Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑΤα κινηματογραφικά δυτικά. . . αμαρτήματα στη Μ. Ανατολή

Τα κινηματογραφικά δυτικά. . . αμαρτήματα στη Μ. Ανατολή

03/09/2021

Γιώργος Γράντης, με μικρή συμμετοχή του Μάριο Παρασκευαΐδη

Συνήθως έχουμε το Lucky 8, αυτή τη φορά το όνομα θα μείνει στην άκρη λόγω των καταστάσεων που βιώνουμε, αν και όχι από πρώτο χέρι. Ωστόσο ο απόηχος των όσων συνέβησαν και συμβαίνουν στο Αφγανιστάν αφορά τον καθένα μας και με αφορμή αυτό συγκεντρώσαμε 7 ταινίες και 1 σειρά που καταδεικνύουν πώς η Δύση έχει συμβάλει στην “ανάπτυξη” της Μέσης Ανατολής. Κι αν βρείτε κάποιον μπροστάρη σε αυτό το εγχείρημα σκεφτείτε πως κανείς δεν πάει μόνος του μπροστά για πολύ καιρό. Οι ευθύνες βαραίνουν πάρα πολλούς ακόμα.

The Beast of War (1988)

Μια μερίδα το γνωρίζει και σκέτο σαν «Το κτήνος». «Το κτήνος» του 1988 μας πηγαίνει στις αρχές των 80’s, εποχές που σχεδόν το ρόλο των Αμερικανών έχουν οι Σοβιετικοί. Όλα αυτά που έγιναν στο Αφγανιστάν και τον πόλεμο της Σοβιετικής υπερδύναμης με τους «ταπεινούς» Μουτζαχεντίν, θεωρείται από πολλούς σαν το Βιετνάμ της Ε.Σ.Σ.Δ. Ο χαρακτηρισμός δόθηκε περισσότερο από την αμερικάνικη πλευρά μήπως και «πλυθεί» στη συνείδηση πολλών το δικό τους, το αληθινό Βιετνάμ. Η ταινία είναι αμερικάνικης παραγωγής και θα περίμενες ένα ατελείωτο «πάρτι» κατά του Γολιάθ, όμως είναι αξιοπρεπές, δίνοντας βάση στην παράνοια του πολέμου και την κατάντια του νοήμονα ανθρώπου που καταλήγει σε κτήνος παραγεμισμένο από μίσος.

Rambo III (1988)

Ο Σταλλόνε στα 80’s εκτός από μάχες στο ρινγκ, έψαχνε εναγωνιωδώς να βρει και πολεμικές συρράξεις σε μια δεκαετία που το μοντέλο του ήρωα του πολέμου καλά κρατούσε στις ΗΠΑ και όχι μόνο. Μετά το Βιετνάμ, έπιασε με το “Rambo 3” τη Μέση Ανατολή και τη «Ρωσική Αρκούδα» ως αντίπαλό του. Στο τρίτο μέρος ο “Sly” προπαγανδίζει με το story και το ιδιαίτερο αφιερωματικό μήνυμα προς τον ηρωικό λαό τoυ Αφγανιστάν (εννοώντας τους Μουτζαχεντίν;;). Σαν fan θέλω να πιστεύω πως περισσότερο στο μυαλό του επιθυμούσε να συνεχίσει με οποιοδήποτε τρόπο το Rambo franchise και εκείνα τα χρόνια η ήττα των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν του έκατσε ταμάμ. Η ταινία είναι διασκεδαστική για action movie στα τέλη των 80’s και είχε και κάποιο κέρδος, όχι αυτό που θα περίμεναν οι συντελεστές.

Three Kings (1999)

Το πλιάτσικο των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή μικρογραφείται στο “Three Kings” του 1999. Οι γνωστοί ηθοποιοί (Clooney, Wahlberg) σημαίνουν μεγάλο στούντιο και αυτό με τη σειρά του συνεπάγεται μεγάλο μπάτζετ, κάτι που δύσκολα συμβαίνει σε αντιπολεμική ως αντι-αμερικάνικη ταινία όπως το “Three Kings”. Σκοτεινή σάτιρα που σε σημεία σου πετάει κομμάτια ωμής πραγματικότητας και άλλοτε εύστοχου χιούμορ. Πόσο να γελάσεις όταν γνωρίζεις πως η ταινία είναι ένα ολόκληρο υπονοούμενο της εξωτερικής πολιτικής του πατέρα Bush και των πολεμοχαρών αμερικάνικων γερακιών που είχε για συμβούλους.

Jarhead (2005)

Αν το “Three Kings” είναι μια σφαλιαρίτσα στο «πάρτι» με πολλά οφέλη που έστησαν οι ΗΠΑ από τα τέλη των 80’s, τότε το “Jarhead” είναι γροθιά στο στομάχι. ?φθονες οι συμβολικές εικόνες και σκηνές της πολεμικής φαυλότητας. Σε σχέση με το “Three Kings” η κατάσταση είναι σοβαρή αλλά είναι τόσο σουρεάλ που σε σημεία γελάς. Από νευρικότητα μεν, γελάς δε. Σκηνοθεσία και ερμηνείες είναι για Όσκαρ και ας έφαγαν το αναμενόμενο κράξιμο. Εξάλλου εκθέτουν την αμερικάνικη πολεμική μηχανή, δηλαδή το νούμερο ένα εξαγώγιμο προϊόν της χώρας τους. Τι;;; Όχι;;;

Lions for Lambs (2007)

«Λέοντες αντί Αμνών» ή αλλιώς «όλοι τους ήταν υπέροχοι» σε αυτό το πολιτικό θρίλερ που έχει από Τομ Κρουζ έως Μέριλ Στριπ και Ρόμπερτ Ρέντφορντ. Ο τελευταίος ανέλαβε και τα χρέη του σκηνοθέτη σε ένα ρεσιτάλ εναλλαγής σκηνών και ροής. Ο Ρέντφορντ βγάζει μεράκι αφού και στην προσωπική του ζωή έχει έντονη αντιπολεμική δράση. Αξιοποιεί απόλυτα το έξοχο cast και κρατάει τον θεατή κολλημένο στο δύσκολο έργο που συνήθως έχει κάποιος να πετύχει σε πολιτικά θρίλερ με αδιάκοπους διαλόγους. Η ταινία πατάει κάλους και ξαπλώνει τον κάθε Αμερικάνο στον καναπέ της αυτοκριτικής.

Green Zone (2010)

Το “Green Zone” έπεσε στην παγίδα που ήθελε τον κόσμο να βλέπει στις αφίσες το πρόσωπο του πρωταγωνιστή της (Matt Damon) και να νομίζει πως θα δει ταινία στυλ “Jason Bourne”. Περίμενε τέλος πάντων να παρακολουθήσει κάτι άλλο από ένα πολιτικό θρίλερ με σύγχρονο κράματα “espionage” αισθητικής στα σκοτεινά σοκάκια της Βαγδάτης. Δεν είναι αργό, αντιθέτως έχει ένταση και σκηνές που τεντώνουν το νευρικό σύστημα του θεατή. Μια ακόμα ταινία που δε «χαϊδεύει» στο ελάχιστο τα μάτια και τις συνειδήσεις των καλομαθημένων Αμερικανών που νομίζουν πως ο στρατός τους μοιράζει ελευθερίες δεξιά κι αριστερά.

Syriana (2005)

Σκηνοθετημένο από τον Stephen Gaghan, το Syrianna αν και μας μεταφέρει στην Μέση Ανατολή στην πραγματικότητα μας μιλάει και μας δείχνει τη Δύση. Σε πρώτο πλάνο πάντα βιομηχανία πετρελαίου και γύρω γύρω όλες οι μικρότερες ιστορίες που στήνουν το κάδρο. Παρακολουθούμε παράλληλα τις ζωές ενός ενεργειακού αναλυτή που έφτασε στη Μέση Ανατολή, ενός δικηγόρου που συμβάλει σε αμφίβολες συγχωνεύσεις εταιρειών πετρελαίου στις ΗΠΑ κι ενός πράκτορα της CIA που ξεσκεπάζει μια δολοφονία. Το πιο δυνατό σημείο της ταινίας πιθανότατα είναι οι διάλογοί τις μιας και η δράση απουσιάζει. Αφιλτράριστοι και ωμοί γεμίζουν τα όσα διαδραματίζονται και σε φέρνουν προ τετελεσμένων αν είχες ακόμα και σήμερα απορίες για το τί συμβαίνει εκεί.

Generation Kill (2008)

Αυτή η σειρά μας δείχνει την εισβολή στο Ιράκ το 2003 μέσα από τα μάτια μιας ομάδα πεζοναυτών. Το αξιοσημείωτο εδώ είναι πως ένα μέλος του cast υπήρξε πεζοναύτης και εισέβαλε στο Ιράκ με αποτέλεσμα η ακρίβεια στην αποτύπωση των καταστάσεων να είναι καταφανής -γιατί δε θυμίζει τίποτα άλλο που έχεις δει. Η σειρά αποτυπώνει τον πόλεμο, και όσα έρχονται μαζί του, τη στιγμή ακριβώς της δράσης. Εκεί που κανείς δεν είναι σίγουρος για τις αποφάσεις του, αν το παιδί που πλησιάζει είναι δολοφόνος ή χρειάζεται βοήθεια, αν μπορείς να σώσεις τον αιμόφηρτο φίλο σου ή θα προδοθεί η θέση όλης της ομάδας έτσι κι έπειτα σου δίνει λίγο χρόνο να το αναλύσεις όλο αυτό όπως συνέβη και τότε με εκείνους. Πραγματικά σου δίνει να κατανοήσεις τον παραλογισμό, τη φρίκη και τον τρόμο που βιώνουν οι στρατιώτες.

Τελευταία