Αρχική ΜΟΥΣΙΚΗΔΙΣΚΟΚΡΙΤΙΚΕΣΦοίβος Δεληβοριάς - ANIME

Φοίβος Δεληβοριάς - ANIME

Αυτή η κριτική είναι αφιερωμένη σε όλα τα θύματα γυναικοκτονίας παγκοσμίως

Εάν αποσυνθέσεις τον Φοίβο Δεληβοριά σου απομένουν ποίηση της καθημερινότητας, ανεπανάληπτες ερμηνείες, και μια καλλιτεχνική ιδιοφυΐα. Που σημαίνει: με άλλα τόσα τον ξαναφτιάχνεις. Ευτυχώς για εμάς που μεγαλώσαμε και ζούμε στην εποχή που ο Φοίβος Δεληβοριάς είναι ζωντανός, δεν χρειάζεται να τον ξαναφτιάξουμε. Θα τολμήσω δε να γράψω πως στο μακρινό μέλλον, όταν πια θα είμαι χώμα ή αστρόσκονη ή ό,τι άλλο, ουδείς θα καταφέρει να ξαναφτιάξει τον Φοίβο. Κάπου εδώ πήγα να χωρέσω κάποιο κλισέ για το καλούπι που έσπασε, μα θα ήταν σχεδόν προσβολή να πούμε ότι υπήρξε ever καλούπι για τον Φοίβο. Ακόμη μια απόδειξη αυτού το νέο “ANIME” το οποίο περίμενα καθήμενος σε αναμμένα κάρβουνα και όταν κατέφθασε ήρθε να σβήσει την κάψα, και να προσφέρει (ακόμη) ένα album το οποίο αποτελεί peak της ελληνικής μουσικής.

Ο Δεληβοριάς ποτέ δεν έγραφε κάτι συγκεκριμένο. Αν κρίνω από τα στοιχεία χαρακτήρα (καλλιτεχνικού και ατομικού, ένα και το αυτό είναι άλλωστε) που έχει δώσει ανά τα χρόνια, δεν σκόπευε ποτέ ο ίδιος να τοποθετήσει κάπου συγκεκριμένα αυτό που κάνει. Όταν έχεις τραγούδια χορευτικά, τραγούδια για ξημέρωμα Κυριακής με hangover, σκληρές ροκιές, βρισίδια, και κυρίως, στίχο με βαθύτατη κοινωνική ευαισθητοποίηση, δεν χρειάζεσαι και κάτι άλλο. Κανείς ποτέ δεν χρειάστηκε. Οι Sabbath καθόρισαν το metal, αλλά οι Sabbath έπαιζαν Sabbath, για παράδειγμα. Κάπως έτσι και ο Φοίβος. Παίζει Δεληβοριά, γράφει ζωή, αποπνέει σουρεαλιστική (πλεονασμός) πραγματικότητα.

Συνειδητοποίησα ότι το album είχε κυκλοφορήσει πλήρως όταν μου έστειλαν το “Αγρια Ορχιδέα”. Το άκουσα πρώτη φορά στο μετρό, και μια προστατευτική φούσκα μου επέτρεψε να το χαρώ από αρχής έως τέλους χωρίς να με νοιάζει που 50-60 νοματαίοι με κοίταζαν να γελάω.

Έχω βαρεθεί να κοιτάζω τ’ αρ@@@ια σου

Τα περίφημα αρ@@@ια σου τ’ αρχαϊκά

Έτσι όπως τ’ απλώνεις τα θλιμμένα αρ@@@ια σου

Στα φύλλα της αμπέλου μου τα ειρηνικά

Το τραγούδι αυτό είναι 4 λεπτά κατά τα οποία ο Δεληβοριάς ισοπεδώνει σαν οδοστρωτήρας την τοξική αρρενωπότητα. Προηγείται το φανταστικό “Λωτοφάγος”, στο οποίο βρίσκουμε μια από τις στροφές που θα δούμε σε πολλά boomer posts -αυτά τα λίγα με τα οποία δεν θα νιώσουμε το απόλυτο cringe. Η στροφή αυτή λέει:

Μη φοβάσαι, άντρα μου, άλλο μη φοβάσαι

Ο κόσμος πάει μπροστά, ενώ εσύ κοιμάσαι

Κι όταν ξυπνάς δεν ξέρεις καν ότι κοιμόσουν

Πέτα τα πίσω σου όσα μέχρι χτες θυμόσουν

Φοίβος-Toxic Masculinity 2-0 με συνοπτικές διαδικασίες. Μη φοβάστε. Ο κόσμος αλλάζει, από εμάς. Από τα άτομα που παλεύουν κάθε μέρα κόντρα στο τσουνάμι τοξικότητας και ηλιθιότητας. Απλά ξυπνήστε, αποδεχθείτε πως τουβλάκι-τουβλάκι, ξερνάμε μακριά τον σεξισμό, την ομοφοβία, την πατριαρχία εν τέλει, και ο επόμενος στόχος μας -ούτως ή άλλως- είναι η κτηνωδία του καπιταλισμού.

Ήσουν ο γιος κι η ελπίδα του Γενάρχη

Το πρόβλημα είν' ότι Γένος δεν υπάρχει

Κάηκαν στα ανάκτορά σου στο Τατόι

Η Παλαιά Διαθήκη και το «Playboy»

Αφού άκουσα την “Αγρια Ορχιδέα” και το “Λωτοφάγος”, βρήκα το album και το έβαλα από την αρχή. Το εναρκτήριο “Μόνο Ψέματα” είναι ένα κομμάτι ερωτικό, από αυτά που μόνο ο Δεληβοριάς ξέρει να γράφει και να συνθέτει. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει τη δυστοπική πραγματικότητα “Όπως κάθε homo sapiens που ξέρω/ για να τα καταφέρω,/ σκοτώνω το μισό μου εαυτό”. Ακολουθεί το χορευτικό, ανεβαστικό “Απόψε είμαι κοντά σου”, στο οποίο ακούμε ποικιλία πνευστών και από τον πρώτο χτύπο των κρουστών στην εισαγωγή θες να σηκωθείς όρθιος και να κουνηθείς. Φυσικά, η ταξική πάλη δεν απουσιάζει, με τον δυνατό στίχο “Ω ω ω/ το συνθηματικό/ η τάξη τους θα πέσει / Όταν θα το πω εγώ/ Ω ω ω/ Ηλίθιο Κακό/ Αν πούμε και μι’ αλήθεια/ Θα πεθάνεις μοναχό”.

Θα σας πω ότι αυτό που ήρθε μετά δεν το περίμενα. Από το χορευτικό κομμάτι με πανδαισία οργάνων, περνάμε σε ένα τραγούδι-ποίημα το οποίο θα πρέπει να αντηχεί στους αιώνες. Θα προκαλέσω λέγοντας πως ίσως το “Κάποια Παιδάκια” θα έπρεπε να πάρει τη θέση της πρωινής προσευχής στα σχολεία. Σε λιγότερο από πέντε λεπτά ο Φοίβος καταδεικνύει για νιοστή φορά το σημαντικότερο σημείο της ζωής μας, τις στιγμές εκείνες που διαμορφώνουν άτομα, κοινωνίες ολόκληρες, τον ανθρώπινο πολιτισμό εν κατακλείδι. Μεγαλώνοντας, συνειδητοποιώ ότι είμαστε παιδιά σε σώματα που γερνάνε και χαλάνε. Και αυτό δεν αλλάζει ποτέ. Όλα πηγάζουν από τη βρεφική και παιδική μας ηλικία, εκεί συμβαίνει το 90% της διαμόρφωσής μας.

Σαν άλλο “Υπερασπίσου το Παιδί”, το “Κάποια Παιδάκια” μας καλεί να οραματιστούμε έναν κόσμο όπου το κάθε άτομο είναι ξεχωριστό, το κάθε παιδί σημαντικό, η κάθε “ιδιαιτερότητα” φυσιολογική. Μας μιλάει για παιδάκια που βάζουν το χέρι στο κερί για να πονέσουν, για όλα τα παιδάκια που μια μέρα μαθαίνουν για το αντάλλαγμα, για όλα τα παιδάκια που θα ξαναπροσπαθήσουν να βρουν κάποιο άτομο να τα ακούσει όντως όταν θα μιλήσουν. Μιλάει για παιδάκια που θα μείνουν για πάντα “μαύρα πλήκτρα σ’ένα πιάνο”, μα και για λίγα που “πίσω απ’τη ρωγμή του κάλλους/ θα δούνε μέσα τους κι εκεί θα βρουν τους άλλους”. Μιλάει για εμάς. Όλα μας. Προστατέψτε τα παιδιά, αυτά που ηλικιακά είναι τώρα παιδιά, αυτά που θα έρθουν, μα και τα παιδιά μέσα σας. Δεν είναι ψευτορομαντισμός. Είναι εμπειρική συνειδητοποίηση της ανθρώπινης πεμπτουσίας.

Στο “Αταίριαστο” συναντάμε μια μυσταγωγική μελωδία, με στίχους γεμάτους έρωτα, αγάπη, μοναχικότητα. Αναδεικνύει και υπερτονίζει έναν από τους μεγαλύτερους φόβους του είδους μας: το να πεθάνουμε μόνοι. Τουλάχιστον αυτό κατάλαβα εγώ, μιας και είπαμε, ο Δεληβοριάς δεν έχει καλούπι, και άρα δεν προβλέπεις ούτε υποθέτεις, αλλά ούτε σε υποχρεώνει να ξέρεις τι έχει στο μυαλό του όταν γράφει. Αρκεί κάπως, αυτό να σου “μιλάει”. Κρατάω σαν φυλαχτό τον στίχο “Ο κανόνας μου θα σ’ εξαιρέσει” και στέλνω μήνυμα-παράκληση: μη βάζετε κι άλλους κανόνες πάνω σας, μας έχουν ήδη στουμπώσει από δαύτους. Ειδικά στη συντροφικότητα, μοναδικό σας μέλημα να μην υπάρχει τοξικότητα.

Κρατάω το σημαντικότερο για το τέλος γιατί ούτως ή άλλως, κάπως έτσι θα τελείωνε ένα κείμενό μου για έναν δίσκο τόσο πηχτό και βαρύ, και συνάμα ανάλαφρο σαν αερικό. Ελένη Τοπαλούδη. Έτσι λέγεται το προτελευταίο τραγούδι του “ANIME”. Και είναι αφιερωμένο στην Ελένη που βιάστηκε, βασανίστηκε, και δολοφονήθηκε. Στην Ελένη και σε κάθε Ελένη από τις δεκάδες γυναικοκτονίες που καταγράφηκαν και καταγράφονται στην Ελλάδα. Επειδή ο κόσμος που έχτισαν/χτίσαμε οι άνδρες, χτίστηκε για εμάς. Επειδή η πατριαρχία μας πρόσφερε απλόχερα το δικαίωμα να στερούμε ζωές, όταν δεν μας υπηρετούν απολύτως και διαπαντός. Συγγνώμη εκ μέρους της τοξικής αρρενωπότητας, μιας και αυτά τα κτήνη που τη συντηρούν και τη γιγαντώνουν, δεν απολογούνται. Κλείνω όπως άνοιξα, με στίχους του Φοίβου. Κανείς δεν γράφει καλύτερα για αυτόν, από τον ίδιο.

Ο διάβολος εγγύηση θα πληρώσει

Κι ο πρώτος δολοφόνος θα γλιτώσει

Ο δεύτερος θα γίνει αγιογραφία

Που θα στολίζει τα ορφανοτροφεία

Κι όσο για την Ελένη Τοπαλούδη

Θα υπάρχει σ’ οποιοδήποτε τραγούδι

Θα ανεβάζουν οι ξενυχτισμένοι

Στο δίκτυο που απλωμένο περιμένει

Rating: 

 10

 
Label: Inner Ear Records
Παραγωγός: Βασίλης Ντοκάκης
Συμμετέχουν: Βασίλης Ντοκάκης, Κωστής Χριστοδούλου, Σωτήρης Ντούβας, Yoel Soto, Κώστας Παντέλης, Νεφέλη Φασούλη
Ημερομηνία Κυκλοφορίας: 06/05/2022
Band Links: Facebook | Instagram | YouTube | Spotify | Bandcamp

Τελευταία