Annette - Κριτική

Τα τελευταία δύο χρόνια που ο κινηματογράφος έχει γίνει ακρογωνιαίος λίθος της καθημερινότητας μου, δε θυμάμαι να περιμένω περισσότερο κάποια άλλη ταινία. Από τον Leos Carax έχω δει μονάχα το προηγούμενο του σουρεαλιστικό έπος, Holy Motors (2012). Σίγουρα το πιο πρωτότυπο, ακραία ιδιοσυγκρασιακό και ριζοσπαστικό όραμα δημιουργού σε έργο που είχα συναντήσει. Κάθε επόμενη δημιουργία του, εκ προοιμίου είναι πολυαναμενόμενη.

Έφτασε μια μέρα λοιπόν που άκουσα πως ετοιμάζει ένα μιούζικαλ. Με τον πανταχού παρόντα αστέρα του Hollywood, Adam Driver. Με συμπρωταγωνίστρια, την επίσης πανταχού παρούσα, Marion Cotillard. Την μουσική αναλαμβάνουν οι Sparks, ένα από τα πιο πρωτότυπα, ακραίως ιδιοσυγκρασιακά και ριζοσπαστικά pop σχήματα.

Είναι όμως ένα βήμα παραπέρα για τον Carax; Τι ακριβώς θέλει να πετύχει η παλαβή του ιδιοφυΐα με ένα μεγάλου προϋπολογισμού τραγικό μιούζικαλ μελόδραμα που καθρεφτίζει ειρωνικά τους καιρούς που διανύουμε; Αναμφισβήτητα ζούμε σε ενδιαφέροντες καιρούς και θα υπήρχαν μυριάδες πτυχές της ζωής από όπου θα μπορούσε να ορμήσει ένα τέτοιο σενάριο. Εδώ λοιπόν ασχολείται με τους μέγιστους σούπερ σταρ της εποχής μας και οι στόχοι του παραμένουν απλοί.

Ο Carax συνδέει όλα αυτά τα ετερόκλητα και συμπληρωτικά στοιχεία υπό το μανδύα ενός b-movie και ενός παιχνιδιού φόρμας στα εκφραστικά μέσα της ψευδαίσθησης του κινηματογράφου. Καθόλου ανόμοιας λογικής με το θεματικό παιχνίδι μπλέκοντας τα genre στο Holy Motors. Αναλογιζόμενος την ταινία υπό αυτό το πρίσμα, δεν μπορώ παρά να την θεωρήσω απολύτως επιτυχημένη.

Δύσκολα μπορεί να βρει κανείς κάποια πιο σφιχτά κατασκευασμένη ταινία. Από άποψη ρυθμού, κάθε σκηνή είναι δομημένη με πολύ ξεκάθαρες ηρεμίες και εξάρσεις, με τις τελευταίες να μην λείπουν από κανένα τραγούδι. Στακάτο τέμπο ως επί το πλείστον με τους στίχους να λένε απολύτως προβλέψιμα πράγματα με βάση τις συμπεριφορές των καιρών μας πάνω που χαρακτηρίζεται από περιγραφικότητα πάνω στα δρώμενα. Η μυθοπλασία πίσω από τον κεντρικό ήρωα Henry McHenry (Adam Driver) σχηματίζει έναν αρχετυπικό πλέον τοξικό άντρα. Η πλοκή, περνάει από την ύψιστη ύβρη για να καταλήξει στο απόλυτο έγκλημα και ναδίρ.

Όπως σε κάθε μελόδραμα, οι χαρακτήρες καθορίζονται από τα γεγονότα, τα οποία παρά την μέγιστη απλότητα τους, δεν θα μπορούσαν να έχουν μεγαλύτερα stakes στη σύγχρονη πραγματικότητα και όλα αυτά, μαζί με μια γεμάτη δόση μεταφυσικού.

Η κινηματογράφιση βασίζεται στα βιντεοκλίπ, τα backstage hype βίντεο, τη διαφήμιση και τα μέσα, την κάλυψη παραστάσεων κωμωδίας και όπερας αντίστοιχα για τον Henry και την μνηστή του Ann (Marion Cotillard). Ο Carax επίσης δανείζεται τεχνικές του πρώιμου κινηματογράφου για να χτίσει τις πιο επικές του στιγμές όπως την υψίστης κομβικότητας σκηνή της θαλασσοταραχής. Όπως και στην κούκλα βρέφος που αναπαριστά την Annette, η οποία είναι σκοπίμως κακοβαμμένη και πρωτόγονα κατασκευασμένη, με το αφύσικα πορτοκαλί μαλλί της να μην μπορεί παρά να μας θυμίσει τον Chucky (μπορεί και επιδιωκόμενο trolling από τον Carax).

Συμπληρωματικά τα οπτικά τρικ όπως της διπλοτυπίας χαρακτηρίζουν τις σκηνές όπου εμφανίζονται, με τα πλάνα να εναλλάσσονται από γενικά και μεσαία μεγάλης κινητικότητας σε κοντινά που ισοσταθμίζουν τους πρωταγωνιστές με κάθε συμπληρωματικό χαρακτήρα τριγύρω τους. Με μάλλον το μεγαλύτερο δάνειο του Carax από την αρχαία τραγωδία να είναι πως οι βασικοί μας χαρακτήρες περιστοιχίζονται από έναν πανταχού παρών πολύ έντονα ενεργητικό χορό.

Κερασάκι στην τούρτα ότι ο τέταρτος τοίχος έχει γίνει χίλια κομμάτια από την εισαγωγική σκηνή όπου εμφανίζεται ο ίδιος ο Carax να διευθύνει τους μουσικούς και τους ηθοποιούς του προς την έναρξη της πλοκής σε ένα μουσικό σύνολο δρόμου.

Παρόλα αυτά και με μια αντικειμενική ματιά, η ταινία στερείται θεματικού και βάθους χαρακτήρων. Μπορεί να απολαμβάνω όσα περιγράφω στις προηγούμενες παραγράφους, αυτή ήταν η κύρια σκέψη μόλις βγήκα από την αίθουσα. Το γεγονός είναι πως αποτελεί πικρή γεύση ότι παρόλη τη δύναμη του συνόλου, υπερτονίζεται τόσο η ρηχότητα της. Είναι κρίμα που ένα τόσο εντυπωσιακό έργο, έχει να πει τόσα λίγα και τόσο κοινότοπα. Αναμφισβήτητα, μεγάλο μέρος του κοινού θα το νιώσει κι είναι κι ο λόγος που πρέπει να μειώσω τη βαθμολογία μου.

Να πάτε όμως στο σινεμά και να απολαύσετε αυτό το έπος. Ο Leos Carax εξακολουθεί να κατασκευάζει έργα υψηλής ποιητικής και μοναδικής οπτικοακουστικής ποιότητας. Είναι δε μια ταινία φτιαγμένη για τη σκοτεινή αίθουσα, μια larger than life extravaganza που εν μέρει ακόμα βρίσκω περίεργο μ’ έναν τρόπο ότι υπάρχει. Δεν περιμένω ότι θα κάνει κάποια ιδιαίτερη εμπορική επιτυχία αλλά θα είναι πάντα ένα cult διαμαντάκι το οποίο πήρε και Χρυσό Φοίνικα σκηνοθεσίας. Δεν είναι και λίγα όλα αυτά.

Rating:

Χώρα: Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία, ΗΠΑ, Ιαπωνία, Μεξικό, Ελβετία
Έτος: 2021
Χρώμα: 'Eγχρωμο
Σκηνοθεσία:
Leos Corax
Πρωταγωνιστούν: Adam Driver, Marion Cotillard, Simon Helberg
Διάρκεια: 140'

Τελευταία