Αρχική ΜΟΥΣΙΚΗΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑInnuendo: To κύκνειο άσμα του Freddie Mercury

Innuendo: To κύκνειο άσμα του Freddie Mercury

Το "Innuendo" σε καμία περίπτωση δεν είναι μια κοινότυπη κολεκτίβα τραγουδιών που θα την ακούσεις μια δυο φορές για διασκέδαση και αυτό ήταν. Όχι, όταν μιλάμε για το "Innuendo" που αρχές του μήνα είχε επέτειο 30 χρόνων, τα πράματα δε γίνεται να είναι τόσο απλά.

Είναι ο τελευταίος δίσκος που ηχογράφησε ο Freddie Mercury εν ζωή. Σου φτάνει να καταλάβεις το μέγεθος της σημασίας του; Έχει κι άλλες αποκλειστικότητες, πιο δευτερευούσης σημασίας. Είναι ο τελευταίος δίσκος με φρέσκο υλικό εξ' ολοκλήρου καινούργιο την εποχή που λάμβαναν χώρα οι ηχογραφήσεις. Ήταν και η πρώτη κυκλοφορία στην Hollywood Records, τη δισκογραφική εταιρεία της Disney.

Αυτό το τόσο σημαντικό ντοκουμέντο που ονομάζεται "Innuendo" και κυκλοφόρησε λίγο πριν χαθεί για πάντα ο πιο φημισμένος μουστάκιας της μουσικής μας, είναι μια ιστορία δύναμης, μια ιστορία θριάμβου εν μέσω της ψυχικής και σωματικής κόλασης που σου εγείρει ο ιός HIV και σου προκαλεί τη νόσο του AIDS.

Ως γνωστόν ο Freddie Mercury είχε εκτεθεί στον ιό. Δρόμος της επιστροφής δεν υπήρχε ακόμα στα τέλη των '80s. Ακόμα και τότε ο κόσμος δε γνώριζε πολλά ως όφειλε για την ασθένεια που στιγμάτισε την ανθρωπότητα κυρίως από τα '80s και έπειτα. Ο κόσμος και περισσότεροι οι οπαδοί των Queen δε γνώριζαν τίποτα για την έκθεση του Mercury, που διαγνώσθηκε με βάση τα λόγια του συντρόφου του τον Απρίλιο του 1987.

Τα μέλη της μπάντας είχαν να διαχειριστούν αυτή τη δυσάρεστη σε life changing επίπεδα, είδηση. Είχαν και να χαλιναγωγήσουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης που είχαν μυριστεί "αίμα". Τα κατάφεραν με συνεχείς διαψεύσεις. Στο "The Miracle" άλμπουμ τους που κυκλοφόρησε το 1989, οι Queen δεν βγήκαν καν σε τουρνέ. Ανακοίνωσαν πως ήθελαν να "σπάσουν" τη ρουτίνα άλμπουμ, περιοδεία και πάλι άλμπουμ. Οι φήμες όμως άπαξ και ξεκινήσουν, δύσκολα βρίσκουν στοπ. Οι λιγοστές του εμφανίσεις και τα ακόμα πιο λιγοστά του κιλά ήταν ακόμα πιο ύποπτα.

Οι ηχογραφήσεις για το "Innuendo" ξεκίνησαν το Μάρτη του '89 και κράτησαν μέχρι το Νοέμβριο του '90. Η παρενόχληση των δημοσιογράφων στο Λονδίνο για το θέμα του Mercury, δεν επέτρεπε το συγκρότημα να ασχοληθεί με το μουσικό μέρος. Έτσι τους "σπρώχνει" να "μεταναστεύσουν" μαζί με τον παραγωγό τους (David Richards) στο πολύ πιο γαλήνιο Montreaux και τα Mountain Studios. Η άμεση απόφαση να εγκατασταθούν σε ένα πιο ήρεμο κλίμα βοήθησε στις μετέπειτα κινήσεις τους. Συμφωνούν τα συνθετικά credits να είναι ισάξια μοιρασμένα σε όλα τα μέλη για να μην πέσουν στην παγίδα του εγωισμού.

Το επικό ομώνυμο τραγούδι ξεκινά από τζαμαρίσματα στο ελβετικό έδαφος την άνοιξη του '89 από τους τρεις οργανοπαίκτες των Queen. Ο Mercury ακούγοντάς τους από τον πάνω όροφο, παίρνει τη σκυτάλη και όλο αυτό το μετατρέπει σε τραγούδι. Δημιουργεί την κύρια μελωδία και κάνει την εκκίνηση στους στίχους. Ο Roger Taylor (drummer) παίρνει με τη σειρά του τη σκυτάλη στους στίχους και τους ολοκληρώνει. Έχοντας στο νου του το τιτάνιο "Kashmir" των Led Zeppelin, κινείται στιχουργικά καθ' αυτό τον τρόπο. Στο Tribute στον Mercury στο Wembley ο Robert Plant ερμηνεύοντας το, προσθέτει στίχους του τραγουδιού που αποτέλεσε έμπνευση και του "Thank You" από τους Zeppelin.

Το ιδιοφυές μεσαίο μέρος του "Innuendo" προστίθεται αργότερα. Εκεί βάζει τα μαγικά του χεράκια ο παραγωγός τους David Richards. Το φλαμένγκο σημείο το συνθέτει και εκτελεί η εμβληματική κιθάρα των Yes, ο Steve Howe στη μοναδική περίπτωση όπου άλλος κιθαρίστας συνεισφέρει σε τραγούδι των Queen. Ως γνωστόν o Howe είναι φίλος του συγκροτήματος και σε μια επίσκεψή του στο στούντιο του ζητείται να κάνει κάποιους φλαμένγκο αυτοσχεδιασμούς. Χωρίς δεύτερη σκέψη, σύσσωμη η μπάντα του ανακοινώνει πως θα τους χρησιμοποιήσει στο "Innuendo" το οποίο κυκλοφορεί σαν single το Γενάρη του '91 και πετάει κατευθείαν στην πρώτη θέση των chart.

Η μουσική σχέση των Yes με τους Queen δεν σταματάει εκεί αλλά συνεχίζεται στο μελωδικότατο "Bijou". Ο τρόπος που χρησιμοποιείται στο προτελευταίο τραγούδι του "Innuendo" είχε χρησιμοποιηθεί στα '70s από τη μπάντα του Howe στο δικό της τραγούδι με τίτλο 'Soon'. Ασχέτως αυτού οι Queen αναφέρουν στα credit σαν έμπνευση του "Bijou" το τραγούδι του Jeff Beck με τίτλο "Where were you" (1989). To "Innuendo" έχει ηχητικές επιστροφές στις prog εποχές τους, δηλαδή στα 70's. Το προσέχεις στην περιπλοκότητα των συνθέσεων και φυσικά στη φωνή του Mercury με τις "στον Θεό" κορόνες του που βγαίνουν αβίαστα.

Κι όμως ο Freddie Mercury την εποχή που δίνει αυτές τις συγκλονιστικές ερμηνείες για ένα από τα κορυφαία άλμπουμ των Queen, κυριολεκτικά αργοπεθαίνει μπροστά στα μάτια των μουσικών συνοδοιπόρων του. Τους τελευταίους μήνες πριν την ολοκλήρωσή του η υγεία ενός από τους ξακουστότερους φρόντμεν της μουσικής έχει αρχίσει να παίρνει επικίνδυνα την κατιούσα. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της ημερομηνίας του δίσκου. Η εταιρεία θέλει να το κυκλοφορήσει την περίοδο των Χριστουγέννων για ευνόητους λόγους. Λόγω της κατάστασης του Mercury καθυστερεί σχεδόν 2 μήνες.

Στην επανάληψη των ακουσμάτων του τελευταίου άλμπουμ του Freddie Mercury εν ζωή, είναι κάθε μέρα Χριστούγεννα. Στα σπιρτόζικα τραγούδια όπως το "Headlong", το "The Hitman" ή το "Ride The Wild Wind" παίρνεις τη θετική ενέργεια που θα νιώσεις χριστουγεννιάτικα στους στολισμένους δρόμους. Στο "These Are the Days of Our Lives" ή το "I'm going slightly mad' θα σε χαϊδέψει μια παρόμοια μελαγχολία όταν συνειδητοποιείς ότι η πιο χαρούμενη γιορτή του έτους απομακρύνεται, όταν την πρώτη ημέρα της νέα χρονιάς αντιλαμβάνεσαι πως ένας ακόμα χρόνος σε αποχαιρέτησε.

I have to find the will to carry on
On with the show


Τις ημέρες που τα κομμάτια του "Innuendo" έμπαιναν σε μια σειρά, η μπάντα ήρθε ακόμα πιο κοντά. Όπως έχουν παραδεχθεί σε διάφορα ντοκιμαντέρ, οι Queen ζούσαν ευτυχισμένες ημέρες μέσα στο στούντιο. Τα σύννεφα (π.χ. δημοσιογράφοι) ήταν συγκεντρωμένα έξω από την πόρτα.

Ο Freddie όσο περισσότερο "βυθίζονταν"' στην αρρώστια, τόσο δυνάμωνε η ανάγκη του να ολοκληρώσει αυτό το δίσκο. "Σαν να του έδινε κίνητρο και κουράγιο να σηκωθεί και να δουλέψει, να κάνει κάτι" όπως έχει πει ενδεικτικά σε μια βιογραφική τηλεοπτική εκπομπή ο Taylor.

Στον θριαμβευτικό και έντονα δραματικό επίλογο που ονομάζεται "The Show must go on" έρχεσαι αντιμέτωπος με τη δύναμη ψυχής που αντλεί ο τραγουδιστής εκείνες τις τελευταίες στιγμές. Σύνθεση κυρίως του Brian May το "Τhe Show must go on" είναι η απόλυτη "έξοδος" του Freddie Mercury. Το τραγούδησε όταν οι υπόλοιποι δεν πίστευαν πως θα τα καταφέρει. Δεν το ηχογράφησε απλά, του έδωσε να καταλάβει. Είναι γραφτό να μην το ερμηνεύσει ποτέ του ζωντανά μπροστά σε κόσμο. Πρώτη φορά που ακούγεται live είναι το 1992 στη συναυλία φόρο τιμής για τον ίδια, από τα χείλια του Elton John με τον Tony Iommi να τον συνοδεύει στην κιθάρα! Ανατρίχιασες;

Οι στίχοι του "The show must go on", περιέχοντας μια αίσθηση μεταφορικότητας δε θα μπορούσαν να μην είναι προσωπικοί. Ο στίχος "My makeup may be flaking but my smile still stays on" είναι τόσο Freddie. Όπως είπε μετά το θάνατόν του ο σύντροφός του, ο Freddie ήταν γενναίος και δεν γκρίνιαξε ποτέ για την κατάστασή του. "Ήταν η μάχη του και πάντα φορούσε αυτό το γενναίο πρόσωπο" ήταν τα λόγια του Jim Hutton που εκθειάζει τη μορφή και τη στάση του συντρόφου του.

Και ναι, το "Innuendo" είναι ο προσωπικός θρίαμβος ενός ανθρώπου στο μεταίχμιο των αντοχών του, στο χείλος του θανάτου. Το τελευταίο που θέλει είναι να τον λυπηθεί ο οποιοσδήποτε εκεί έξω, δεν αναζητάει την αισθηματική ελεημοσύνη κανενός. Ποθεί να αφήσει το στίγμα του.

Those were the days of his life, παραφράζοντας το συγκινητικό τραγούδι που σου σηκώνει το πετσί σου λίγο μετά τη μέση του δίσκου. Το "These are the days of our lives" με το βιντεοκλίπ που σε ωθεί στα πρόθυρα της θλίψης, κυκλοφορεί σαν single στην Αμερική την ημέρα των 45ων γενεθλίων του τραγουδιστή (5 Σεπτέμβρη 1991). Αντίστοιχα στην Ιρλανδία και τη Μεγ. Βρετανία, κυκλοφορεί στη μορφή του single παρέα με το "Bohemian Rhapsody", στην αγρυπνία του Mercury (9 Δεκεμβρίου 1991). Δυστυχώς δεν το απολαύσαμε ποτέ ζωντανά από τον ίδιο, παρόλ' αυτά η Lisa Stansfield και ο George Michael τον τιμούν δεόντως το 1992 στη συναυλία προς τιμήν του.

Ένα ακόμα αυτοβιογραφικό τραγούδι είναι το "I'm Going Slightly Mad". Αποτελεί το δεύτερο single του "Innuendo" και κυκλοφορεί τις 4 Μαρτίου του 1991. Επιπλέον είναι άλλο ένα από τα λιγοστά τραγούδια όπου οι Queen δέχονται "εξωτερική βοήθεια". Στην περίπτωσή του είναι ο θρυλικός τραγουδιστής και ηθοποιός Peter Straker, συντελώντας καίρια στους στίχους. Οι στίχοι ασχολούνται με την ψυχική κατάσταση του Mercury τις δύσκολες ημέρες της αρρώστιάς του μολαταύτα το βιντεοκλίπ που κυκλοφορεί είναι πιο ανάλαφρο και αστείο σε στυλ ιλαροτραγωδίας. Ο συγχωρεμένος είχε εκφράσει την χαρά του με την δημιουργία του βιντεοκλίπ αλλά ακόμα περισσότερο με τη διαδικασία της συγγραφής των στίχων.

Το "Innuendo" δε σταματάει να "γεννάει" singles. Το τρίτο κατά σειρά ήταν το "Headlong" το οποίο όμως προορίζεται για το προσωπικό δίσκο του Brian May. Όταν όμως το ακούει από την αψεγάδιαστη φωνή του κυρίου με το μουστάκι, αλλάζει γνώμη. Κυκλοφορεί το Μάη του '91 και το βίντεοκλίπ που περιέχει μια αλλαγμένη έκδοση του τραγουδιού, είναι από τα τελευταία που κάνει ο Mercury σχεδόν ένα χρόνο πριν το θάνατό του.

Δύο ακόμα τραγούδια προορίζονταν για κάπου αλλού κι όχι για το "Innuendo". Το πρώτο είναι το "All God's People". Αρχικά ονομάζεται "Africa by Night" και είναι να συμπεριληφθεί στο "Barcelona", στον προσωπικό δίσκο του Mercury. Συνθετικά βοηθάει ο Mike Moran και υπάρχει συνεννόηση να συμβάλλει στις κιθάρες ο May. Τελικά παίζει ολόκληρη η μπάντα για να έρθει να προστεθεί στον 14ο δίσκο της βρετανικής μπάντας. Το έτερο είναι το "I can't live with you" και είναι να το συμπεριλάβει επίσης στο προσωπικό του δίσκο ο Brian May. Μιλάει για το διαζύγιο που πήρε το 1988. Δυσκολεύεται πολύ να το φέρει στα μέτρα του στη μίξη. Αρέσει τόσο πολύ στη μπάντα και γι' αυτό μένει σαν δικό τους.

O Brian May σαν προοδευτικός κιθαρίστας δεν κρύβει τότε πως ακούει συχνά και έχει επηρεαστεί από τους ανερχόμενους και ήδη πετυχημένους Steve Vai και Joe Satriani. Το παρατηρείς στη συμπεριφορά της Red Special του καθ' όλη τη διάρκεια του δίσκου και κυρίως σε τραγούδια όπως το σκληρό "The Hittman" και το "I can't live with you" που σε πηγαίνουν στις πρώτες μέρες των Queen.

If there's a god or any kind of justice under the sky
If there's a point, if there's a reason to live or die
If there's an answer to the questions we feel bound to ask
Show yourself, destroy our fears, release your mask


Πόσα ξεκάθαρα υπονοούμενα (innuendos) να αφήσω για την αξία του τελευταίου ουσιαστικά δίσκου του Freddie Mercury. Το "Innuendo" με το που έσκασε στα ράφια των δισκοπωλείων έπιασε κορυφή στα chart σε μεγάλο αριθμό χωρών. Σε ακόμα περισσότερα κράτη ήταν για πολλές εβδομάδες στην πρώτη δεκάδα.

Ο Mercury παρότι άρρωστος "ξανάνιωσε" ψυχικά με την επιτυχία του δίσκου και ζητούσε απεγνωσμένα από τους υπόλοιπους να του δώσουν να τραγουδήσει το οτιδήποτε ούτως ώστε να χρησιμοποιηθεί μετά θάνατόν του. Ο ίδιος ήξερε και έλεγε πως δεν είχε χρόνο ζωής. Ενθάρρυνε τα υπόλοιπα μέλη να του γράψουν πράματα για να τραγουδήσει "και μετά κάντε τα ό,τι θέλετε, τελειώστε τα".

Από αυτές τις τελευταίες φωνητικές του προσπάθειες κυκλοφόρησε το "Made in Heaven" του 1995. Ο Mercury όμως ήταν ήδη αλλού. Η ζωγραφισμένη από πεταλουδένια φτερά ψυχή του είχε αναχωρήσει προ πολλού για την ελευθερία.

ΥΓ. Τα "Brit Awards" του 1990 ήταν και η τελευταία δημόσια εμφάνιση του Mercury. Οι Queen ανέβηκαν να παραλάβουν το βραβείο για τη συνεισφορά τους στην Βρετανική μουσική. Ο Freddie αγνώριστος και όχι μόνο επειδή είχε ξυρισμένο το διάσημο μουστάκι του, στέκονταν πίσω σιωπηλός όσο ο Brian May ευχαριστούσε τον κόσμο με λίγα και απλά λόγια.

ΥΓ2. Στο "Delilah" ο Mercury αποχαιρετάει την αγαπημένη του γάτα. Είχε πάνω από δέκα γάτες στο σπίτι αλλά αυτή ήταν η λατρεμένη του. Είναι ένα χαδιάρικο τραγούδι και από τα πρώτα που γράφτηκαν για το άλμπουμ. Όχι από τα αγαπημένα τραγούδια του drummer τους Roger Taylor.

ΥΓ3. Για την έκδοση του βινυλίου ελαττώθηκε ο χρόνος κάποιων τραγουδιών προφανώς λόγω χώρου. Αυτά ήταν τα "I'm Going Slightly Mad", "These are the Days of Our Lives", "Don't try so Hard", "The Hitman" και "Bijou"! Επίσης η έκδοση του cd είχε τα τραγούδια σε διαφορετική σειρά (έτσι για να μη βαριόμαστε).

ΥΓ4. Αμαρτία να παραλειφθεί και το εικαστικό μέρος του Innuendo κυρίως οι εσωτερικές ζωγραφιές που είναι επιλογές ή εμπνεύσεις από τον J.J. Grandville, γνωστό Γάλλο καρικατουρίστα του 19ου αιώνα. 

Τελευταία