με λεπτομέρειες οι οποίες οδηγούν σε ένα πραγματικά ξεκαρδιστικό φινάλε, η ταινία αναδεικνύει αυτά τα ζητήματα και θίγει όλη την επικαιρότητα με τρόπο που σοκάρει.

Και αυτό γιατί είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι θα έγραφαν αντισημιτικά συνθήματα με τόση άνεση ή θα υποτάσσονταν τόσο πολύ στο πως τους βλέπει το άλλο φύλο. Είναι σοκαριστικό να βλέπεις ένα υψηλά ιστάμενο πρόσωπο να μη διστάζει να αξιοποιήσει τη θέση του προκειμένου να λάβει ηδονή γιατί απλά μπορεί. Γιατί το πραγματικό σοκ δεν είναι το να βλέπεις τον Borat να μπαίνει σε μια συναγωγή και να αναρωτιέσαι τι μπορεί να πάει λάθος (αντιθέτως θα εκπλαγείς με τα αποτελέσματα), αλλά να βλέπεις ότι όλοι αυτοί οι άνθρωποι δε διστάζουν να κάνουν όλα τα παραπάνω μπροστά από μια κάμερα και όχι στo πλαίσιo του χιούμορ. Γιατί είναι μέρος του φθίνοντος πολιτισμού τους ο οποίος θέλει να αποτελεί και πρότυπο προς μίμηση για τον «βάρβαρο» Τρίτο Κόσμο.

Ωστόσο αυτό κάνει το δεύτερο Borat μια όχι αστεία ταινία; Απεναντίας, με έπιασα πολλές φορές να γελάω. Γιατί το χιούμορ, αν και χοντροκομμένο, είναι παρόν. Αλλά όχι τόσο χοντροκομμένο ώστε να κρύψει όλα τα υπόλοιπα. Και εν τέλει, καταλήγει να είναι ένα άξιος συνεχιστής της πρώτης ταινίας, που το στοιχείο της έκπληξης μπορεί να απουσιάζει, αλλά λειτουργεί περίφημα. Και ξέρω ότι μελλοντικά θα την ξαναδώ γιατί, προς το παρόν με κέρδισε. Πλήρως. 

Rating:

Χώρα: Ηνωμένο Βασίλειο/ΗΠΑ
Έτος: 2020
Χρώμα: Έγχρωμο
Σκηνοθεσία:
Jason Woliner
Πρωταγωνιστούν: Sacha Baron Cohen, Maria Bakalova
Διάρκεια: 95 minutes

Τελευταία