Αρχική ΤΕΧΝΕΣΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑPoete maudit μέχρι τον θάνατο και πέρα

Poete maudit μέχρι τον θάνατο και πέρα

Δεν χρειάζεται κανείς καμία σπουδαία αφορμή για να γράψει για τον Νίκο Καββαδία. Η ημερομηνία γέννησής του είναι διπλή, αφού βάσει Ιουλιανού ημερολογίου γεννήθηκε σαν σήμερα πριν 112 χρόνια, βάσει Γρηγοριανού (σ.σ. αυτό που χρησιμοποιούμε), στις 24 Γενάρη. Τι σημασία έχει όλο αυτό μπροστά στο μεγαλείο ενός αυτοεξόριστου από τη σάπια ανθρώπινη κοινωνία, ενός poete maudit της θάλασσας και των λιμανιών, ενός χορευτή που λίκνισε την ποίηση πάνω στο φτερό του καρχαρία;

Έφυγε από τη ζωή ακριβώς όπως ήθελε, άσημος, πίσω από τη σκιά μιας πραγματικότητας που τόσο δεν άντεχε ώστε μπήκε στα καράβια, έπαιξε τη γλώσσα του στον άνεμο και πέρασε. Αφησε πίσω του υπενθύμιση πως εκτός από τη μάνα μας, κανείς δεν μας θυμάται σε ένα τρομακτικό ταξίδι του χαμού. Χαμού της ελπίδας, χαμού με ιδανική κατάληξη έναν υγρό τάφο μια θάλασσα βαθιά στις μακρινές Ινδίες. Με μια κηδεία σαν των πολλών ανθρώπων. Και έτσι έγινε, πράγματι. Ένα εγκεφαλικό επεισόδιο έκοψε τα φύκια, που δεν ήξεραν πως μια ημέρα θα γίνονταν λέξεις τρανταχτές, έκοψε το νήμα της ζωής του Καββαδία στις 10 Φεβρουαρίου του ’75 στην Αθήνα.

Διψούσαν χρυσάφι τα λόγια του. Ο Θάνος Μικρούτσικος διψούσε μαζί τους, για καλλιτεχνικό νέκταρ μεθυστικό, σαν θεία θαλάσσια κοινωνία όπως αυτή που ήθελε να μεταλάβει ο Καββαδίας “στάλα τη στάλα συναγμένο απ' το κορμί της, σε τάσι αρχαίο, μπακιρένιο αλγερινό,που κοινωνούσαν πειρατές πριν πολεμήσουν.” Έζησε poete maudit και πέθανε σαν όλους τους άλλους, μα αναστήθηκε το πνεύμα του για να μείνει εδώ κοντά μας χρόνια ασάλευτο ως να του γίνουμε εμείς…

Μοίρα

Θάνατος

και Πέτρα

Λίγα είναι τα έργα που μπορούν να κοιτάξουν στα μάτια αυτά που ο Καββαδίας αποτύπωσε και ο Μικρούτσικος μελοποίησε με αριστοτεχνική και συνάμα ανατριχιαστική, απόκοσμη σχεδόν ακρίβεια και χρυσαφένια ατέλεια. Δεν υπάρχει δευτερόλεπτο στο “Ο Σταυρός του Νότου” που να μην νιώθεις σαν να βρίσκεις σε καράβι που μπαρκάρει για μακρινούς προορισμούς, και συνάμα σε κάποιο υγρό υπόγειο μπαρ, σε έναν ξέφρενα βουβό εφιάλτη θαλασσοδαρμένης πραγματικότητας. Η καθαρή φωνή του Γιάννη Κούτρα θέτει το τέλειο μαρμάρινο πέπλο λαξευμένο από τα χέρια του Michelangelo με το οποίο τυλίγονται και αγκαλιάζονται οι στίχοι του Καββαδία.

Η ασυναγώνιστα γλυκιά φωνή της Αιμιλίας Σαρρή στο ομώνυμο τραγούδι του δίσκου αποτελεί μια ανεπανάληπτη γροθιά στα σωθικά. Ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου χαρίζει δυο τραγούδια-σταθμούς στην ιστορία της ελληνικής μουσικής τα οποία όχι μόνο θα παρασυρθούν από τη διαχρονικότητα του δίσκου, μα θα σπάσουν στεγανά και σύνορα, εισάγοντας γενιές και γενιές ατόμων που λατρεύουν τη ροκ στους στίχους του Καββαδία και θα διαλαλήσουν στα πέρατα της οικουμένης την πραγματικότητα πως ο Θάνος Μικρούτσικος έφτιαξε διαχρονικό ροκ. Ροκ το οποίο -ναι, με το ρίσκο της ιεροσυλίας- στέκεται πλάι σε τοτέμ της ψυχεδέλειας όπως οι Pink Floyd.

Γεννημένος στις 11 ή 24 Γενάρη στο Ουσουρίσκ, ποιητής, συγγραφέας, ναυτικός, υπερήφανο μέλος του ΕΑΜ, πρώην συμμαθητής του Γιάννη Τσαρούχη, του Παύλου Νιρβάνα, παιδί του Χαρίλαου Καββαδία και της Δωροθέας Αγγελάτου από τη γνωστή οικογένεια εφοπλιστών της Κεφαλονιάς. Πολυταξιδεμένος ποιητής του δρόμου, αυτοεξόριστος, υποτιμημένος από τους άλλους ποιητές και λογοτέχνες του ’30 στους οποίους ανήκε, ο Νίκος Καββαδίας δεν είδε τα φύκια των ποιημάτων του να γίνονται λόγια σπουδαία, που αποτελούν μέρος της πολιτιστικής ραχοκοκαλιάς της Ελλάδας.

Ίσως, στο πιο πιθανό των σεναρίων, αυτό ήταν και το ιδανικό, για έναν άνθρωπο που έτρεξε και εκδιώχθηκε συνάμα μακριά από τη φήμη, μα τον κατάπιε το λαμπρό βιβλίο της μουσικής ιστορίας και τον πρόσθεσε στα τεφτέρια του όπως πολλούς πριν από αυτόν, και ακόμη περισσότερα άτομα έπειτα.

Ίσως σήμερα, αν ζούσε -εξαιρετικά απίθανη συνθήκη, θα ήταν 112 ετών- να μην του καιγόταν καρφί για το γεγονός πως “Ο Σταυρός του Νότου” έχει ξεπεράσει τα 2.000.000 αντίτυπα. Το εξώφυλλο του Αλέκου Φασιανού αποτελεί ένα έργο τέχνης το οποίο αυτόματα παραπέμπει στη μουσική του Μικρούτσικου, τις φωνές των Κούτρα, Σαρρή, Παπακωνσταντίνου, στη δισκογραφική LYRA 3733, στους στίχους του -“δυσνόητου” ποιητή όπως τον έλεγαν όταν ζούσε- Νίκου Καββαδία.

Δυσνόητος για εκείνους που δεν ασχολήθηκαν να αναλύσουν αυτά που έγραψε ή που αναζήτησαν κάτι που εκείνοι ήθελαν να βρουν, αντί να βυθιστούν σε αυτό που εκείνος τους πρόσφερε.

Τελευταία