The Green Knight

Οι μύθοι της εποχής του βασιλιά Αρθούρου διατηρούν μια λάμψη τόσους αιώνες μετά, γιατί πετυχαίνουν να δώσουν μια γενική περιγραφή που ταιριάζει στην ειδική ζωή του καθενός. Ακόμη κι αν στις μέρες μας τα χαρακτηριστικά της εποχής είναι παρασάγγας διαφορετικά από το γραπτό κείμενο, βλέπουμε χάρη στη λεπτοτεχνία της γραφής τις όμορφες περιγραφές, την ταξιδιωτική ματιά σαν παράθυρο στο χρόνο. Αυτή η σταυροβελονιά είναι που καθορίζει ακόμα και σήμερα ένα έργο. Και ειδικά όταν συνδυάζονται τα καλύτερα χαρακτηριστικά γραφής του τότε με του τώρα, τότε έχεις ένα πανέμορφο φιλμ όπως το The Green Knight του David Lowery.

O Αμερικανός δημιουργός με τη μικρή και ιδιάζουσα φιλμογραφία, ευρύτερα γνωστός για το βαθιά φορμαλιστικό (δεν το γράφω απαραίτητα για κακό) A Ghost Story του 2017, συνεργάζεται ξανά με το αγαπημένο στούντιο A24, χρησιμοποιεί ακόμα περισσότερο αυτή την τακτική εδώ, στη διασκευή ενός μεσαιωνικού ρομαντικού ποιήματος από το 14ο αιώνα, την ιστορία του Sir Gawain και του Πράσινου Ιππότη.

Στην αυλή του Βασιλιά Αρθούρου, παρουσιάζεται ένας Πράσινος Ιππότης. Προκαλεί τον καλύτερο πολεμιστή του να του καταφέρει ένα χτύπημα, με αντίτιμο να λάβει το ίδιο χτύπημα ακριβώς έναν χρόνο μετά το συμβάν. Ο Γκαγουέιν, ανιψιός του Αρθούρου -γιος της μάγισσας Μοργκάνα Λε Φέι-, βγαίνει μπροστά και μπλέκεται σ’ένα ταξίδι λύτρωσης απέναντι στον όρκο τιμής που έδωσε στο βασιλιά του, τον εαυτό του και τον Πράσινο Ιππότη.


Κι ερχόμαστε στη λογοτεχνία του φανταστικού, η οποία είναι γέννημα-θρέμμα της παράδοσης και των μύθων κι ο συνδυασμός των δύο σφυρηλατεί τούτο εδώ το φιλμ. Οι εικόνες της αναζήτησης, του ηρωισμού και του ρομαντισμού είναι γνώριμες στους αναγνώστες των μεγάλων της κατηγορίας, ειδικά των Tolkien, Howard, Moorcock κλπ, με τον Τόλκιν να έχει γράψει μια παραλλαγή του μύθου και ο ίδιος. Η εικονογραφία του φιλμ, άρτια στυλιζαρισμένη, πάει χέρι - χέρι με την υπέροχη μεσαιωνική ως επί το πλείστον μουσική του Daniel Hart για να μας μεταφέρει σε μια ιστορική -με τις εκάστοτε “παχιές” μυθικές πινελιές- εποχή. Φυσικά, η ιστορικότητα του Βασιλιά Αρθούρου αποτελεί από μόνη της ξεχωριστή υπόθεση που συζητιέται αέναα στους ιστορικούς κύκλους, όμως, ο κόσμος που βλέπουμε εδώ, καθ’ όλες τις υπερβολές, είναι από τους ομορφότερους και πιο παραμυθένιους που έχουμε δει σε ταινία του φανταστικού.

Ο υπνωτικός ρυθμός της ταινίας, έρχεται σε άμεση συνάρτηση με το παραπάνω. Η ταινία πασχίζει να απέχει από κραυγαλέες κινηματογραφικές συμβάσεις, χωρίς να ξεχνάει ότι είναι ταινία, αλλά χωρίς να πετάει στα σκουπίδια το μύθο. Υπάρχουν αρκετές παραλλαγές με το πώς εξελίσσεται ο μύθος, αλλά το βαθύτερο νόημα και ο βασικός σκελετός είναι εκεί. Ο μύθος, κάτω από πολλές αναλύσεις, συνήθως πραγματεύεται κεντρικά ζητήματα της ρομαντικής ποίησης: Ήθος, πίστη, σεξ, θάνατο, ομορφιά. Η πιο βασική παρέκκλιση από το μύθο, είναι ο χαρακτήρας του Σερ Γκαγουέιν (πολύ καλός ο Dev Patel στο ρόλο). Ο ήρωάς του δεν είναι ένας βράχος ηθικής, ούτε ένας ατρόμητος ιππότης. Έρχεται και εκσυγχρονίζεται αρκετά, όντας ένας φοβισμένος άνθρωπος, με τα αισθήματα ηθικής και τιμής να ακολουθούνται περισσότερο ακούσια παρά εκούσια. Είναι ιππότης που προσπαθεί να σταθεί σε έναν αφιλόξενο κόσμο, που θέλει να τιμήσει τον όρκο του απέναντι στον Πράσινο Ιππότη, αλλά ταυτόχρονα φαίνεται να κρύβει έναν βαθύ, πρωτογενή φόβο. Η επιβίωσή του μπαίνει πάνω από τα ιδανικά, οπότε απογυμνώνει τον ιππότη κι επιστρέφει στον άνθρωπο.

Rating:

Χώρα: ΗΠΑ
Έτος: 2021
Χρώμα: 'Eγχρωμο
Σκηνοθεσία: 
David Lowery
Πρωταγωνιστούν: Dev Patel, Alicia Vikander, Ralph Ineson, Joel Edgerton, Sarita Choudhury, Sean Harris, Kate Dickie
Διάρκεια: 130'

After Movie Talk

**ΑΠΟ ΕΔΩ ΚΑΙ ΠΕΡΑ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ SPOILER ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ**


Είναι αδύνατον να μη μιλήσουμε για το τελευταίο μισάωρο του φιλμ. Το ταξίδι του Γκαγουέιν φαίνεται να είναι μάταιο όταν εκείνος δειλιάζει λίγο πριν ο Ιππότης του κόψει το κεφάλι. Η μορφή του Ιππότη, κυριολεκτικά και μεταφορικά πράσινη, ένα κινούμενο παγανιστικό σύμβολο με διακλαδώσεις και σύνδεση με τη Μητέρα Φύση ίσως, δεν καταδιώκει τον πρωταγωνιστή. Απλώς περιμένει να τηρηθεί η συμφωνία τους. Κι όταν αυτό δε συμβαίνει, ο Γκαγουέιν βλέπει τι του επιφυλάσσει το μέλλον του. Ένας ανείπωτος πόνος, αλλοίωση των ιδανικών του, μια αργή και σταθερή πτώση προς το θάνατο. Εγκατάλειψη, αμφίδρομη προδοσία και το τέλος.

Γι’ αυτό κι εντέλει επιλέγει την τιμή. Ο άψητος, δειλός πολεμιστής στη φιλμική διασκευή του μύθου χάνει το κεφάλι του, αλλά κερδίζει την αιωνιότητα της τιμής. Την ύψιστη ανταμοιβή για έναν Ιππότη. Και η μεταφορά, πρόδηλη και ξεκάθαρη. Ο Lowery επέλεξε εδώ να κάνει τη Μοργκάνα ως μητέρα του Γκαγουέιν, τονίζοντας τη σχέση μητέρας-γιου. Η Μοργκάνα είναι υπεύθυνη για το ξόρκι που ζωντανεύει τον Πράσινο Ιππότη, τόσο στο μύθο, όσο κι εδώ. Ο γιος της φεύγει για το επικίνδυνο ταξίδι, που όμως τον χρίζει ιππότη. Μια ανοιχτή ερμηνεία για μια ταραχώδη σχέση, στην οποία ο ίδιος ο σκηνοθέτης καθρέφτισε τις δικές του προσωπικές εμπειρίες. Για το πως δυσκολευόταν να φύγει από το πατρικό του και πως η μητέρα του εντέλει τον ξαπόστειλε για να βρει τον εαυτό του. Αν κάτι πρέπει να κρατήσουμε από τούτο εδώ το πανέμορφο φιλμ, ας είναι έστω αυτό. Η αυτογνωσία δε σταματάει μπροστά σε καμία δυσκολία.

Τελευταία