Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ10 Χρόνια Ακούγοντας Το ΄Ασμα Του Black Swan

10 Χρόνια Ακούγοντας Το ΄Ασμα Του Black Swan

Ο Daren Aronofsky είναι για μένα ένας μεγάλος καλλιτέχνης. Αν θεωρήσουμε ότι τα τελευταία τριάντα περίπου χρόνια έχουμε τρεις πολύ επιφανείς προβοκάτορες σκηνοθέτες, τον ίδιο, τον Trier και τον Refn, θα πω κιόλας ότι είναι ο πιο ευαίσθητος και ανθρώπινος από τους τρεις. Οι ταινίες του μιλάνε κατευθείαν πάνω στην ανθρώπινη ψυχή και πόνο. Έτσι όταν αυτός ο πολύ ευαίσθητος καλλιτέχνης είχε την πρώτη μεγάλη απογοήτευση της καριέρας του με το The Fountain, μια ταινία η οποία έκανε 6 χρόνια για να βγει στις αίθουσες με πολλές φουρτούνες μέχρι να γίνει αυτό και την περίμενε σκληρή υποδοχή από την παγκόσμια κριτική αλλά και εν τέλει η εμπορική αποτυχία, στα επόμενα δύο πονήματα του θα μιλήσει ευθέως για το πώς οι καλλιτέχνες υποφέρουν για την τέχνη τους. Στο νατουραλιστικό The Wrestler έχουμε τον Randy The Ram, έναν καλλιτέχνη στο τέλος της καριέρας του και σε έναν χώρο που μετά βίας θεωρείται τέχνη από την κοινωνία και στο εξπρεσιονιστικό Black Swan μια μπαλαρίνα (απ’ τους υψηλότερους κοινωνικά καλλιτέχνες) στην αρχή της δικής της.

Η Nina (Natalie Portman) είναι μια απ’ τις νεότερες και τεχνικά άρτιες μπαλαρίνες ενός θίασου μπαλέτου. Ο καλλιτεχνικός της διευθυντής της Thomas (Vincent Cassel) ανακοινώνει πως θα ανεβάσουν τον Λευκό Κύκνο με την πρωτοτυπία ότι η ίδια μπαλαρίνα θα παίξει και τον Λευκό και τον Μαύρο Κύκνο ενώ παράλληλα αναγκάζει την πρίμα μπαλαρίνα Beth (Winona Ryder) να αποσυρθεί. Συνεπώς χρειάζεται ένα νέο αστέρι αλλά παρόλη την τεχνική αρτιότητα της Nina δεν θεωρεί ότι κατέχει την αγριάδα μέσα της ώστε να ενσαρκώσει τον Μαύρο Κύκνο. Παρόλα αυτά όταν αυτή του ζητήσει να το ξανασκεφτεί την επόμενη μέρα κι αυτός την φιλήσει, αυτή τον δαγκώνει. Αυτή της η κίνηση είναι κι ο καταλύτης ώστε προς έκπληξη της ίδιας αλλά και της αρτηριοσκληρωτικής και ελεγκτικής, επίσης πρώην μπαλαρίνας, μητέρας της (Barbara Hershey) να πάρει τον ρόλο. Του βασικούς χαρακτήρες συμπληρώνει η Lily (Mila Kunis), η πιο πρόσφατη προσθήκη του θιάσου, μια κοπέλα αυθόρμητη που ζει στα άκρα, ο Μαύρος Κύκνος στον 'Ασπρο της Nina. Η πορεία από κει και πέρα θα είναι ένα ακραίο παραισθησιογόνο ταξίδι στα όρια της σχιζοφρένειας για την ηρωίδα μας και η κατάληξη μοιραία ως είθισται σε κάθε ήρωα του Aronofsky.

'Αμα ο Aronofsky έδειξε παροιμιώδη σκηνοθετική εγκράτεια στο Wrestler σε σύγκριση με το μεγαλειώδες από κάθε άποψη Fountain αλλά και τις πρώτες δύο του δουλειές, εδώ επιστρέφει σε μια οπτική που θα θυμίσει το Pi και το Requiem For A Dream αλλά κι η εγκράτεια που κρατάει είναι ξεκάθαρη. Παίρνει από το Wrestler το tracking shot πίσω απ’ τον κεντρικό χαρακτήρα για να μας βάλει στη θέση του αλλά και το Super 16 όπως και την κουνημένη κάμερα που κάνουν την ταινία να ξεχωρίζει αμέσως από τα υπόλοιπα ψυχολογικά θρίλερ της εποχής. Παίζει με τα POV πλάνα και τα κοντινά που αποτελούν σήμα κατατεθέν του αλλά και animation που ζωντανεύει τις παραισθήσεις αντίστοιχα με το Requiem. Σκηνή ανθολογίας αποτελεί η σκηνή του κλαμπ όπου η Lily έχει φέρει την Nina υπό την επήρεια σε μια προσπάθεια να την απελευθερώσει και έχουμε εκατοντάδες cut μέσα σε λίγα λεπτά όπου ο Aronofsky βάζει κρυμμένες συμβολικές εικόνες απ’ όλη την υπόλοιπη ταινία.

Το μέσον όμως που τονίζεται μέγιστα και μας επιτρέπει να βουτήξουμε μέσα στην ψυχοπαθολογία της Nina είναι ο ήχος. Ήχοι όπως του ποδιού της όταν κάνει εξάσκηση σε κάποια στροφή ή του κοψίματος των νυχιών της από την μητέρα της αποκτούν έντασης βόμβας και μας κρατάνε σε μια διαρκή εγρήγορση στον βίαιο κυκεώνα που βιώνει. Το ηχητικό τοπίο συμπληρώνεται φυσικά από τον αναμενόμενο Tchaikovsky και τον εξίσου αναμενόμενο σε ταινία του Aronofsky, Clint Mansell ο οποίος για το soundtrack πάτησε πάνω στη μουσική του Ρώσικου ιερού τέρατος αλλά με ριζικές αλλαγές που ξεχωρίζουν.

Καθ’ ομολογία του ίδιου του Aronofsky το αρχικό σενάριο απ’ το οποίο δούλεψαν οι σεναριογράφοι του είχε στοιχείο από το The Double του Dostoyevsky αλλά και το The Tenant του Polanski. Το πρώτο είναι προφανές καθώς μία εκ των παραισθήσεων της Nina είναι να βλέπει τον εαυτό της σε άλλους και με το σύμβολο του καθρέφτη που χρησιμοποιείται πολύ. Το δεύτερο το ένιωσα μέγιστα θεματικά. Η Nina είναι ένα άτομο που δεν μπορεί να ξεχωρίσει τι είναι πραγματικό και τι ψεύτικο και αντιμάχεται με τους ασπρόμαυρους ρόλους και ηθική που έχει θέσει μέσα της σε μια κοινωνία που δεν μπορεί να καταλάβει. Είναι λογικό όμως καθώς η Nina δεν έχει μάθει να εκφράζεται υπό τον πλήρη έλεγχο της μητέρας της. Έχει το ρόλο του παιδιού ακόμα σε κάθε πτυχή της ζωής της αλλά πλέον δεν είναι παιδί. Καλείται να λάβει όλους του υπόλοιπους ρόλους που έχει ένας ολοκληρωμένος ενήλικας στα πλαίσια της κοινωνίας. Καλείται να ζήσει χωρίς να ξέρει πως. Το μόνο που μπορεί να δει είναι η επιτυχία στο έργο για να ικανοποιήσει τη μητέρα. Τα ψήγματα ατομικότητας που κατακτά την φθάνουν σε αυτόν αλλά δεν μπορούν να τη σώσουν κι αυτή είναι η πραγματική τραγωδία της Nina Sayers.

Τελευταία