Metallica - Load

Όταν σκέφτομαι το “Load”, σκέφτομαι τρίχες. Ναι, τρίχες. Tο 1996 όταν και κυκλοφόρησε το πρώτο αμφιλεγόμενο δείγμα γραφής των Metallica, είχα ακόμα τρίχες δικές μου. Παρόλ’ αυτά κατάφερα και ασχολήθηκα περισσότερο με τις τρίχες από τις κεφαλές της γνωστής τετράδας των μουσικών απ’ όσο έχω ασχοληθεί με τις δικές μου σε όλη μου τη ζωή. Τα σχολεία έφθαναν σιγά σιγά στο τέλος τους τον Ιούνη του ’96 και οι συνάξεις γίνονταν όλο και περισσότερες στα τοπικά στέκια για να συζητήσουμε τις - όσο πιο ΠΑΣΟΚ γίνονται - ανησυχίες μας: Πρώτο και κύριο γιατί οι Metallica ευνούχισαν τη μεταλλική τους υπόληψη με το να κουρευτούν (ω θεοί!!) και κατά δεύτερο γιατί η μουσική τους έχει ακολουθήσει αυτή τη λανθάνουσα πορεία που κατέληξε στο “Load”.

Ένα μεγάλο λάθος της εποχής είναι αντιστοίχηση μέρους της μουσικής του έκτου δίσκου των έξυπνων τύπων από το Σαν Φρανσίσκο με την μόδα του grunge και γενικότερα του εναλλακτικού ρεύματος. Κάτι δηλώσεις του Ulrich που στηρίζει brit pop μπάντες όπως οι Oasis, έρχονται να ρίξουν περισσότερο λάδι στη φωτιά. Δεν έχεις ιδέα για τι πράμα μιλάς όταν βγάζεις στη σέντρα τους Metallica του “Load”, υποστηρίζοντας ότι προσπαθούν να παίξουν εναλλακτική rock μουσική. Εικοσιπέντε χρόνια μετά θέλω να πιστεύω πως το τοπίο έχει καθαρίσει και η ομίχλη έχει διαλυθεί. Η αμερικάνικη μουσική σε όλο της το μεγαλείο ήταν η βάση του Metallica ήχου κι ας φρόντιζαν να την καλύπτουν πειστικά, διαλέγοντας πιο ευρωπαϊκούς ήχους στα 80’s. Ρόλο βασικό έπαιξε και ο ντράμερ τους με όλες αυτές τις NWOBHM μπάντες που έφερε από τη Δανία παρέα με τα μπαγκάζια του στις αρχές των 80’s.

Να που έφθασε η ώρα του “Load” (και κατ’ επέκταση και του Reload) για να «πηδήσει» στην επιφάνεια το προφανές. Bluesy και country συναίσθημα (ξεκάθαρα Hetfield ακούσματα) να ανοίγει σαν ομπρέλα σε πολλά από τα 13 τραγούδια. Αν υπάρχει εξωτερικός παράγοντας που επηρεάζει τους Metallica τότε αυτός είναι τα φιλαράκια τους οι Corrosion of Conformity και κάποια νεούδια με το όνομα Kyuss. Κανένα δε θα εκπλήξει αν του πω ότι και οι δυο μπάντες εκείνα τα χρόνια άνοιγαν για τους Metallica σε περιοδείες. Ένας ακόμα καλλιτέχνης – πρότυπο στα πρώτα βήματα των Metallica που τους συνοδεύει στα μέσα των 90’s σε tour είναι και ο Glen Danzig με το συγκρότημά του. Φήμες θέλουν να τους έχει προτάξει χέρι βοηθείας. ?κου το “Thorn Within” ή το “Cure” με αυτή τη σκέψη και θα ουρλιάξεις σα να ανακάλυψες την Αμερική. Τα riff τους φωνάζουν Evil Elvis (Danzig) από μακριά.

Is that you there or just another demon that I meet?

Όμως ο κόσμος περίμενε ένα ακόμα “Black Album” που έχει μεταμορφωθεί σε ένα δαίμονα του marketing που τους έχει πάρει στο κατόπι. Το παίξιμο των Metallica από το “… And Justice for All” στο “Black Album” απλοποιήθηκε. Από το “Black Album” στο “Load” η απλοποίηση είναι ακόμα μεγαλύτερη χωρίς αυτό να σημαίνει πως η μπάντα γράφει pop-ίζοντες συνθέσεις. Περιλαμβάνει ραδιοφωνικούς κράχτες χωρίς να χάνει την αξιοπρέπειά του. Κάποιοι από αυτούς είναι το “King Nothing” με την τοσοδούλικη αναφορά στο “Enter Sandman” στα τελευταία δευτερόλεπτα ή το πιο δυνατό κομμάτι του δίσκου, το “Ain’t my Bitch” που σαν demo ονομάζονταν σκέτο “Bitch”.

Τραγούδια όπως την τριάδα των "Poor Twisting Me”, “ Outlaw Torn”, “Bleeding Me” δε θα τα πετύχεις ποτέ στα ερτζιανά. Η διάρκεια των κομματιών κυμαίνεται σε υψηλά επίπεδα, κάνοντας το αποτέλεσμα απαγορευτικό για «ραδιοφωνικό αέρα». Χαρακτηριστικό το “Outlaw Torn”, η τελική του διάρκεια ψαλιδίστηκε και συγκεκριμένο το solo του Hetfield, για να μείνει στο cd που ως γνωστόν μπορεί να χωρέσει 78.59 λεπτά μουσικής. Το ανακαλύπτεις όμως ολόκληρο στο single του “Memory Remains”. Με αυτά και μ’ αυτά οι fan της 80’s metal μεγαλοπρέπειας αρχίζουν να εγκαταλείπουν το καράβι, αλλά με το “Black Album” ένα διαφορετικό κοινό αγκαλιάζει τη μπάντα. Με το “Load” προσεγγίζουν ένα ευρύτερο κοινό που θέλει το στερεοφωνικό του να βαράει πιο rock ήχους, μια εποχή που το παραδοσιακό metal πεθαίνει στην Αμερική.

Hetfield και Hammett συμφωνούν τότε πως ξεπέρασαν σα γκρουπ στόχους όπως το να παίξουν όσο πιο γρήγορα μπορούν και πιο πολύ ενθουσιάζονται με το να ανακατεύουν την τράπουλα συνθετικά και παικτικά. «Είχαμε ήδη αποδείξει ότι μπορούμε να παίξουμε γρήγορα. Ας προχωράμε μπροστά όσο είναι δημιουργικό» έχει πει ο Kirk Hammett. Οι κινήσεις των Metallica εντός και εκτός μουσικής λίγο πριν τα μέσα των 90’s έχουν ξεπεράσει το επίπεδο της δημιουργίας. Η τετράδα βρέθηκε στο να συστήνεται ξανά στον κόσμο. Αλλάζει μέχρι και το logo της σε μια προσπάθεια αναδημιουργίας της. Το σκέφτομαι αλλά δε θέλω να το πω. Φαίνεται σαν οι Metallica να προσπαθούν να αποτινάξουν το metal παρελθόν τους.

Βασικοί οδηγοί της μεταστροφής είναι οι Ulrich και Hammett και σαν τρίτος τροχός ο Hetfield που συμφωνεί στις ιδέες τους αφού πρώτα γκρινιάζει. Για τον Jason Newsted ούτε λόγος. Η μπάντα προχωράει σε πολλές εκτός μεταλλικής κουλτούρας αποφάσεις, από το κούρεμα, ως το βάψιμο των νυχιών και το ντύσιμο που υπαινίσσεται rock είδωλα άλλων εποχών. «Δεν πίστευα ποτέ πως η ύπαρξη των Metallica είναι γύρω από το μακρύ τους μαλλί. Νόμιζα πως είναι για το ότι δημιουργούν μουσική» έχει πει όσο πιο χαρακτηριστικά γίνεται ο Hammett που νιώθει το βάρος των αποφάσεών του.

«Ο όρος του image δεν ήταν κάτι κακό για εμένα αλλά αν δεν είσαι εσύ τότε δε βγαίνει νόημα. Στις μισές φωτογραφίες του booklet είχα γκρινιάξει» έχει παραδεχθεί ο Hetfield που το 2009 ανέφερε σε συνέντευξη πως εκείνοι οι δίσκοι είχαν βασιστεί σε πολλές αποφάσεις του κιθαρίστα και του ντράμερ των Metallica. Μεγάλο βέτο έθεσε και στο εξώφυλλο του “Load” αλλά και πάλι πήγε με τα νερά των υπολοίπων. Ο λόγος για τον ιδιαίτερο - να το θέσω ευγενικά – καλλιτέχνη Andres Serrano και το “Blood & Semen III” έργο του. Αυτό που βλέπει στο εξώφυλλο ο αγοραστής του cd είναι το φωτογραφικό αποτέλεσμα 2 μικρών πλεξιγκλάς πλακών που έχουν παγιδευμένο το σπέρμα του φωτογράφου αναμεμειγμένο με το αίμα ταύρου.

Ο καλλιτεχνικός «οίστρος» φθάνει στα ύψη με το βίντεοκλιπ του “Until it Sleeps”. Θεωρητικά όλα καλά δανειζόμενοι ιδέες από το “Garden of Unearthly Delights” έργο του πρώτου heavy metal καλλιτέχνη ever, του ζωγράφου Ιερώνυμου Μπος. Στην πράξη έχεις ένα βίντεο το οποίο δεν κακογέρασε γιατί πολύ απλά ήταν κακό από την αρχή. Το να βάζεις μαύρο μολύβι γύρω από τα μάτια του Ulrich είναι σα να βάζεις glitter σε ένα σπυρί. Στυλιστικά δεν έβγαινε με τίποτα σε κανένα σημείο.

Αν ο Hetfield δεν έχει πολλά να εκφράσει για το περιτύλιγμα του “Load”, συνθετικά και στιχουργικά πιάνει γερά το τιμόνι. Μέσα από ένα σημαντικό αριθμό τραγουδιών εκφράζει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε ο ίδιος στα πρώτα χρόνια της ζωής του. Τα “Mama Said” και “Until it sleeps” αναφέρονται στη μητέρα του, τον εσωτερικό πόνο και την απώλεια του φροντμαν των Metallica. Ο ίδιος για το “Mama Said”, το πιο southern και country τραγούδι στην ιστορία των Metallica, πηγαίνει πίσω όταν η μητέρα του «έφυγε» από καρκίνο. Ο ίδιος έχει περιγράψει τους στίχους σαν τον «άσωτο» υιό που επιστρέφει για να επανασυνδεθεί με τη μητέρα του, αλλά είναι ήδη πολύ αργά. Έχει αποκαλύψει πως μέσα από τη θεραπεία έχει λύσει μεγάλο μέρος των γονικών θεμάτων που είχε από μικρή ηλικία. Στο “Hero of the Day” που περιέχει ένα από τα αγαπημένα solo του Hammett όπως έχει εκφράσει ο ίδιος, επανέρχεται το γονικό θέμα. Έχει να κάνει με τα παιδιά που ψάχνουν να ανακαλύψουν ήρωες έξω από το σπίτι τους όταν το πρότυπο του ήρωα πρέπει να είναι οι ίδιοι οι γονείς τους. Τα “Thorn Within” και “Twisted” γυρνάνε γύρω από τα θέματα κατάθλιψης του Hetfield που θα μπορούσε κάποιος να πει ότι είδε το “Load” με ένα αυτοβιογραφικό μάτι, σα μια κάθαρση.

Το “Load” επίσης είναι το πρώτο δισκογραφικό βήμα μετά τα μαθήματα φωνητικής (!!) του James Hetfield που έκανε κατά τη διάρκειας της περιοδείας για το “Black Album”. Όπως η μουσική έτσι και η φωνή του πηγαίνει σε μέρη που δεν είχε πάει πρότινος σε πεδίο εκφραστικότητας κτλ.

Οι Metallica αρχίζουν να ετοιμάζουν το δίσκο με παραγωγό τον Bob Rock στις αρχές του ’95. Έχοντας μέχρι το Πάσχα ήδη 13 έτοιμα τραγούδια με πολλές ανολοκλήρωτες ιδέες και βάζοντας ένα όριο στα 30 τραγούδια το σύνολο που χτίστηκαν στο δρόμο, έφθασαν σύνολο τα 27. Σκέψεις για ένα διπλό άλμπουμ υπήρξαν αλλά «ο κόσμος θα είχε περισσότερο υλικό για να χωνέψει» όπως έχει εξηγήσει ο Hammett με τον Hetfield να παίρνει τη σκυτάλη, κάνοντάς το πιο λιανά: «Ο κόσμος νομίζει πως στο Reload έμειναν για να μπουν τα αποφάγια και δεν ισχύει αυτό. Τα τραγούδια που τελειώσαμε μπήκαν στο Load και όλα που είχαν μείνει στη μέση όταν κυκλοφόρησε, ετοιμάστηκαν για το επόμενο. Στο Reload υπάρχει λίγη μεγαλύτερη ακρότητα».

I am (I am) the secret

I am (I am) the sin

I am (I am) the guilty

And I (and I), I am the thorn within

Το πρώτο από τα άλμπουμ - «αγκάθια» των Metallica μόνο την πρώτη βδομάδα κυκλοφορίας πούλησε σαν κρύα μπύρα σε μπιτσόμπαρο, Αύγουστο μήνα (680.000 κόπιες). Έμεινε 4 εβδομάδες στην κορυφή των chart σε πολλές χώρες και μόνο στην Γη της Επαγγελίας όπως αναφέρουν τη χώρα τους οι Αμερικάνοι, έχει πουλήσει πάνω από 5 εκατομμύρια αντίτυπα. «Κάναμε το σωστό. Αυτά τα τραγούδια μας πήγαν σε μέρη που δεν είχαμε πάει συνθετικά. Πάντα σκεφτόμουν πως είναι καλό ο κόσμος να περιμένει κάτι απρόσμενο από εμάς. Τουλάχιστον τους προκαλείς να μπουν σε σκέψεις. Αυτό είναι δίκοπο μαχαίρι. Ή σε βοηθάει εξαιρετικά ή σε θάβει. Με το Load κάναμε αυτό που κάναμε πάντα: να δοκιμάσουμε νέα πράγματα και να δούμε που θα μας κατευθύνει η μουσική» έχει πει υπερασπιζόμενος τις αποφάσεις τους στο στούντιο και όχι μόνο ο Kirk Hammett και παρότι μπαίνει πίσω από το δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης του καλλιτέχνη, έχει δίκιο. Ο Ulrich γνωστός για τα εμπρηστικά του λόγια είχε στείλει το ’96 ένα “fuck you” στη συντηρητική τάξη που κάνει κουμάντο στη metal κοινότητα, περιγράφοντας τις pop και rock μπάντες σαν στοιχεία μιας…σούπας.

Δε με τρελαίνουν Ιούνιο μήνα οι σούπες και για το “Load” και την αξία του στέκομαι πάντα στην εξήγηση του φίλου μου του Μήτσου. Ο Μήτσος μεγάλος fan των Metallica, μένει σε ένα χωριό έξω από τη Λάρισα. Όταν κατηφορίζει προς τα εκεί με το αμάξι του, μπριζωμένος για να βγει, να πιει και να μην αφήσει σκαμπό όρθιο, βάζει στο κασσετόφωνο (ναι, κασσετόφωνο) το “Ride the Lightning”. Όταν τα έχει τσούξει και η ώρα έχει πάει αργάμησι και γυρνάει στο χωριό του με μια cool ταχύτητα και γεμάτος, τότε είναι που «χώνει» το “Load” να βαρέσει τα ντεσιμπέλ του και να κάνει τη δουλειά του. Αν καταφέρεις να αναγνωρίσεις που μπορεί να σε «εξυπηρετήσει» το 6ο δισκογραφικό βήμα των Metallica, τότε έχεις ανακαλύψει ένα δίσκο με διαχρονική αξία και αυτό δουλεύει για τον κάθε δίσκο εκεί έξω.

Τελευταία