Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΟ ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙΟ Στέφανος Προτείνει. . . Spring Breakers

Ο Στέφανος Προτείνει. . . Spring Breakers

Αν στο La Haine είχαμε την παραβατικότητα της νεολαίας σαν μονόδρομο επιβίωσης και αντίδρασης στην καταπίεση, πως είναι και που καταλήγει η παραβατικότητα σαν επιλογή, σαν αυτοσκοπός και σαν φαντασίωση για κάποια νεαρά κορίτσια; Η σύνδεση για την εβδομάδα, το άλμα πίσω στην Αμερική από τη Γαλλία και στο Spring Breakers του Harmony Korine.

Η παιδική ηλικία κι η παιδικότητα έχει απασχολήσει το δημιουργό σ’ όλη του την καριέρα. Ήδη από το σενάριο του Kids το οποίο σκηνοθέτησε ο Larry Clark φωτίζει μια πολύ ακραία πλευρά ανάμεσα στην παιδικότητα και την ενηλικίωση. Έφηβοι που πίνουν, παίρνουν ναρκωτικά και πηδιούνται στη δίνη του AIDS. Στο σκηνοθετικό ντεμπούτο του Gummo θα μείνει στις σκοτεινές πλευρές της παιδικότητας των χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων αλλά θα αναπτύξει και τη θεματική της απόδρασης από αυτόν τον πάτο της ζωής σε κάποιον φανταστικό κόσμο του μυαλού των ηρώων του.

Στο επόμενο βήμα του, Julien Donkey Boy, αυτό εξερευνάται μέσω της σχιζοφρένειας σε μια δυσλειτουργική οικογένεια. Στο Mister Lonely έχουμε μιμητές διάσημων προσώπων που έχουν φτιάξει τον δικό τους κόσμο σ’ ένα κοινόβιο, αποκομμένοι απ’ την κοινωνία. Η συνέχεια είναι ό,τι πιο ακραίο και ανώριμο έφτιαξε ποτέ (εμένα μου άρεσε), το Trash Humpers, όπου ο ίδιος και η παρέα του μεταμφιεσμένοι σε γέρους επιδίδονται σε μια ωδή στον βανδαλισμό, γυρισμένη και μονταρισμένη σε VHS, που ήθελε να αφήνει την αίσθηση ενός τεχνουργήματος που θα έβρισκε κανείς στα σκουπίδια ή σε κάποια αραχνιασμένη σοφίτα.

Όλα αυτά καθώς κι οι οχτώ μικρού μήκους, ένα κομμάτι σπονδυλωτής ταινίας κι ένα βίντεο κλιπ που θα γυρίσει στη συνέχεια οδήγησαν στο Spring Breakers. Η ταινία ξεκινάει από την οπτική της Faith (Selena Gomez). Είναι το καλό κορίτσι του κατηχητικού που όμως έχει μπουχτίσει με την επαρχιακή της πόλη και θέλει να ξεφύγει. Οι κολλητές της Candy (Vanessa Hudgens) και Brit (Ashley Benson) φαίνεται πως έχουν το διάβολο μέσα τους κι όταν η παρέα δεν έχει αρκετά λεφτά για να ξεφύγουν όπως όλοι οι υπόλοιποι στο spring break θ’ αποφασίσουν να κάνουν μια ληστεία. Η τέταρτη της παρέας, Cotty (Rachel Korine) έχει επιτελικό ρόλο σ’ αυτήν κι όπως θα φανεί απ’ την υπόλοιπη πορεία των κοριτσιών βρίσκεται στη μέση του ηθικού φάσματος, αποτελεί έναν σχηματικά κενό χαρακτήρα.

Η ληστεία θα κυλήσει ονειρεμένα και σύντομα τα κορίτσια βρίσκονται να ξεφαντώνουν στη Φλόριντα. Εκεί που ο περισσότερος κόσμος βλέπει την πτώση του δυτικού πολιτισμού, στα ξέφρενα πάρτι, στον ελεύθερο έρωτα και στα ανεξέλεγκτα ναρκωτικά της αλήτικης νεολαίας, η Faith βλέπει μια πνευματική πλήρωση στην ελευθερία του πνεύματος. Έτσι κουμπώνει στην θρησκευτική της οπτική αυτή η ελευθερία της Neverland στην οποία βρίσκονται. Σύντομα βέβαια θα συλληφθούν εξ αιτίας μια μικροποσότητας ναρκωτικών κι αφού πληρώσει το πρόστιμο τους ο γκάνγκστερ και ράπερ Alien (James Franco) το παραμύθι αρχίζει να τελειώνει για την Faith.

Δεν της αρέσει η εξουσία που παίρνει πάνω τους κι ούτε θέλει να αράζει στα crack houses με τους ομοίους του. Όπως έχει προοικονομηθεί από κάθε πειρασμό ο Ιησούς μπορεί να προσφέρει διαφυγή κι η Faith παίρνει το λεωφορείο του γυρισμού. Από αυτό το σημείο κι ύστερα εμένα προσωπικά με καταλαμβάνει μία ανάγνωση της ταινίας. Πως ό,τι θα δούμε είναι μια προβολή της Faith, η προσευχή που κάνει για να περάσουν κι οι φίλες της αυτή τη δοκιμασία και να επιστρέψουν κοντά της. Το βρίσκω στον τρόπο με τον οποίον γίνεται αφηγητής ο Alien πλέον, χάνοντας σιγά σιγά τη σιγουριά του, επικοινωνώντας μαζί μας με παιδικά τραγουδάκια και αφήνοντας τα ινία στην Candy και την Cotty.

Εκείνες βαράνε το τύμπανο στη συνέχεια κι εκείνος δεν μπορεί παρά να ακολουθήσει το ρυθμό. Μας λέει ότι το νιώθει σαν όνειρο, τα γεγονότα μπορούν πλέον να έχουν μόνο μια κατάληξη όταν λήξει και ξυπνήσουν όλοι. Η ροή και η ατμόσφαιρα που χτίζει ο Korine σε όλη την ταινία δεν αφήνει περιθώρια. Θα μπορούσε κανείς σίγουρα να τον χαρακτηρίσει ως αυτάρεσκο σκηνοθέτη. Σχεδόν σε κάθε ταινία του βρίσκει ένα στοιχείο το οποίο τεντώνει στο μέγιστο για όλη τη διάρκεια χωρίς να τον νοιάζει τόσο μια ευφάνταστη πλοκή ή καλογραμμένοι χαρακτήρες.

Εδώ στυλοβάτες είναι τα neon φώτα, η μουσική του Skrillex και της Britney Spears αλλά κι όλο το ηλεκτρονικό soundtrack, μια κάμερα που δεν σταματάει να κινείται και οι σταρ που ξεκίνησαν κορίτσια από το Disney Channel και το Pretty Little Liars, στην προσπάθεια του να τις ενηλικιώσει. Είχε δηλώσει πως η ταινία ήθελε να μοιάζει συνδυασμός ταινίας του Gaspar Noe και βίντεο κλιπ της Britney Spears κι εγώ θα πω μόνο ότι σε συνεργασία με τον Benoît Debie διευθυντή φωτογραφίας του Gaspar Noe από το Enter The Void κι ύστερα, κατάφερε να φτιάξει την Harmony Korine εκδοχή αυτών.

Μια grindhouse ταινία με art-house συστατικά στοιχεία, μια αυθάδη άσκηση ύφους που έχει να πει ένα πολύ απλό πράγμα. Δεν μπορούμε να μείνουμε πάντα παιδιά, κάποια στιγμή πρέπει να φύγουμε απ’ τη Neverland. Στο φινάλε αυτό δίνεται με μελαγχολικό τόνο αλλά περισσότερο μ’ έκανε να σκεφτώ σ’ αυτή μου την πέμπτη θέαση της ταινίας, την αντιστροφή αυτού στο επόμενο πόνημα του, Beach Bum. Οπτικοακουστικά ένα συγγενές πόνημα με το Spring Breakers όπου μας λέει «Μείνετε πάντα παιδιά, αφού ο κόσμος καίγεται».

Δεν θα σας πω ψέματα. Η ταινία δεν είναι ένα αδιαμφισβήτητο αριστούργημα της 7ης τέχνης όπως ο Θίασος ή το Novecento, δεν είναι μια ταινία που θα σας προτείνουν οι ακαδημαϊκοί του χώρου. Σας την προτείνω όμως εγώ, ο Στέφανος, γιατί δεν μπορώ να αντισταθώ στον δημιουργό της. Από τη συνέντευξη στον Letterman για το Kids στα δεκαεννιά του μέχρι το Beach Bum, με όλη την άγνοια κινδύνου που χαρακτηρίζει και τους ήρωες του, ο Harmony Korine είναι το παιδί που όλοι φοβόμαστε να κοιτάξουμε μέσα μας.

Οι μισοί τον μισούν επειδή η φιλμογραφία του μοιάζει σαν να καεί τα παιχνίδια του, σαν να χαλάει ροές από μυρμήγκια και να χώνει πράγματα στη μύτη του. Οι άλλοι μισοί τον λατρεύουν ακριβώς για τους ίδιους λόγους. Εγώ ανήκω στους δεύτερους και θεωρώ πως ο κάθε οπαδός του μπορεί εύκολα να έχει και μια διαφορετική ταινία του ως αγαπημένη αλλά ξεχωρίζω το Spring Breakers σαν μια σκηνοθετική κορυφή. Ένα παιδιάστικο διαμαντάκι που, πιστεύω ότι, θα σας προκαλέσει μια έντονη αντίδραση είτε μίσους είτε λατρείας.

Τελευταία