Αρχική ΤΕΧΝΕΣΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣΧαράζοντας το δρόμο προς το μέλλον του tattoo

Χαράζοντας το δρόμο προς το μέλλον του tattoo

Αναφερόμενος στη τέχνη του τατουάζ, ο Δαρβίνος έχει γράψει ότι δεν υπάρχει έθνος πάνω στην γη που να μη γνωρίζει αυτό το φαινόμενο. Ότι οι λαοί ζωγραφίζουν το σώμα τους από την αυγή της ανθρωπότητας είναι ήδη γνωστό. Όσο γνωστό είναι και το ότι στο σύγχρονο δυτικό πολιτισμό πήρε αρκετά χρόνια μέχρι να απενοχοποιηθεί η τέχνη της δερματοστιξίας. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, ακόμα περισσότερα. Ευτυχώς, μπορούμε πλέον να οραματιστούμε τους δρόμους της Αθήνας σε μερικά χρόνια από τώρα γεμάτους με 70χρονους και 70χρονες με πολύχρωμα σχέδια και sleeve tattoos.

Μιλήσαμε με τρεις Αθηναίους tattoo artists για την εξέλιξη του τατουάζ στην Ελλάδα και τις προσωπικές τους εμπειρίες στο χώρο. Ο Σταύρος Κοντάκης, ο Χρήστος Γεωργίου -γνωστός και ως «d.p.mole»- του «Luv n Roll» tattoo studio, και η Φαίη Ρετηνιώτη από το «Dildo Tattoo Studio», κατέληξαν από διαφορετικούς δρόμους στο επάγγελμα του tattoo artist, όλοι όμως θεωρούν τη τέχνη της δερματοστιξίας ως μια μορφή έκφρασης, ως «μια ανάγκη για να μου αρέσει περισσότερο το σώμα μου, γιατί εγώ διαλέγω πώς θέλω τελικά να είναι, και μέσω των σχεδίων υπάρχουν αναμνήσεις, συμβολισμοί, στοιχήματα με τον εαυτό μου» λέει η Φαίη. «Σαφώς και ο καθένας μας βάζει τα δικά του όρια στο τι θεωρεί όμορφο κι εκφράζεται αναλόγως», προσθέτει ο Χρήστος.

«Η αγάπη μου για το σχέδιο με οδήγησε στο tattoo»

Αντλούν έμπνευση από τους δρόμους της Αθήνας αλλά και από άλλους tattoo artists, εικονογράφους, σειρές, ταινίες ακόμα και από memes. «Τελειώνοντας το λύκειο ο στόχος μου ήταν να σπουδάσω γραφιστική καθώς από μικρός ήθελα να ασχοληθώ με τα comics. Γραφιστική μπορεί τελικά να μη σπούδασα, αλλά η αγάπη μου για το σχέδιο γενικότερα με οδήγησε στη δημιουργία σχεδίων που ήθελαν φίλοι να "βαρέσουν" πάνω τους. Με την άνοδο της τέχνης της δερματοστιξίας στην Ελλάδα, σκέφτηκα πως είναι κάτι που θα μπορούσα να κάνω κι ο ίδιος, έτσι, το καλοκαίρι του 2010 αγόρασα τα πρώτα μου μοτεράκια και λίγους μήνες αργότερα ξεκίνησα apprenticeship σε studio», λέει ο Χρήστος Γεωργίου.

Το τατουάζ ως «γιατρικό» σώματος και ψυχής

Ως μια μορφή τέχνης, το τατουάζ είναι όσο εφήμερο όσο και ίδια η ζωή. Σε αντίθεση με τη ζωγραφική, την αρχιτεκτονική ή τη γλυπτική, το τατουάζ εξαφανίζεται μαζί με το άτομο που το έχει. Μέχρι φυσικά να ξαναέρθει στη επιφάνεια μέσα από τις σημειώσεις ιστορικών και εξερευνητών όπως έχει γίνει στο παρελθόν από τα γραπτά του Marco Polo και τις αφηγήσεις του James Cook.

Στην Ινδία και στο Θιβέτ θεωρείται ότι τα τατουάζ βοηθούν ανθρώπους να αντέξουν δύσκολες περιόδους της ζωής τους όπως η εγκυμοσύνη αλλά και να ξεπεράσουν καταστάσεις αρρώστιας και θλίψης. Στη Χαβάη έχουν ειδικά τατουάζ για να δείχνουν τον πόνο και το πένθος τους, τα οποία γίνονται στη γλώσσα και αποτελούνται από μια σειρά από τελείες και παύλες. Η Ταϊλάνδη και η Καμπότζη είναι κάποιες από τις χώρες που έχουν μεγάλη παράδοση σε τέτοιου είδους σχέδια τα οποία πολύ πριν γίνουν μόδα, τα έβλεπες μόνο σε σώματα στρατιωτών και σε μέλη της αντίστασης. Στην Αίγυπτο και στη Νότια Αφρική από την άλλη, αλλά και για τους ιθαγενείς της Β. Αμερικής και τους Εσκιμώους, τα τατουάζ λέγεται πως έχουν ιατρικές ιδιότητες.

«Στο Dildo βρήκα το… σπίτι μου»

Ο Σταύρος είχε ως βασικό κίνητρο «τη μαγεία του να ζωγραφίσει κάτι σε “ζωντανό καμβά”», ενώ η Φαίη άλλαξε το επάγγελμα της ως εικονογράφος παιδικών βιβλίων, καθώς είδε πως το tattoo την «τραβούσε» περισσότερο και ξεκίνησε να δουλεύει ως ρεσεψιόν/piercer σε ένα συνοικιακό στούντιο: «Στόχος μου ήταν να ξεκινήσω κάποια στιγμή να μαθαίνω να κάνω tattoo, αλλά δεν υπήρχε τέτοια διάθεση από το μαγαζί, έτσι δύο χρόνια μετά και με ότι γνώσεις μπόρεσα να συγκεντρώσω, έφυγα από εκεί». Στη συνέχεια ξεκίνησε να μαθαίνει αυτοδίδακτα και με κάποια μικρή βοήθεια από τον Σάββα (Savvas tattoo) στο Αιγάλεω στον οποίο εργάστηκε μέχρι το 2013. «Έκτοτε δούλευα ως επί το πλείστον από το σπίτι, ήταν δύσκολο να βρω σε άλλα στούντιο τη σωστή ισορροπία μεταξύ επαγγελματισμού και ευχάριστου κλίματος. Από το καλοκαίρι του ‘17 όμως που ξεκίνησα τη συνεργασία μου με τον Τζένιο και το Dildo tattoo, βρήκα το «σπίτι» μου, και δεν θα το άλλαζα με τίποτα αυτή τη στιγμή», συμπληρώνει η Φαίη.

Η Φαίη Ρετηνιώτη εργάζεται στο Dildo tattoo studio

«Πάντα υπάρχει περιθώριο εξέλιξης»

Ο Σταύρος όντας επίσης αυτοδίδακτος, στα πρώτα του βήματα μελετούσε τη δουλειά άλλων tattoo artists. «Στην αρχή χρησιμοποιούσα κάποια βασικά πράγματα που μου είχε διδάξει ο φίλος μου Μηνάς (Garage tattoo), ο οποίος έβαλε το tattoo στη ζωή μου. Το internet φυσικά, μας βόλεψε από άποψη πληροφόρησης. Τα tattoo conventions ανά τον κόσμο, αποτέλεσαν και αυτά μια πολύ καλή ευκαιρία να δω από κοντά international εμβέλειας artists και να επηρεαστώ από τη δουλειά τους», μας λέει, προσθέτοντας ότι η περίοδος εκπαίδευσης πήρε καιρό με αμέτρητες ώρες ζωγραφίζοντας και αρκετό διάβασμα: «Όσο ψάχνεις... βρίσκεις! Και αυτό δεν τελειώνει ποτέ - πάντα υπάρχει περιθώριο εξέλιξης».

Ο Σταύρος Κοντάκης προτιμά να έχει ποικιλία στα σχέδια που κάνει

Από «στίγμα», καθρέπτης της προσωπικότητας

Η λίστα με τις σημασίες και τις παραδόσεις που συνοδεύουν τα τατουάζ μέσα στους αιώνες είναι μεγάλη. Μπορεί στο Δυτικό κόσμο να πήρε αρκετό καιρό μέχρι το τατουάζ να σταματήσει να συνδέεται μόνο με φυλακισμένους και ναυτικούς, ωστόσο σε άλλους πολιτισμούς όπως οι Μαορί αλλά και σε χώρες του Ειρηνικού ωκεανού ήταν ένδειξη αναπτυγμένης κοινωνίας και κουλτούρας.

Στην αρχαιότητα, τα τατουάζ είχαν ιδιαίτερη σημασία για αυτούς που τα έκαναν και σε πολλές περιπτώσεις μετέφεραν κάποιο μήνυμα σε αυτούς που τα έβλεπαν. Προκαλούσαν συναισθήματα όπως φόβο, θαυμασμό, αποτροπιασμό ή απλά περιέργεια και ενδιαφέρον. Πολλά έχουν αλλάξει τόσο στην τεχνική όσο και στην ίδια τη σημασία των συμβόλων αλλά ακόμα και σήμερα, η επιλογή των σχεδίων γίνεται πολλές φορές για τον ίδιο λόγο.

«Ο κόσμος έχει αναβαθμίσει την αντίληψή του πάνω στο tattoo»

Η αλλαγή στο πως ο κόσμος στην Ελλάδα αντιλαμβάνεται τα τατουάζ έχει έρθει μέσα στην τελευταία δεκαετία μας λένε η Φαίη, ο Σταύρος και ο Χρήστος. «Τόσο από μεριάς εξοπλισμού, εργαλείων, χώρων, όσο και σχεδιαστικά. Γενικά ο κόσμος μέσω των media πέρα απ’ το mainstream κομμάτι έχει αναβαθμίσει την αντίληψή του πάνω στο tattoo», λέει ο Σταύρος. «Μέσω του internet και την τεράστια αύξηση της πληροφορίας, η αγορά άνοιξε και όλο και περισσότερος κόσμος άρχισε να δείχνει το ενδιαφέρον του στη συγκεκριμένη τέχνη αλλά και να ψάχνεται με πιο ενδιαφέροντα -κατά τη γνώμη μου- θέματα για tattoo», προσθέτει ο Χρήστος.

Ο Χρήστος Γεωργίου εργάζεται στο LUVNROLL στα Μελίσσια

Οι Nico, Mike The Athens, Yorg, Vasso, Ozone, Μαυρίδης, Proki, Sake και Αlex είναι ορισμένα από τα άτομα που ως tattoo artists άνοιξαν το δρόμο στην Ελλάδα για να ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι.

«Είμαστε ακόμη αρκετά πίσω σε σχέση με άλλες χώρες»

Τα τατουάζ πλέον έχουν γίνει αρκετά mainstream και «αυτό βοήθησε πολύ στο να συνηθίσει το μάτι του Έλληνα να τα βλέπει, και έτσι να φύγει από πάνω τους η κακή φήμη που είχαν τις προηγούμενες δεκαετίες. Επίσης, ο κλάδος πέρασε σε πιο νέα χέρια, φρέσκα μυαλά με καινούργιες τεχνικές και μεγαλύτερη προσοχή στην υγιεινή. Παρόλα αυτά, μου έχει τύχει σε καταστήματα να ζητούν να αφήσω την τσάντα μου πριν μπω, κάτι που δεν έκαναν με όλους όσους έμπαιναν στο μαγαζί, ή σε άλλα να με ακολουθεί ο σεκιούριτι. Πολλοί πελάτες ζητούν να κάνουν κάτι μικρό και διακριτικό γιατί η εργασία τους δεν τους επιτρέπει τατουάζ σε εμφανή σημεία. Είμαστε ακόμα αρκετά πίσω σε αυτό το κομμάτι σε σχέση με άλλες χώρες, καθώς το φαίνεσθαι δείχνει να έχει πολλές φορές μεγαλύτερη αξία από την ίδια την ποιότητα της δουλειάς του κάθε εργαζομένου», λέει η Φαίη. Η Φαίη ειδικεύεται σε τατουάζ σε πολύχρωμα κωμικά καρτουνίστικα σχέδια.

Το πρώτο της σχέδιο το έκανε σε έναν φίλο της που επίσης ασχολούνταν με το τατουάζ εκείνο το διάστημα: «Με την εμπιστοσύνη που μου έδειξε με βοήθησε να πάρω την πρώτη κρυάδα και να μη φοβάμαι να πιάσω το μοτεράκι. Του έφτιαξα στο πόδι μια κατσαρίδα καρτούν, και ακόμα κάθε φορά που βρισκόμαστε κοιτάζω σε τι κατάσταση είναι. Κρατάει καλά για τα χρόνια που το έχει, και μπορώ να πω ότι για πρώτο τατουάζ δεν ήταν και τόσο κακό».

«Μου αρέσει να έχω ποικιλία»

«Πρώτο πειραματόζωο ήμουν εγώ... Ένα μικρό tribal στο πόδι για να δω αν και πώς δουλεύει το αυτοσχέδιο μοτεράκι που είχαμε φτιάξει με τον φίλο. Είχε πλάκα!», λέει ο Σταύρος και συνεχίζει: «Από τεχνικής απόψεως έχω δοκιμάσει αρκετά στυλ. Προσπαθώ να μην μένω προσκολλημένος σε κάτι, μου αρέσει να έχω ποικιλία στη δουλειά μου για να μη βαριέμαι. Από άποψη θεματολογίας όμως, με κεντρίζουν περισσότερο οι dark- trash- surrealistic δουλειές, comic themes και old school σχέδια».

«Η ευθύνη μας αγγίζει αυτή ενός γιατρού»

Ο κλάδος του τατουάζ στην Ελλάδα επηρεάστηκε πολύ από την πανδημία και είναι από αυτούς που οποιαδήποτε προσπάθεια από τους εργαζομένους για βοήθεια από το κράτος έμεινε αναπάντητη. Παρόλο που τα στούντιο τατουάζ ακολουθούν ούτως ή άλλως συγκεκριμένες υγειονομικές προδιαγραφές, ήταν από τους χώρους που άνοιξαν τελευταίοι μετά το πρώτο lockdown το Μάρτιο.

«Η κατάσταση όλη αυτή τη χρονιά ήταν δύσκολη για όλο τον κόσμο, οικονομικά, ψυχολογικά, και ακόμα έχει καιρό. Κλείσαμε από 13 Μαρτίου μέχρι 1η Ιουνίου, πρακτικά ήταν οι μήνες που θα δουλεύαμε περισσότερο, και φυσικά είμαστε κλειστά και τώρα. Το μόνο σίγουρο είναι πως ο χώρος των τατουάζ είναι από τους πλέον ασφαλείς, πάντα ήταν, γιατί το μισό κομμάτι της δουλειάς μας είναι η υγιεινή και η απολύμανση του χώρου. Τα τατουάζ γίνονται με ραντεβού, και η ευθύνη που έχουμε απέναντι στον πελάτη είναι τολμώ να πω ισάξια με ενός γιατρού. Τα μέτρα προστασίας πρακτικά τα παίρναμε και πριν τον κορονοϊό, παρόλα αυτά μείναμε κλειστά μέχρι το τέλος. Ελπίζω να τελειώσει σύντομα όλο αυτό και να μπορέσουμε όλοι να ζήσουμε πάλι», τονίζει η Φαίη.

Μπορεί να μην θεωρούμε τα τατουάζ ως μέσο που θα μας προστατεύσει από αρρώστιες, ατυχήματα και καταστροφές (και αν κάποιος το κάνει, εμείς δεν κρίνουμε), αλλά σίγουρα αυτό που επιλέγουμε να κοσμήσει το σώμα μας για μια ολόκληρη ζωή είναι κάτι που μας αντιπροσωπεύει.

Σε μια εποχή που τα lifestyle περιοδικά γράφουν αφιερώματα για «τα δέκα τατουάζ που μια γυναίκα/άντρας θέλει να δει πάνω σου», εμείς επιμένουμε να λέμε ότι δεν είναι μια νέα τάση της μόδας αλλά μια μορφή τέχνης η οποία μετράει ήδη αρκετούς αιώνες ζωής.

Τελευταία