Αρχική ΤΕΧΝΕΣΘΕΑΤΡΟΗ μαγεία των Χριστουγέννων στο θέατρο

Η μαγεία των Χριστουγέννων στο θέατρο

Οι μέρες των Χριστουγέννων έχουν πάντα μέσα τους λίγη μαγεία… Είχαμε συνηθίσει τις μέρες αυτές να συγκεντρώνουμε τις παραστάσεις που θέλουμε, να τις καταγράφουμε σε χαρτί, να ψάχνουμε μανιωδώς εισιτήρια, να μαζευόμαστε με φίλους και να συνδυάζουμε το θέατρο με ένα ποτό στην στολισμένη Αθήνα. Φέτος αυτό όπως και τόσα άλλα είναι διαφορετικό. Για αυτό και εμείς θα μιλήσουμε για θεατρικά έργα και όχι για παραστάσεις. Τα Χριστούγεννα στο θέατρο έχουν υμνηθεί και χρησιμοποιηθεί με κάθε πιθανό τρόπο, άλλοτε για να δώσουν ένα μαγικό τέλος στην ιστορία ή για να εγείρουν παιδικές μνήμες άλλοτε για να δώσουν έναν δραματικό τόνο υπογραμμίζοντας την ανισότητα και την μοναξιά. Ας δούμε τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα.

A Christmas Carol του Charles Dickens

Δεν θα μπορούσε να είναι κανένα άλλο έργο στην κορυφή των Χριστουγεννιάτικων ιστοριών. Η Χριστουγεννιάτικη Ιστορία εκτός από βιβλίο έχει γίνει ταινία, θεατρικό έργο υπό μορφή παιδικής παράστασης, θρίλερ, ακόμα και μιούζικαλ. Η υπόθεση γνωστή, ο γέρος Ebenezer Scrooge είναι πάμπλουτος αλλά τσιγκούνης. Κακομεταχειρίζεται τον υπάλληλο του, είναι αγενής, δύστροπος, δεν συμπονά κανέναν, είναι σκληρός και απόλυτος. Την παραμονή των Χριστουγέννων το φάντασμα του πεθαμένου συνεργάτη του, που φαίνεται να συμμεριζόταν εν ζωή τις απόψεις του Scrooge, τον προειδοποιεί ότι θα τον επισκεφτούν 3 πνεύματα, τα παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Ο Scrooge φαίνεται να θυμάται το παρελθόν που επιδεικτικά λησμονούσε, να παρατηρεί το παρόν στο οποίο εθελοτυφλούσε και να αρνείται το μέλλον το οποίο έχτισαν οι πράξεις του.

Φυσικά το τέλος (δεν είναι spoil, όλοι το ξέρουμε) είναι ευχάριστο δείχνοντας τον Scrooge να καταλαβαίνει και να διορθώνει τα Χριστούγεννα τα λάθη του. Διαβάζοντας κανείς την υπόθεση καταλαβαίνει πως δεν πρόκειται για ένα παιδικό παραμύθι καθώς θίγει τις ανισότητες μεταξύ των ανθρώπων, την σημασία των επιλογών αλλά και την σχέση του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Δεν δικαιολογεί τον Scrooge αλλά τον συγχωρεί, του δίνει μια δεύτερη ευκαιρία αναδεικνύοντας την μαγεία των Χριστουγέννων. Έτσι κι αλλιώς όπως έλεγε και ο Hans Christian Andersen: «Τα παραμύθια είναι για να κοιμούνται τα παιδιά και να ξυπνούν οι μεγάλοι».

Κάτι που ίσως δεν ήξερες: Φημολογείται ότι ο Charles Dickens εμπνεύστηκε τον ήρωα Σκρούτζ από το υπαρκτό πρόσωπο του John Meggot (Elwes). Ο Meggot κληρονόμησε μεγάλες περιουσίες αλλά η τσιγγουνιά του τον ανάγκαζε να τρώει χαλασμένα φαγητά, να κυκλοφορεί σαν ρακένδυτος και συχνά να ζητιανεύει λίγο μακριά από την έπαυλη του.

Annie του Thomas Meehan

Το έργο «Annie» είναι από τις μεγαλύτερες εισπρακτικές επιτυχίες στον χώρο των musical. Ακόμα και αν δεν αναφερθεί ότι είναι αμερικανικής προέλευσης θα το καταλάβαινε κανείς αμέσως καθώς υπηρετεί πιστά όλα τα κλισέ. Πάμε λίγο στην πλοκή, η Annie είναι ένα μικρό ορφανό κοριτσάκι το οποίο ζει στο ορφανοτροφείο της Miss Hannigan. Κάποια Χριστούγεννα ο δισεκατομμυριούχος και αυστηρός Oliver Γοώρμπακς για να αυξήσει την δημοτικότητα του αποφασίζει να πάρει την Annie σπίτι του για λίγο. Η καλόκαρδη και ζωηρή Annie ταράζει την τυπική και ανιαρή ζωή του Oliver και εκείνος αποφασίζει να την υιοθετήσει, η ίδια όμως αρνείται την παραμυθένια ζωή που της προσφέρεται για να βρει τους γονείς της που επιμένει ότι είναι ζωντανοί. Ο Oliver ως απόδειξη της αγάπης του προσπαθεί να την βοηθήσει ενώ η παραδόπιστη Miss Hannigan φτάνει στα άκρα για να επωφεληθεί από τον Oliver. Φυσικά η μαγεία, το καλό και το δίκαιο νικούν στο τέλος και η Annie ζει ευτυχισμένη. Όπως κανείς καταλαβαίνει το έργο αυτό βασίζεται στα φαντασμαγορικά εφέ, στον αμέτρητο αριθμό των ατόμων του cast, τις εντυπωσιακές χορογραφίες και τις ωραίες φωνές των τραγουδιστών, δεν εμβαθύνει ιδιαίτερα στους χαρακτήρες των πρωταγωνιστών και δεν συσχετίζεται με την πολιτική πραγματικότητα παρόλο που αναφέρεται στην περίοδο λίγο μετά το μεγάλο κραχ. Είναι το πιο American dream έργο της λίστας αλλά είναι από αυτά που λατρεύουμε να βλέπουμε και να σχολιάζουμε πόσο κλισέ είναι.

Κάτι που ίσως δεν ήξερες: Η Annie βασίστηκε στο ποίημα του James Whitecomb Riley «Η μικρή ορφανή Alie» που λόγω ενός τυπογραφικού λάθους έγινε γνωστό ως Annie. Ο Harold Gray εξέλιξε την ιστορία ενώ προσπάθησε να κάνει τον ήρωα αγόρι, πράγμα που δεν του επιτράπηκε. Ο Thomas Meehan έκανε αργότερα την θεατρική διασκευή που γνωρίζουμε μέχρι και σήμερα.

All My Sons του Arthur Miller

Ένα έργο βαθιά κοινωνικό και πολιτικό που μόλις δεις θα νιώσεις ένα βαθύ σφίξιμο στο στομάχι. Στην μεταπολεμική Αμερική η επιφανής οικογένεια Keller έχει πλουτίσει από το εργοστάσιο πολεμικών εφοδίων που έχει στην κατοχή της. Η κυρία Keller περιμένει ακόμα τον μεγάλο γιο της που φαίνεται να χάθηκε στον πόλεμο, ο φιλοχρήματος κύριος Keller φαίνεται να έχει συμφιλιωθεί με την μεταπολεμική εποχή και ο μικρός γιος της οικογένειας Κρις αποφασίζει να συγκρουστεί με το σύστημα αξιών της οικογένειας του. Έτσι, αποφασίζει να παντρευτεί την αρραβωνιαστικιά του χαμένου του αδερφού και κόρη του παλιού συνεργάτη του πατέρα του ο οποίος βρίσκεται στην φυλακή για στοχευμένη αποστολή χαλασμένων πολεμικών εξαρτημάτων που στοίχισαν την ζωή στρατιωτών.

Όταν η κοπέλα καταφτάνει με τον αδερφό της στο σπίτι τα πάθη, τα μίση, τα παράπονα και τα καλά κρυμμένα μυστικά αποκαλύπτονται. Και αν μέχρι τώρα δεν έχουν φανεί πουθενά τα Χριστούγεννα ο συγγραφέας τα κρατάει αριστοτεχνικά για μια εκ των τραγικότερων σκηνών, όταν ο αδερφός της κοπέλας ξεσκεπάζει το σκάνδαλο και το μυστικό της οικογένειας και φέρνει όλους αντιμέτωπους με τους δαίμονες του φωνάζει στην αδερφή του ότι για έναν έρωτα πέφτει στο κρεβάτι των δολοφόνων, ότι δεν έχει στείλει στον πατέρα της, που η οικογένεια Keller επιδεικτικά καταδικάζει αλλά επιφανειακά συγχωρεί, ούτε μια Χριστουγεννιάτικη κάρτα. Η φράση αυτή συνοδεύεται από την παραδοχή ότι ο πατέρας τους μικραίνει λίγο λίγο όπως κάθε αθώος στην φυλακή δίνοντας μια ακόμα τραγικότερη τροπή στο έργο. Πόσο αληθινά είναι αυτά που θεωρούν οι ήρωες λογικά; Μέχρι που είναι ικανός να φτάσει ο κάθε ήρωας για να μην διαταράξει την ηρεμία του; Μπορεί κάποιος ήρωας να πείσει τον εαυτό του για ένα ψέμα που ξέρει την αλήθεια; Ο Κρίς νιώθει την ανάγκη να βγει από την σκιά του χαμένου του αδερφού ή όσο προσπαθεί να ξεφύγει τόσο γίνεται ο αδερφός του; Πόσο μπορεί να προσβάλλει το σύστημα αξιών με το οποίο γαλουχήθηκε; Πόσο απέχει ο σεβασμός στον πόνο της απώλειας από το να υποκύπτεις συνεχώς σε συναισθηματικούς εκβιασμούς; Πόσο απέχει ο θεατής από τον κάθε ήρωα;

Κάτι που ίσως δεν ήξερες: Ο Arthur Miller έγραψε αυτό το έργο το 1947, ενώ οι πληγές του πολέμου ήταν ακόμα νωπές. Στόχος του ήταν να καταρρίψει το μεταπολεμικό αμερικάνικο όνειρο και να αναδείξει την πλευρά των ανθρώπων που πάτησαν επί πτωμάτων και ύστερα ξέχασαν και περιφέρονταν ως επιφανείς και ενάρετοι.

Scenes de la vie de boheme (Scenes of Bohemian Life) του Henry Murger

Σε όσους ήρθε στο μυαλό ο Chales Aznavour και το περίφημο καβαλέτο που στεκόταν για ώρες μπροστά του στο τραγούδι του πέσατε ακριβώς μέσα. Το «Scenes de la vie de boheme» περιγράφει την ζωή 4 νέων καλλιτεχνών στο παγωμένο Χριστουγεννιάτικο Παρίσι του 1830. Την προσοχή μας τραβάει πιο πολύ ο Ροδόλφος ο οποίος απολαμβάνει την μποέμικη ζωή του, είναι ποιητής, καίει ποιήματα για να ζεσταθεί, τα χρήματα του είναι λίγα αλλά η όρεξη του για ζωή, έρωτα και νέες εμπειρίες είναι τεράστια. Ο Ροδόλφος ερωτεύεται δίχως αύριο την νεαρή Μιμή όμως καταλαβαίνει σύντομα πως γίνεται έρμαιο του έρωτα του και ο ανεξάρτητος και εγωιστικός χαρακτήρας του αυτό δεν το ανέχεται με αποτέλεσμα να την χωρίσει. Όταν το μετανιώνει όμως και καταλαβαίνει ότι η αγάπη είναι η ύψιστη μορφή ανεξαρτησίας η μοίρα έχει παίξει το παιχνίδι της και είναι πλέον πολύ αργά,

Κάτι που ίσως δεν ήξερες: Το «Scenes de la vie de boheme» έγινε όπερα από τον Giacomo Puccini και το μυστικό της επιτυχίας φαίνεται να είναι η νοσταλγία της νιότης του Puccini που αντικατοπτρίζεται στο έργο. Τους ρόλους μεταξύ άλλων έχουν ερμηνεύσει ο Luciano Pavarotti και η Maria Callas.

Τελευταία