Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑThe Godfather 50 χρόνια μετά: Ακόμα μία πρόταση που κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί

The Godfather 50 χρόνια μετά: Ακόμα μία πρόταση που κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί

Μισός αιώνας πέρασε από την κυκλοφορία του πρώτου Godfather και κατά κάποιο τρόπο είναι σαν να μην πέρασε μια μέρα. Υπάρχουν ταινίες σχεδόν αριστουργήματα που μπορούν να εκτιμηθούν εντός του ιστορικού πλαισίου τους, και κατά κάποιο τρόπο λόγω αυτού, αλλά η αξία τους δεν μεταφράζεται εξίσου μεγαλειωδώς στο εκάστοτε "σήμερα". To Godfather ανήκει σε μια διαφορετική κατηγορία ταινιών όπου η αξία τους πέρα από σύγχρονη της εποχής κυκλοφορίας τους είναι και εντελώς διαχρονική. Το γεγονός αυτό αποκρυσταλλώνεται και στην αγάπη που λαμβάνει η ταινία από ένα ηλικιακό εύρος που εξαιρετικά σπάνια συναντάται σε άλλες ταινίες που κυκλοφόρησαν πριν τα 80s.

Αν κάποιος οργάνωνε μια ψηφοφορία τυχαίας δειγματοληψίας με την ερώτηση «ποιά είναι η καλύτερη ταινία όλων των εποχών» δεν υπάρχει περίπτωση το Godfather I να μην κατέληγε σχετικά ψηλά σε αυτή την λίστα, όταν λέμε ψηλά εννοούμε σίγουρα Top 10, πιθανώς και νούμερο 1. Σημαίνει αυτό πως το Godfather είναι η καλύτερη ταινία όλων των εποχών; Όχι, όχι απαραίτητα, ωστόσο η επίδραση της στο σμίλεμα της κινηματογραφικής κουλτούρας καθώς και του κινηματογράφου ως χώρου δημιουργίας είναι σίγουρα ανεκτίμητη.

Ας αποφύγουμε όμως τέτοιου τύπου ψευδοσυγκρίσεις που απαιτούν σχετικά προβληματικές παραδοχές. Αυτό που μπορούμε να πούμε με σιγουριά είναι ότι αν έπρεπε να υπάρχει μια και μόνο μια ταινία του τόπου και του χρόνου του New Hollywood που η αναγνωρισιμότητα της και η επίδρασή της θα ξεπερνούσε αυτές των άλλων, αυτή θα ήταν το “Godfather l” του Francis Ford Coppola. Και αν κάποιος δεν είναι σίγουρος για αυτό, η σκήνη που ο Marlon Brando ξεστομίζει την φράση: "I'm gonna make him an offer he can't refuse." με τον ειδικά διαμορφωμένο οδοντιατρικό νάρθηκα στο στόμα του θα του το θυμίσει μετά βεβαιότητας.

Τι κάνει το Godfather τόσο ξεχωριστό;

Είναι το Godfather μια ταινία για την μαφία και τον υπόκοσμο των ΗΠΑ;

Και ναι, και όχι.

Στην επιφάνεια του το Godfather μοιάζει με μία παραδοσιακή γκανγκστερική ταινία, ωστόσο πέρα από την τεχνική του αρτιότητα που είναι αυτονόητη και δεν θα επεκταθούμε γύρω από αυτήν σε αυτό το κείμενο, το Godfather ως καλλιτεχνικό κατασκεύασμα καταφέρνει αυτό που στοχεύει κάθε ταινία που θέλει να μείνει στην ιστορία: να υπερβεί τους δεσμούς της με το παρόν και να γενικευθεί σε μια πιο άχρονη συνθήκη χωρίς να καταρρεύσει.

Το Godfather μιλάει κατευθείαν για την ίδια την ανθρώπινη φύση, επιλέγοντας μία πολύ απαισιόδοξη και (αν έπρεπε να τοποθετηθούμε ανά στιγμές υπέρ του δέοντος) σκληρή οπτική για το τι είναι o άνθρωπος και τι ζητάει σε αυτόν τον κόσμο. Ολά είναι δύναμη. Ο αποτυχημένος γιος που δεν έχει κανένα εργαλείο, εγκεφαλικό ή ψυχικό, να την διαχειριστεί, ο γιός που έχει τα εργαλεία αλλά όχι την ψυχραιμία και ο γιός που έχει όλα τα εν δυνάμει στοιχεία αλλά πρέπει να τους επιτρέψει να τον μεταμορφώσουν. Ο Coppola φαίνεται να συνδέει στενά την δύναμη με την αρρενωπότητα χωρίς να έχει τα μέσα ή πιθανώς (και) την διάθεση να διερωτηθεί γύρω από το πως μπορεί να υπερβεί αυτή την σύνδεση, καταλήγοντας να προσφέρει μερική λύτρωση σε αυτούς που την διαχειρίζονται με την σχετική «σύνεση» ενός προσωπικού ηθικού κώδικα. Αυτή είναι μια ηθική σχετικοποίηση που φαντάζει εξίσου προβληματική τόσο στο τώρα όσο και στο τότε. Ωστόσο όπως και για κάθε προβληματικό αριστούργημα, και είναι πολλά αυτά, μετατρέπει κάτι που υπό άλλες συνθήκες θα έμοιαζε με αδυναμία σε ευκαιρία για ουσιαστικό προβληματισμό και αναστοχασμό.

Ο Δρόμος για το Godfather 1

Στον τότε κόσμο του New Hollywood ένα Σεξπηρικό μαφιόζικο δράμα επικών διαστάσεων και χαρακτήρων Φροϋδικoύ ξεδιπλώματος, δεν φάνταζε ασφαλής ιδέα για να επενδύσουν οι μεγάλες εταιρείες παραγωγής.

Η Paramount είχε αγοράσει τα δικαιώματα του βιβλίου του Mario Puzo πριν την ολοκλήρωση του πιστεύοντας ότι θα ήταν ευκαιρία για μια εύπεπτη γκανγκστερική ταινία. Μετά την τεράστια επιτυχία του βιβλίου όμως κάτι τέτοιο φάνταζε παράτολμο σαν καλλιτεχνικό εγχείρημά καθώς η αναπόφευκτη σύγκριση της με το βιβλίο πιθανώς να χαντάκωνε μια μικρή, χωρίς φιλοδοξίες, παραγωγή. Τι και αν μια μεγάλου μεγέθους παραγωγή είχε αρχίσει να μοιάζει μονόδρομος, η οικονομική παρακμή του Hollywood μπροστά στην άνοδο της τηλεόρασης δημιουργούσε δεύτερες σκέψεις για την γωνία που πρέπει να προσεγγιστεί το εγχείρημα.

Δώδεκα σκηνοθέτες αρνήθηκαν να γυρίσουν την ταινία με τους όρους της Paramount, ανάμεσα σε αυτούς αρχικά και o Coppola. Η σύγκρουση με το στούντιο πρόκυπτε από την διαφορά οράματος με τον Coppola ο οποίος ήθελε ένα δράμα χαρακτήρων γύρω από την δύναμη και την διαδοχή, κόντρα στο εύπεπτο γκανγκστερικό που στόχευε η Paramount. Στις δημιουργικές διαφωνίες που συνεχίστηκαν και κατά την διάρκεια των γυρισμάτων, ήρθαν να προστεθούν οι βάσιμες διαμαρτυρίες της Ιταλοαμερικανικής κοινότητάς για την θεματολόγια του έργου. Ωστόσο αυτές αμβλύνθηκαν από το γεγονός ότι ο ίδιος ο Coppola ήταν Ιταλοαμερικάνος, και τελικά η ταινία γυρίστηκε.

Έτσι με έναν τρόπο που σήμερα μοιάζει από μυστήριος ως μαγικός παρά τις συγκρούσεις, ή πιθανώς και λόγω αυτών ένα από τα αριστουργήματα του 20ου αιώνα έγινε πραγματικότητα.

Τελευταία