Αρχική DEPARTISTSΑΠΟΨΕΙΣΗ Βουλή ως πανί προβολής ενός δεξιόστροφου υποσυνείδητου

Η Βουλή ως πανί προβολής ενός δεξιόστροφου υποσυνείδητου

Φεβρουάριος 2010: 2000 άτομα μαζεύονται μπροστά από την Πύλη του Βραδεμβούργου για να παρακολουθήσουν ένα ιστορικό γεγονός. Την προβολή της πλήρως αποκατεστημένης κόπιας του “Metropolis” του Fritz Lang η οποία θεωρούνταν εν μέρει κατεστραμμένη. Παρά τις απόπειρες διάφορων (ανάμεσα σε αυτούς και ο Giorgio Moroder με την έκδοση του 1984) να καλύψουν τα κενά της ταινίας, η λύση αυτή δεν ήρθε παρά μόνο όταν μια κόπια της ταινίας βρέθηκε σε ένα μουσείο της Αργεντινής το 2008. Παρά το κρύο, 2000 Γερμανοί ήταν εκεί για να παρευρεθούν σε αυτό το σημαντικότατο πολιτιστικό γεγονός, όπου ένα μνημείο του κινηματογράφου της χώρας τους προβαλλόταν σε ένα κυριολεκτικό μνημείο της χώρας τους.

Νοέμβριος 2020: εν μέσω πανδημίας με έρημους δρόμους, ανήμερα των Εισοδίων της Θεοτόκου, προστάτιδος των ενόπλων δυνάμεων, η Βουλή των Ελλήνων φωτίζεται από την εικόνα της Παναγίας, ακολουθούμενης από εικόνες στρατιωτικών επιδείξεων, αρχαίων οπλιτών, ενώ μια επική μουσική τονίζει τα όσα το (απόν) κοινό παρακολουθεί. Ανόμοια μεταξύ τους περιστατικά; Σίγουρα. Ασύγκριτα; Όχι και τόσο.

Με τις διευκολύνσεις της τεχνολογίας τον 21ο αιώνα, όλο και περισσότερες ευκαιρίες δίνονται για να δημιουργηθεί μια αφηγηματικότητα εντός της πόλης. Μια προβολή που κάποτε θα έπρεπε να γίνεται κεκλεισμένων των θυρών για να επιτευχθεί, πλέον μπορεί να χρησιμοποιήσει τα οικοδομήματα ως καμβάδες πάνω στους οποίους θα επιτελεστεί η εν λόγω απόπειρα. Που οι τοίχοι θα γίνουν νοητά πανιά και θα κουβαλήσουν ένα μήνυμα το οποίο θα καταδείξει τα συμφραζόμενα των όσων συμβαίνουν στην κοινωνία την εκάστοτε περίοδο. Ας μη γελιόμαστε, η Βουλή ως σύμβολο δεν είναι σινεμά για να απολαύσουμε κάποια ταινία, πρέπει να υπάρχει κάποιο μήνυμα να περαστεί μέσα από μια τέτοια δράση προκειμένου να παρθεί εξαρχής η απόφαση.

Στο παρελθόν είδαμε τη Βουλή να ντύνεται σε χριστουγεννιάτικα χρώματα ενώ και οι πιο καχύποπτοι αντιμετώπισαν με ανάμεικτα συναισθήματα το «βάψιμό» της στα χρώματα του ουράνιου τόξου για τον εορτασμό του Pride. Διότι μπορεί το τελευταίο να δείχνει ένα προοδευτικό πρόσωπο, αλλά με ένα installation δεν καθαρίζεις. Όχι όταν στους δρόμους η διάκριση και το μίσος απέναντι στο διαφορετικό παραμένει και όταν εκφράζεται ανοιχτά περνά ατιμώρητο. Τώρα όμως δεν είχαμε τίποτα τέτοιο, είχαμε μια ξεκάθαρη οπτική φιέστα δύο εκ των πυλώνων που πρεσβεύει η τωρινή κυβέρνηση: τη Θρησκεία (στο πρόσωπο της Παναγίας) και την Πατρίδα (στις ηρωικές απεικονίσεις του παρόντος και του παρελθόντος των ενόπλων δυνάμεων).

Μιλήσαμε πριν για την αφήγηση και τη δημιουργία της μέσα από τέτοιες δράσεις. Ποια αφήγηση προκύπτει, οπότε, μέσα από αυτήν την απόπειρα εορτασμού της ημέρας των ενόπλων δυνάμεων; Αυτή του ασφαλούς, ένδοξου έθνους που περισσότερο απευθύνεται στο πατριωτικό συναίσθημα παρά στη λογική. Μια εξύψωση των εθνικών φρονημάτων υπό το πρίσμα ενός μεγαλείου, επικού, που υποτίθεται ότι μπορεί να ενώσει το έθνος και να το οδηγήσει σε νέες δόξες. Μια επικράτηση του φιλελεύθερου εθνορομαντισμού αντί της προόδου, η οποία χλευάστηκε ως kitsch από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς η φυσική παρουσία ήταν αδύνατη.

Όμως πίσω από αυτό το kitsch κρύβεται και η αλήθεια της ίδιας της κυβέρνησης. Φυσικά δεν έχει καμία ψευδαίσθηση ότι είναι τόσο ένδοξο το παρόν, ούτε ότι κάτι τέτοιο μπορεί να ενώσει το λαό. Αντιθέτως, γνωρίζοντας τη φυσική απουσία, κάνει αυτό που θέλει, ένα ανενόχλητο πικάρισμα σε αυτούς που νωρίτερα ενδεχομένως αισθάνθηκαν οργισμένοι με τη λύσσα της αστυνομικής βίας. Προβάλλει την Πατρίδα και τη Θρησκεία, αφήνοντας την Οικογένεια στην προβολή της καλοντυμένης συζύγου του Πρωθυπουργού να τη χειριστεί το μιντιακό πρίσμα (η υπερπροβολή της κομψής μητέρας έχει και κάτι από το Αμερικάνικο Όνειρο του προηγούμενου αιώνα στα επίκαιρα της τηλεόρασης θα λέγαμε εδώ).

Και ειλικρινά, αυτό θα ήταν εντάξει αν είχε προηγηθεί μια σειρά παρόμοιων δράσεων τον προηγούμενο καιρό. Αν υπήρχε κάτι αντίστοιχο τον Δεκαπενταύγουστο, το Πάσχα, των Τριών Ιεραρχών αν θέλουμε να μιλήσουμε για τις εθνικές εορτές που αφορούν στη θρησκεία. Ή αν αντίστοιχα βλέπαμε παρόμοιες προβολές την 25η Μαρτίου και την 28η Οκτωβρίου. Έστω μία υποκριτική προβολή για τους γιατρούς που παλεύουν να σώσουν το έθνος το οποίο τόσο πολύ οι της κυβέρνησης αγαπούν. Η απουσία τους, όμως, δείχνει ότι ήταν στοχευμένο το εν λόγω γεγονός. Σε συνάρτηση και με τη διαρκή χορήγηση οικονομικών πόρων στην αστυνομία και στον εξοπλισμό των ενόπλων δυνάμεων, δημιουργείται περαιτέρω σκεπτικισμός ως προς την αγνότητα των προθέσεων.

Η προβολή του Fritz Lang ήταν ένα πολιτιστικό γεγονός. Βέβαια με τη φύση του αποδείκνυε ότι η ίδια η πόλη είναι ένα οικοδόμημα που στηρίζει τον πολιτισμό, ακόμα και αν παραμένει εντός μιας χώρας που ο καπιταλισμός εντυπώθηκε οριστικά στο DNA της. Ο Lang είχε κατηγορηθεί ως αθωωτής του επερχόμενου ναζισμού λόγω αυτής της ταινίας από ορισμένους μεταγενέστερους κριτικούς. Η αλήθεια είναι, ωστόσο, πως απλά παρέμενε αισιόδοξος μέχρι να αναγκαστεί να φύγει από τη ναζιστική Γερμανία για να γλιτώσει τα χειρότερα. Οπότε δε μπορώ να βρω το ίδιο εθνορομαντικό αφήγημα στην προβολή του “Metropolis”. Αντιθέτως, βλέποντας τις πρόσφατες προβοκατόρικες, μισαλλόδοξες και ενίοτε μισογυνικές προβολές των εξωφύλλων της Charlie Hebdo σε κυβερνητικά κτίρια στο Παρίσι, το Μονπελιέ και την Τουλούζ που εγείρουν συναισθήματα διάκρισης και μίσους, μπορώ να βρω μια μικρή συγγένεια με αυτή που έλαβε χώρα στη Βουλή. Ως ένα φτηνό, κακόγουστο και παιδιάστικο αστείο μιας κυβέρνησης που επιμένει να προκαλεί.

Η πόλη ήταν και πάντα θα είναι ένας ατελείωτος καμβάς πάνω στον οποίο θα ζωγραφίζεται η πραγματικότητα. Είτε στην ίδια τη ζωή είτε σε καλλιτεχνικού ύφους πράξεις σαν αυτή. Και φυσικά θα πρέπει να υπάρχουν δράσεις που θα δείχνουν τον πολιτισμό σε καιρούς δύσκολους και η εκάστοτε κυβέρνηση θα πρέπει να μεριμνεί ώστε να υπάρχουν. Όμως στη χώρα που ο πολιτισμός όταν δεν αργοπεθαίνει λόγω της έλλειψης κρατικής στήριξης είναι αποκλειστικά εθνικόφρων, μπορούμε να μιλάμε για καλλιτεχνική πτυχή σε κάτι τέτοιο;

Τελευταία