Αρχική ΜΟΥΣΙΚΗΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑΠώς ο Bob Dylan στιγμάτισε τους Beatles

Πώς ο Bob Dylan στιγμάτισε τους Beatles

Κάθε φορά που ξεκινάει η αφήγηση ανακαλύπτω με έναν τρόπο μαγικό, πως η στιγμή της αποτύπωσης ορίζεται από διαρκείς συγκυρίες, για να σου θυμίζει πως τα τραγούδια θα έχουν πάντα τον πρώτο και το τελευταίο λόγο στις διαδρομές μας. Κάπως έτσι και με τούτο εδώ – μια μουσική διαδρομή, επάνω σε σχέσεις, ανθρώπους και ιστορίες, που έτυχε πριν γράψω να χτυπήσει σε ένα μήνυμα ως πρωινή Κυριακάτικη ακρόαση.

Η αλήθεια είναι πως δύσκολα μπορούμε να διαχωρίσουμε ποιος είχε πιο σημαντικό αντίκτυπο στον κόσμο της μουσικής μεταξύ του Bob Dylan και του John Lennon, και οι δύο βλέπεις, είχαν τεράστια επιρροή τόσο σε ένα μεγάλο εύρος καλλιτεχνών, όσο και μεταξύ τους. Παρόλο που η σχέση της αλληλεπίδρασης των δύο, να μην γίνεται άμεσα ορατή, δεν ήταν λίγες οι φορές που στην δημιουργία ενός τραγουδιού όπου ο ένας τρύπωνε στο μυαλό του άλλου, ακόμα και αν αυτό δεν πρόκυπτε μόνο από θαυμασμό.

Αξίζει να αναφέρουμε πως οι Beatles και ο Dylan μοιράστηκαν μία κάπως μονόδρομη σχέση, η οποία ήταν καταληκτική θα έλεγε κανείς στον μετέπειτα θαυμασμό των The Fab Four για την στιχουργική του Dylan. Ο μύθος θέλει τους τέσσερις «Λιβερπουλιανούς» να συναντιούνται με τον Dylan το καλοκαίρι του 1964, μια εποχή μάλιστα, όπου φημολογείται ότι ο Dylan εισήγαγε τους Beatles στη μαριχουάνα ανοίγοντας έναν καινούργιο δρόμο στην μουσική.

Σε ένα σχήμα πλεονεκτικού ανταγωνισμού για χρόνια θα διατηρηθεί μια φιλική σχέση μεταξύ του group και των δύο – απομακρυσμένοι θα έλεγε κανείς από τις έως τότε επιρροές των Beatles στην μουσική βιομηχανία, δεν ήταν λίγες οι φορές που είδαμε να αλλάζει ο τρόπος προσέγγισης του Lennon στο να γράφει τραγούδια, καθώς πήρε έναν πιο ανακλαστικό και εκφραστικό ήχο σε μια προσπάθεια να μιμηθεί τον Dylan - μια απόφαση μάλιστα με την οποία ο τραγουδοποιός δεν συμφιλιώθηκε απόλυτα.

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο ο Lennon που επηρεάστηκε βαθιά από την επιρροή του Dylan. Στην πραγματικότητα, ο McCartney, σε μια περίπτωση, θα έλεγε ότι ο Dylan ήταν ο μεγαλύτερος ήρωας των Beatles, επισημαίνοντας το τροβαδούρο του freewheelin «το είδωλό μας», αντανακλώντας τον σημαντικό αντίκτυπο που είχε στην μπάντα. «Θα μπορούσα να αισθανθώ τον εαυτό μου να ανεβαίνει σε ένα σπειροειδή διάδρομο καθώς μιλούσα με τον Dylan», πρόσθεσε ο McCartney. «Ένιωσα σαν να τα καταλάβαινα το νόημα της ζωής», συμπλήρωσε.

Μετά την πρώτη συνάντηση τους με τον τραγουδοποιό, ο επόμενος δίσκος των Beatles «Rubber Soul», αναμενόμενα χαρακτηρίστηκε το εισιτήριο τους στην folk-rock σκηνή, ανοίγοντας έτσι την είσοδο σε ένα μεγάλο κοινό. Ενώ η μπάντα ήταν ειδικοί στο να γράφουν επιτυχίες στα charts, η ιδέα να βάλει κανείς την ψυχή του στο τραγούδι ήταν κάτι που μπορούσαν να εξακριβώσουν μόνο από τις παραδοσιακές αξίες του έργου του Dylan. Ο συνδυασμός ήταν μια επιτυχημένη προσπάθεια και μερικά από τα κομμάτια του δίσκου έμοιαζαν σαν να γράφτηκαν σε ένα καλούπι που ο πρωτοπόρος Αμερικανός είχε διαδώσει. Στο άκουσμα του «Rubber Soul», θα έλεγε κανείς πως ο Dylan κάθε άλλο παρά φιλικός δεν ήταν. Με σαρκαστικό τρόπο επέκρινε το αποτέλεσμα, θέλοντας μάλιστα να «κοροϊδέψει» τον Lennon.

Σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι μέχρι τότε, οι στίχοι των Beatles δεν ήταν ποτέ στην πρώτη γραμμή των τραγουδιών τους με τη μελωδία να είναι πάντα ο πιο σημαντικός παράγοντας. Παρόλο που στο σύνολο οι δημιουργίες τους είναι διαχρονικά αξεπέραστες, η τέχνη της αφήγησης δεν ήταν ποτέ σε πρώτο πλάνο, ωσότου την στιγμή της συνάντησης του Dylan με τον Lennon, ο οποίος εμπνεύστηκε ιδιαίτερα από το στυλ του του πρώτου, δημιουργώντας έτσι ένα νέο παράγοντα - να γράφει με κύριο στόχο την αφήγηση.

Η δημοτικότητα των Beatles εκείνη την εποχή, ήταν σε διαφορετική στρατόσφαιρα από εκείνη του Dylan. Λαμβάνοντας υπόψιν την υπέροχη από τη μια της μπάντας στο ευρύ κοινό, από την άλλη τον ήχο του Dylan, που έφτανε σε ερεθιστικό επίπεδο καθώς ήταν εξαιρετικά πρωτότυπος, γεγονός που ίσως δεν τον έκανε και τόσο αποδεκτό.

Σε δημιουργικό επίπεδο τώρα - Χωρίς να είμαστε απόλυτα σίγουροι για τον αν το παρουσιάζει την ενόχληση του στο «Fourth Time Around» η απάντηση έρχεται μέσα από το «Norwegian Wood», που δεν μπορούμε να μην θαυμάσουμε στο αποτέλεσμα των Beatles. Ο Dylan άφησε ένα όχι και τόσο λεπτό μήνυμα στο τέλος του κομματιού, καθώς ήξερε ότι ο νούμερο ένα θαυμαστής του θα το μελετούσε αναμφίβολα. Οι δύο τελευταίες γραμμές τον βλέπουν να τραγουδά, «Ποτέ δεν ζήτησα το δεκανίκι σου, τώρα μην ζητάς το δικό μου» - που κάνουν τις σκέψεις του για τον ήρωα του Λένον να τον λατρεύουν προφανώς.

Το αστέρι του Greenwich Village θα άλλαζε το τραγούδι του για πάντα με έναν τρόπο, η επιρροή του στην προώθηση της μουσικής μέσα από την ποίηση είναι ανυπολόγιστη και τον βοηθάει να μετατρέψει την τέχνη του να γράφει στίχους από μια μεταγενέστερη σκέψη στο πιο αναπόσπαστο μέρος ενός τραγουδιού. Δυστυχώς αυτός ο παράγοντας έκανε τους Beatles αρχικά να απογοητεύονται από το τεράστιο ταλέντο του, στην πραγματικότητα όμως αναμφισβήτητα το γεγονός αυτό, εξυμνεί τον John Lennon για την προσπάθεια διοχέτευσης του εσωτερικού του Dylan.

Ενώ η σχέση τους ήταν περίπλοκη, υπήρχε ένα άτομο που είδε τον Lennon και τον Dylan να αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους, και αυτός ήταν ο DA Pennebaker. Κατά τη διάρκεια μιας ιδιαίτερα διάσημης βόλτας με ταξί, ο Pennebaker αποκάλυψε τη σχέση τους. Στο video παρακάτω, συναντάμε τις δύο προσωπικότητες μακριά από το βάρος της φήμης τους, αλλά και της μουσικής τους αναγνώρισης. Ας μου επιτραπεί ο όρος σε μία πιο ανθρώπινη συνάντηση που επισφραγίζει και την αλληλεπίδραση τους με έναν τρόπο.

Συζητούν κάθε είδους θέματα από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Ουίνστον Τσόρτσιλ έως τους συμπαίκτες του Lennon στο μπέιζμπολ. Τα κάλυψαν όλα - ακόμα και τον πραγματικό εμετό, όπως είπε ο Dylan στην κάμερα: «Ω, Θεέ, δεν θέλω να αρρωστήσω εδώ, τι γίνεται αν κάνω εμετό στην κάμερα; Έχω κάνει σχεδόν όλα τα άλλα σε αυτήν την κάμερα, φίλε. Ίσως κάνω και αυτό.» Σας γνήσιος πατέρας του βορρά ο Lennon θα έρθει να απαντήσει με χιούμορ, βγαλμένος σαν από διαφημιστικό: «Υποφέρετε από πονεμένα μάτια, μέτωπο με μέτωπο ή σγουρά μαλλιά; Πάρτε το Zimdawn!», κάνοντας τον σκηνοθέτη διαιτητή σε μια παιδική χαρά εν κινήσει: «Έλα, έλα, αγόρια, είναι μόνο μια ταινία. Συγκεντρωθείτε!»

Ο DA Pennebaker, αργότερα παρατήρησε ότι ο Lennon, στην πραγματικότητα, βοήθησε τον «οδυνηρό» Dylan στο δωμάτιο του ξενοδοχείου του στο τέλος του απογεύματος, όπου ο Bob έκανε σωστά αυτό που είχε προλογίσει από κάμερας.

«Αρχικά είχαν μια αστεία σχέση», όπως αναφέρει ο σκηνοθέτης σε μια συνέντευξη στο περιοδικό Gadfly το '99. «Σε αυτή τη συγκεκριμένη σκηνή ήταν σαν να προσπαθούσαν να εφεύρουν κάτι για μένα που θα ήταν διασκεδαστικό με κάποιο τρόπο, αλλά την ίδια στιγμή ταυτόχρονα το έκαναν για να βοηθήσει ο ένας τον άλλον», συμπληρώνει, και καταλήγει: «Δεν ήταν ακριβώς μια συνομιλία μεταξύ τους, ο Dylan ήταν τόσο κοντά σε μια τόσο τρομερή κατάσταση, όπου μετά από λίγο δεν νομίζω ότι ήξερε τι είπε.»

Ήταν ένα συναίσθημα που μοιράστηκε σαφώς με τον Lennon, ο οποίος θα περιγράψει αργότερα τη σκηνή με βαθιά αίσθηση τύψεων στον ιδρυτή των Rolling Stone , Jann Wenner το 1970: «Ήμουν ανήσυχος. Στην ταινία, απλώς χτυπάω και σχολιάζω όλη την ώρα, όπως κάνει κάποιος όταν το λιθοβολούν από ψηλά. Ήμουν άγρυπνος όλη τη νύχτα. Είμασταν σαφώς δύο έξυπνοι άνθρωποι – αυτό είναι το τρομερό, αλλά από την άλλη ήταν η σκηνή του, και αυτό ήταν το πρόβλημα για μένα. Ήταν η ταινία του. Ήμουν στην επικράτειά του, για αυτό και ήμουν τόσο νευρικός».

Η μαγνητοσκόπηση της ταινίας, έγινε με αφορμή τα γυρίσματα ενός άλλου ντοκιμαντέρ για τον τραγουδιστή μετά την επιτυχία του «Don't Look Back» του 1965. Οι σκηνές τραβήχτηκαν κατά την διάρκεια μιας πρωινής βόλτας στο Hyde Park του Λονδίνου, μετά από μία δύσκολη νύχτα των Beatles.

Τελευταία