Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ30 χρόνια Ασύμμετρης Απειλής του Alien 3

30 χρόνια Ασύμμετρης Απειλής του Alien 3

Αυτό το μήνα καλύψαμε ήδη ένα τελευταίο μέρος τριλογίας που ανέλαβε ένας σημαντικός δημιουργός κι η ανάμειξη του στούντιο το καταδίκασε ως το χειρότερο της σειράς μέχρι τότε. Η σημαντική διαφορά ανάμεσα στον Sam Raimi του Spider-Man 3 και τον David Fincher του Alien 3, είναι πως ο πρώτος ύστερα από αυτή την αποτυχία θα έμπαινε στην ύστερη φάση της καριέρας του, ενώ ο δεύτερος μόλις την ξεκίναγε. Γι’ αυτό είχε επιλεγεί άλλωστε, ο πλέον αξιοσέβαστος οραματιστής, ως πιτσιρικάς τότε. Το στούντιο θεωρούσε, λόγω της εμπειρίας του ως κορυφαίος σκηνοθέτης video-clip, ότι θα τους παραδώσει μια αρκετά ενδιαφέρουσα ταινία μέσα στο χρονικό πρόγραμμα και τον προϋπολογισμό αλλά κι ότι λόγω της απειρίας του, θα τον χειριστούν όπως θέλουν.

Πράγματι, ο Fincher επιλέχθηκε αργά στη διαδικασία της προπαραγωγής ως σκηνοθέτης, αφότου είχαν δοκιμάσει την τύχη τους με άλλους, αρχικά τον ίδιο τον Ridley Scott από το πρώτο Alien. Το σενάριο ήταν ακόμα πιο πολύπαθο καθώς πέρασε από ριζικά διαφορετικά μεταξύ τους draft, γύρω στα 30 σε αριθμό, με σημαντικότερους συγγραφείς, κατά σειρά εκδόσεων, τους William Gibson, Eric Red, David Towhy και τον John Fasano μαζί με τον Vincent Ward. Ο τελευταίος ήταν κι ο υποψήφιος σκηνοθέτης πριν τον Fincher, ο οποίος όμως παράτησε την παραγωγή όταν πήραν απ’ τα χέρια του το σενάριο και το έδωσαν σε άλλους συγγραφείς. Η έκδοση με την οποία ξεκίνησε να δουλεύει ο Fincher και η οποία θα άλλαζε ακόμα και κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, ήταν ένας συνδυασμός του σεναρίου του Towhy μ’ αυτό των Fasano και Ward από τους παραγωγούς Walter Hill και David Giler. Ο Fincher έκανε κι αυτός δουλειά πάνω στο σενάριο με τον συγγραφέα Rex Pickett, τον οποίον όμως απέλυσαν οι Hill και Giler καθώς πήρε το μέρος του Fincher σχετικά με την κατεύθυνση του.

Είναι σκόπιμο να κοιτάξουμε τις εκδόσεις του σεναρίου και τη γενικότερη παρεμβατικότητα των παραγωγών. Αυτή κράτησε, φυσικά, και κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Το όραμα του Fincher συγκρουόταν με τις κατευθύνσεις τους για μια ταινία μες τα όρια του χρόνου παραγωγής και του προϋπολογισμούν κι υπήρχαν αντιπρόσωποι του στούντιο στα γυρίσματα που φρόντιζαν να εφαρμώζονται οι εντολές τους, κόντρα στον Fincher. Η παραγωγή τράβαγε χρονικά και κατά την διάρκεια των χαοτικών reshoots και του post-production, ο Fincher αποχώρησε. Ολόκληρες σεκάνς κόπηκαν από την ταινία ώστε να μειωθεί η διάρκεια της και να μπορούν τα σινεμά να την προβάλουν περισσότερες φορές μες τη μέρα. Σχεδόν κανείς, απ’ όσους πάλεψαν για την κατασκευή της, δεν ήταν ευχαριστημένος κι η ταινία ήταν μια καλλιτεχνική αποτυχία, αν και εν τέλει, εμπορική επιτυχία.

Σήμερα, όμως, δεν θα αναλύσουμε αυτή την ταινία. Θα ασχοληθούμε με την δεύτερη έκδοση του Assembly Cut, η οποία βρίσκεται στο blu-ray box-set που εμπεριέχει όλη την αρχική τετραλογία της σειράς. Στην dvd έκδοση του, κλήθηκαν οι Ridley Scott, Jean-Pierre Jeneut και David Fincher, να φτιάξουν μια Special Edition των ταινιών τους, όπως είχε κάνει κι ο James Cameron για το δεύτερο μέρος της τετραλογίας, Aliens. Ο μόνος που αρνήθηκε, έχοντας προχωρήσει, ήταν ο David Fincher.

Έτσι, αυτή η καλύτερη έκδοση της ταινίας, φτιάχτηκε υπό την επίβλεψη του Charles de Lauzirika, σκηνοθέτη αρκετών making-of για τα Alien. Αυτός ακολούθησε τις σημειώσεις του Fincher, όχι πλήρως όμως, κι έφτιαξε την δική του έκδοση καθώς οι αλλαγές δεν μεγαλώνουν απλά τη διάρκεια αλλά τροποποιούν με σημαντικούς τρόπους την πλοκή και λεπτομέρειες σε όλη την ταινία. Ύστερα από αυτή τη, μεγάλη αλλά απαραίτητη, εισαγωγή, ας δούμε γιατί έχουμε ένα φιλμ εξαιρετικής ποιότητας κι όχι μόνο εξαιρετικά ταλαιπωρημένης παραγωγής.

Η ταινία ξεκινάει από το τέλος του Aliens με μια καψουλα διαφυγής να σκάει στην παραλία του Fiorina 161, πλανήτη που στεγάζει αντρικές φυλακές. Ο ιατρός των φυλακών, Clemens (Charles Dance), βρίσκει τη μοναδική επιζήσασα Ripley (Sigourney Weaver) και την κάψουλα, μέσα στην οποιά ανακαλύπτουν αργότερα τα απομεινάρια των Newt και Hicks κι αυτά του ανδροειδούς Bishop (Lance Henriksen). Η Ripley θα λάβει άμεσα περίθαλψη αλλά δεν θα είναι ευπρόσδεκτη στην ανδροκρατούμενη αποικία. Ο Clemens προσφέρει τη συμπάθεια και τον έρωτα του αλλά ο Dillon (Charles S. Dutton), ο πνευματικός αρχηγός των κρατουμένων, ανησυχεί πως η παρουσία μιας γυναίκας θα ταράξει την πνευματική ισορροπία των αδελφών του, που έχουν δώσει όρκους αγαμίας.

Ο φύλαρχος Andrews (Brian Glover) με τον βοηθό του Aaron (Ralph Brown) από κοντά, τους καθησυχάζει πως η εταιρία Weyland-Yutani έχει στείλει σκάφος να την παραλάβει και διατάζει τον Clemens να την κρατήσει κλεισμένη στο ιατρείο. Εκείνη φυσικά δεν έχει κανέναν τέτοιο σκοπό, καθώς πρέπει να σιγουρευτεί, ερευνώντας τα απομεινάρια των συναδέλφων της και του ανδροειδούς της ότι δεν έφερε μαζί της τον φονικό ταξιδιώτη του διαστήματος. Φυσικά, επειδή ξέρουμε τι ταινία βλέπουμε, η εμφάνιση του δεν αργεί κι η επάνοδος του Κυρίου μαζί με την Αποκάλυψη που περιμένουν οι κρατούμενοι, όπως δηλώνει ο Dillon, έχει φτάσει, τουλάχιστον για το κλειστό τους σύμπαν.

Στο Assembly Cut ο Δράκος, όπως ονομάζεται το Xenomorph από τον διαταραγμένο κρατούμενο Golic (Paul McGann), εμφανίζεται μέσα από ένα πεθαμένο βόδι, σκηνή που ενώ είχε γυριστεί δεν υπήρχε στο πρώτο cut καθώς επιλέχθηκε η αντίστοιχη μ’ έναν σκύλο, σύμφωνα με τις επιθυμίες του Fincher. Αυτή η μικρή αλλαγή ξεκινάει τους Χριστιανικούς συμβολισμούς στην ανάγνωση μου, θυμίζει το χρυσό είδωλο του βοδιού, τον ψεύτικο Θεό που μέσα του κρύβεται ο Σατανάς. Ο προαναφερθέντας Golic, αναδεικνύεται σε δευτερεύοντα ανταγωνιστή με το νέο μοντάζ, καθώς πληρεί το αρχέτυπο του αδύναμου τρελού που σαγηνεύεται από το Κακό, ταυτίζοντας το με το Θείο. Τα αισθαντικά γυναικεία φωνητικά του soundtrack, τα οποία ακούει απ’ τον Δράκο, ενισχύουν την αίσθηση της εκπεσούσας γυναικείας φύσης που κουβάλαγε η Εύα.

Η οποία είναι μόνο ένας απο τους θρησκευτικούς ρόλους που ανιχνεύονται στην Ripley. Πράγματι, την συνοδεύει ο πειρασμός κατά την ηθική των κρατουμένων κι ας είναι απλά αφορμή για να βγει στην επιφάνεια, πάλι, η αμαρτωλή τάση τους και φθηνή δικαιολογία για να εγκληματίσουν ξανά. Παράλληλα, γίνεται προφήτης της Αποκαλυψης απέναντι στον Ρωμαίο Andrews που αρνείται τις προειδοποιήσεις της έως την ύστατη ώρα. Θα γίνει ανίερη Θεοτόκος αλλά τελικά Ιησούς με την οργάνωση της πάλης ενάντια στο κακό όπου λειτουργεί σαν καταλύτης. Για τα αμαρτήματα αυτών αλλά και της Weyland-Yutani που θέλει να διασώσει τον Σατανά/Xenomorph. Με την έλευση της, έχουμε και μια ανίερη Ανάσταση που καθρεφτίζει την κύηση της Ripley

Αυτή είναι η μία θεματική διάσταση του Assembly Cut με την άλλη, να είναι εκείνη, ενός πρωτογονικού θρίλερ. Η έλλειψη όπλων οδηγεί την θρησκευτικά φορτισμένη κομπανία στη χρήση της φωτιάς απέναντι στην ασύμμετρη απειλή, καθώς και στην ευρεσιτεχνία που καθορίζει το ανθρώπινο είδος. Οι εμφανίσεις του Δράκου χαρακτηρίζονται από σύντομα cut που δείχνουν την απολύτως απαραίτητη βία αλλά περισσότερο από την γραφικότητα της, μένει η ταχύτητα της απόκοσμης υπόστασης του τέρατος, που μπορεί να χτυπήσει ξαφνικά οποιαδήποτε στιγμή. Το παράλληλο μοντάζ, ενισχύει την αγωνία και την τραγική ειρωνία σ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας. Στην τελική αναμέτρηση, η αποκορύφωση του κινδύνου υπογραμμίζεται από την ύπαρξη ενός pov του Δράκου που θυμίζει τη shaky cam, των Evil Dead, του Sam Raimi.

Τα υπόλοιπα σκηνοθετικά στοιχεία που εντυπωσιάζουν είναι μετέπειτα σήματα κατατεθέντα του Fincher. Οι μονοχρωματικές παλέτες που κάνουν το πορτοκαλί να φαίνεται μουντό κι απάνθρωπο σε κάνει σχεδόν να μυρίζεις τη φυλακή. Στα πρώτα πλάνα εντυπωσιάστηκα από μια αντίστοιχη παλέτα που κυριαρχεί το μαύρο αλλά εμφανώς δεν γυρίστηκε σε ασπρόμαυρο, δίνοντας μια πλήρως απόκοσμη αίσθηση στα εξωτερικά του πλανήτη. Πίσω στα εσωτερικά κι η art deco/φουτουριστικά βιομηχανική αρχιτεκτονική γίνεται ασφυκτική λόγω της κινηματογράφησης με low angle. Όσο περισσότερο ταβάνι βλέπουμε, τόσο πιο έγκλειστοι νιώθουμε, τεχνική που θα χρησιμοποιήσει, κατά κόρον, ο Fincher στη μεθεπόμενη ταινία του, The Game.

Το Assembly Cut, είναι μια έξοχη 90’s ταινία που δεν θα μπορούσε ποτέ να υπάρξει στην εποχή της. Η πλοκή με τους διαλόγους και τις πλατιές θεματικές της θα μπορούσαν να στέκει μόνη της, χωρίς το όνομα Alien. Τα χειροποίητα εφέ κι ένα πλάνο cgi, φαίνονται πιο καλογυαλισμένα λόγω του blu-ray, όπως κι ο ήχος για τον οποίον έγιναν νέες ηχογραφήσεις που δεν υπήρχαν. Έχει ρυθμό, έχει αγωνία, έχει ξεκάθαρη οπτικοακουστική ταυτότητα. Παραμένουν τεράστια “what if”, πως θα ήταν το director’s cut του τελειομανή Fincher ή πως θα ήταν η ταινία στις αίθουσες αν δεν την είχε παρατήσει αλλά τριάντα χρόνια μετά την αρχική κυκλοφορία, το σλάλομ της ιστορίας έχει παράξει αυτό το διαμαντάκι που σίγουρα στέκει ανώτερο της και σας καλεί να το ανακαλύψετε σαν μήνυμα απ’ το αχανές διάστημα.

Τελευταία