The French Dispatch

Είναι ελάχιστοι οι σκηνοθέτες που μπορείς να αναγνωρίσεις από ένα μόνο καρέ. Η τέχνη της σκηνοθεσίας είναι κάτι παραπάνω από ένα οπτικά άρτιο και όμορφο καρέ. Είναι ο τρόπος που χρησιμοποιεί κάποιος τον ήχο, το φως, το σκοτάδι, την ένταση, την ατμόσφαιρα, την γλώσσα του σώματος, τον τρόπο που κινούνται τα μάτια αλλά και  ακόμη και τον χρόνο της σιωπής που μεσολαβεί μεταξύ μιας ατάκας με την άλλη (David Lynch κοιτάμε εσένα). Αν όμως κατορθώσεις να αναγνωρίσεις έναν σκηνοθέτη από ένα μόνο καρέ τότε είναι αρκετά πιθανό ότι αυτό το καρέ το σκηνοθέτησε ο Wes Anderson.

Ο σκηνοθέτης είναι κάποιος που δικαιωματικά έχει κερδίσει τον τίτλο του auteur. Είναι ένας δημιουργός με ένα όραμα τόσο ξεχωριστό όσο ιδιότροπο. Σαφώς, οι ταινίες του Anderson δεν είναι για όλους. Ο κινηματογράφος του συγκεκριμένου οραματιστή βρίσκει τόση απήχηση όσο και μίσος. Το ιδιαίτερο στυλ του μπορεί σε αρκετές περιπτώσεις να ξενίσει και θαυμαστές του. Η τέλεια, συμμετρικά φωτογραφία με την μεθοδική ανάδειξη των σκηνικών και των κουστουμιών, των μορφασμών και κινήσεων των ηθοποιών είναι ένα trope που έχει οικειοποιηθεί με χάρη ο Anderson. Οι ταινίες του Anderson είναι δίχως καμία ενοχή  μια ηχηρή εκδήλωση της προσωπικότητας του. Είναι τα παιδιά του, τα οποία με αγάπη και στοργή  αναθρέφει και εν τέλει αφήνει ελευθέρα σε ένα σκληρό και κυνικό κόσμο. Μερικές φορές αποδέχονται από το ευρύ κοινό, άλλες απορρίπτονται. Το όραμα του δεν εκτιμάται πάντα για την ευφυΐα του και μερικοί βρίσκουν τον τρόπο κινηματογράφησης του «δήθεν».

Ο Anderson είναι εκείνο το περιθωριακό παιδί που είχες στο σχολείο σου. Λιγομίλητο, ντροπαλό και με περίεργο ντύσιμο. Όμως αν του έδινες την ευκαιρία να τον γνωρίσεις θα ανακάλυπτες ότι είναι μια σπουδαία και ξεχωριστή προσωπικότητα. Εκ αυτής της απόψεως το να εισάγεις τον εαυτό σου στο κινηματογραφικό του ρεπερτόριο προϋποθέτει να αποδεχτείς ολότελα τον τρόπο που αναδεικνύει τις ιδέες του. Και εκεί θαρρώ έγκειται η γοητεία του. Ο τρόπος που πλάθει το λεγόμενο «προσωπικό κινηματογράφο». Οι ταινίες που δημιουργεί δεν προορίζονται για μαζική κατανάλωση. Τα έργα του  τεξανού σκηνοθέτη είναι ως επί το πλείστον ιδέες που ο ίδιος θέλει να δει να γίνονται πραγματικότητα. Ενδεχομένως οι ιδέες αυτές να κατορθώνουν να εκτιμηθούν από ένα niche κοινό. Όμως  συχνά, οι ταινίες του έχουν μια πρωτοφανή μαζική απήχηση που τον διαχωρίζει από indie σκηνοθέτες με παρόμοιες ανησυχίες.

Φτάνουμε ως εκ τούτου στο The French Dispatch. Ένα φιλμ το οποίο συμπυκνώνει όλη την ουσία του Anderson ως auteur. ‘Ο,τι έχει μάθει στα 30 έτη δραστηριοποίησης του στον χώρο εφαρμόζονται εδώ με χάρη. Το The French Dispatch με την πάροδο των χρόνων θα μπορούσε άνετα να θεωρηθεί ως η πλέον απόλυτη ταινία του δημιουργού. Σε μια συζήτηση όπου θα προσπαθήσεις να συστήσεις τον κινηματογράφο του Anderson  σε κάποιον που αγνοεί την ύπαρξη του, το The French Dispatch είναι αυτή η ταινία που δηλώνει ηχηρά και με περηφάνια το ποιος είναι ο Wes Anderson. Είναι ότι είναι το Mullholland Drive για τον Lynch και το Pulp Fiction για τον Quentin Tarantino.

Είναι ένα τεχνικό αριστούργημα όπου κάθε καρέ είναι ένας πίνακας. Κάθε σκηνή είναι αψεγάδιαστη ως την τελευταία λεπτομέρεια από άποψη κινηματογράφησης και σκηνικών. Είναι ο υγρός εφιάλτης κάθε φοιτητή κινηματογραφικής σχολής με το πόσο τέλεια είναι στημένο το κάθε πλάνο. Μια οπτασία που απορροφά από τα πρώτα λεπτά τον θεατή και υπό τους ήχους ενός αξιοθαύμαστου soundtrack τον μάθει με την ομορφιά της.

Όμως ταυτόχρονα, είναι και μια βαθύτατα συναισθηματική εμπειρία. Προς αποφυγήν παρεξήγησης το συγκεκριμένο έργο δεν είναι μια υπόθεση style over substance. Δεν είναι μια όμορφη αλλά ρηχή άσκηση της ματαιοδοξίας ενός σκηνοθέτη όπως ήταν το Mandy του Πάνου Κοσμάτου. Η άτυπη δομή της πλοκής είναι δικαιολογημένη ακριβώς γιατί το σενάριο δεν εστιάζει τόσο στην αφήγηση όσο στην ουσία των ιστοριών που βλέπουμε να εξελίσσονται. Κάπου στο Tenet του Christopher Nolan ειπώθηκε η ατάκα "Don’t try to understand it. Feel it". Μια αρκετά άτυχη πρόταση ακριβώς γιατί η συγκεκριμένη ταινία στερούνταν όχι μόνο λογικής αλλά και συναισθήματος. Αλλά το The French Dispatch είναι μια ταινία που μπορεί ο οποιοσδήποτε να καταλάβει και να ερμηνεύσει με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο, να εκμαιεύσει το δικό του προσωπικό συμπέρασμα  αλλά κυρίως να τον κάνει να νιώσει.

Κατά όλη την διάρκεια των 103 λεπτών που διαρκεί η τελευταία πρόταση του Wes Anderon ο θεατής σίγουρα θα γελάσει. Ενδεχομένως να κλάψει. Ίσως νευριάσει. Πρωτίστως θα νιώσει. Όλα όσα θα τον κάνει η ταινία να νιώσει. Όλα όσα τον θέλει ο σκηνοθέτης να νιώσει. Και τα συναισθήματα αυτά θα μείνουν μαζί του για αρκετό χρόνο μετά την λήξη της προβολής. Και αν μη τι άλλο, δεν είναι μια ταινία άραγε τέλεια όταν κατορθώνει να κάνει τον θεατή να αισθανθεί κάτι παραπάνω πέρα από θυμηδία;

Το The French Dispatch είναι μέχρι και το τελευταίο «κύτταρο» αγνός και ανόθευτος κινηματογράφος.  

Rating:

Χώρα: ΗΠΑ, ΓΑΛΛΙΑ
Έτος: 2021
Χρώμα: 'Εγχρωμο
Σκηνοθεσία:
WES ANDERSON
Πρωταγωνιστούν: BILL MURRAY, TILDA SWINTON, OWEN WILSON
Διάρκεια: 103'

Τελευταία