Αρχική ΜΟΥΣΙΚΗΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑΜελωδικές κραυγές ελευθερίας στα χαλάσματα

Μελωδικές κραυγές ελευθερίας στα χαλάσματα

Στο άκουσμα της λέξης «κατάρρευση», το πρώτο συναίσθημα που δημιουργείται είναι αρνητικό. Θες επειδή μάθαμε να χρησιμοποιούμε τις έννοιες για να φτιάξουμε στερεότυπα; Επειδή μεταφορικά υπογραμμίζει την αποτυχία; Ή ακόμα διότι το δεύτερο συνθετικό της λέξης αναφέρεται σε καθοδική κατεύθυνση; Η απάντηση στο ερώτημα «τι σημαίνει μια λέξη» είναι πάντα διαφορετική και εξαρτάται από όσα γεννά ο ψυχικός μας κόσμος, από το πως προσεγγίζουμε ένα θέμα, ουσιαστικά από την υποκειμενικότητά μας. Αυτή είναι και η αιτία που «γεννήθηκε» αυτό το κείμενο. Η προσπάθεια και ο αγώνας, αλλά και ο θαυμασμός για τους ανθρώπους που δεν σταματούν να αγωνίζονται και να διεκδικούν τη μέρα κατά την οποία η δικαιοσύνη θα ανοίξει το δρόμο της στο φως.

Το Βερολίνο του 21ου αιώνα δεν μοιάζει σε τίποτα στην πόλη που χωρίστηκε την δεκαετία του 60’. Σήμερα, η πρόσφατα ανακαινισμένη Γερμανική πρωτεύουσα είναι ζωντανή, εξωστρεφής και αγκαλιάζει το μέλλον, αλλά για σχεδόν 30 χρόνια - από τις 13 Αυγούστου 1961 έως τις 9 Νοεμβρίου 1989 - χωρίστηκε σωματικά και ιδεολογικά. Το τείχος του Βερολίνου -μια «σφήνα» από μπετό – έγινε τροφοδότης στο δίπολο μεταξύ του καπιταλισμού για το «Δυτικό Βερολίνο» και του κομμουνισμού για το«Ανατολικό Βερολίνο».

Και παρόλο που η ιστορία έχει αποδείξει πως υπάρχουν ακόμα πολλά ιδεολογικά –κυρίως τείχη για να πέσουν, το «τείχος της ντροπής» - όπως το αποκαλούσαν οι Γερμανοί της Δύσης, ήταν αρωγός έμπνευσης για πολλούς μουσικούς στο να δημιουργήσουν τραγούδια που μιλάνε για το Τείχος, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και την σημερινή τάση της Γερμανίας να κυριαρχεί τόσο πολιτικά όσο και οικονομικά.

Εκεί όμως που η πολιτική χωρίζει τους ανθρώπους η τέχνη και δη η μουσική, ενώνει!

«Θέλαμε να δείξουμε στους ανθρώπους στη Ρωσία ότι εδώ είναι μια νέα γενιά Γερμανών που μεγαλώνουν και δεν έρχονται με τανκ και όπλα και κάνουν πόλεμο - έρχονται με κιθάρες και rock 'n' roll και φέρνουν αγάπη». Οι Scorpions μίλησαν μέσα από το «Wind of Change» για την αλλαγή που δεν χωρούσε καθυστέρηση. Το τραγούδι γράφτηκε μετά την εμφάνιση της μπάντας στο «Moscow Music - Peace Festival» τον Αύγουστο του 1989, την περίοδο που η «ανασυγκρότηση» και η «διαφάνεια», άλλαζαν σελίδα στο σοβιετικό καθεστώς.

«On the day the wall came down-they threw the locks onto the ground-with glasses high we raised a cry-freedom had arrived».

Δεν χωρούσαν πλέον άλλα τείχη μεταξύ των ανθρώπων. A Great Day for Freedom θα τραγουδήσουν οι Pink Floyd, το οποίο κυκλοφόρησε πέντε χρόνια μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου στο album «The Division Bell», αντιπροσωπεύοντας κατά δήλωση του David Gilmour την ελπίδα για ελευθερία και την απογοήτευση που ακολούθησε.

Η ιστορία δύο ερωτευμένων ανθρώπων σε έναν διχασμένο κόσμο -λίγο πριν και λίγο μετά τα γεγονότα του ’61.

Το «Heroes» ακούστηκε για πρώτη φορά το 1977, την περίοδο που ο David Bowie ζούσε στο Βερολίνο, και μαζί με τον Brian Eno μπήκαν στο στούντιο για να γράψουν και να ηχογραφήσουν την τριλογία των «Low» «Heroes» και «Lodger» (Berlin Trilogy). Το ίδιο το Βερολίνο εκείνη την περίοδο αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της ριζοσπαστικής αλλαγής του τρόπου ζωής του Bowie, ο οποίος προσπαθούσε να απομακρυνθεί από την φήμη του στις ΗΠΑ, ξεκινώντας μια απλούστερη ζωή στο Δυτικό Βερολίνο το 1976.

«In Berlin, by the wall - You were five foot ten inches tall-It was very nice-Candlelight and Dubonnet on ice»

Σε αντίθεση με τον David Bowie και τον Ιggy Pop, ο Lou Reed δεν έζησε ποτέ στο Βερολίνο. Το γεγονός αυτό δεν τον εμπόδισε όμως το 1973 να γράψει το τραγούδι «Berlin», με τους στίχους του τραγουδιού να εκφράζουν απόλυτα το πνεύμα της εποχής, και την σύνθεση από μια άλλη ζοφερή περίοδο της Γερμανίας, εμπνευσμένη από τον Kurt Weill.

«One love/One blood/One life/You got to do what you should/One life/With each other/Sisters/Brothers/One life/But we're not the same/We get to/Carry each other/Carry each other»

Και ενώ για πολλούς οι στίχοι του πολυπράγμονος Ιρλανδού, συνδέθηκαν με την προσπάθεια ενημέρωσης γύρω από το AIDS, στην πραγματικότητα σηματοδοτούν την προσπάθεια του Bono και των συνοδοιπόρων του να εκφραστούν για όσα έζησαν.

«Το να είσαι στο Λονδίνο εκείνη την εποχή μας έκανε να νιώθουμε σαν να είμαστε παγιδευμένοι σε μια φυσική φυλακή. Υπήρξε μίσος και συνεχής απειλή βίας. Το καλύτερο που μπορούσαμε να κάνουμε ήταν να εγκατασταθούμε σε μια άλλη φυλακή. Το Βερολίνο και η παρακμή του ήταν μια καλή ιδέα. Το τραγούδι ήρθε από αυτό. Αγαπούσα το Βερολίνο. Μου άρεσε ο τοίχος και η παραφροσύνη του τόπου. Οι κομμουνιστές κοίταξαν την ατμόσφαιρα του τσίρκου του Δυτικού Βερολίνου, που ποτέ δεν κοιμήθηκε, και αυτό θα ήταν η εντύπωση τους για τη Δύση»

Με την δήλωση του Johnny Rotten να επιβεβαιώνει την «απάτη» ανάμεσα στις 2 πλευρές, δεν ήταν λίγοι οι καλλιτέχνες που εκφράστηκαν κάτω από την ένωση της πόλης.

Αναπόφευκτα, η μουσική χαρακτήρισε τις μεταγενέστερες αλλαγές στο Βερολίνο. Η πτώση του τείχους αντί να δημιουργήσει ένα καλλιτεχνικό κενό, ενθάρρυνε μια νέα έκρηξη δημιουργικότητας που καταγράφηκε ακριβώς στο ηχητικό φάσμα. Η τεχνολογία και η ηλεκτρονική μουσική, γίνονται το soundtrack της πόλης, διαδραματίζοντας έκτοτε μεγάλο ρόλο στην μουσική σκηνή της Ευρώπης του σήμερα.

Ωστόσο, αυτό είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Τα πανκ, indie και alt-rock συγκροτήματα του Βερολίνου, τόσο τα προγενέστερα, όσο και μεταγενέστερα, έχουν αποκτήσει έκτοτε διεθνή αναγνώριση, ενώ ο 21ος αιώνας έχει δει μυριάδες είδη να κάνουν την εμφάνιση τους στην πόλη.

Στον επίλογο τριάντα χρόνια μετά την πτώση του τείχους, η πείνα για δημιουργικότητα στο Βερολίνο τροφοδοτείται από μια ακόρεστη όρεξη για αλλαγή και ποικιλομορφία, και αυτό διακρίνεται σε όλο το φάσμα της τέχνης, ορίζοντας το ως μήτρα έμπνευσης και δημιουργίας.

Τελευταία