Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΚΡΙΤΙΚΕΣAfter Blue: Η αψεγάδιαστη σαπίλα ενός Βρώμικου Παράδεισου

After Blue: Η αψεγάδιαστη σαπίλα ενός Βρώμικου Παράδεισου

Τον Bertrand Mandico τον ανακάλυψα χάρη στο μεγάλου μήκους ντεμπούτο του, The Wild Boys. Ήμουν στην αγαπημένη μας Ααβόρα, χειμερινή στέγη του Midnight Express, κι υπήρχε ένα φυλλαδιάκι στο ταμείο για αυτή την ταινία που θα έπαιζε την ερχόμενη εβδομάδα. Το The Wild Boys A Book Of The Dead είναι το αγαπημένο μου βιβλίο, του αγαπημένου μου καλλιτέχνη William S. Burroughs κι η εικόνα στο φυλλάδιο έδινε αντίστοιχα vibes. Πράγματι, διαβάζοντας το, η επιρροή δηλωνόταν και με την πρώτη ευκαιρία είδα την ταινία. Ήταν μια έκρηξη μεταμοντερνισμού με ετερόκλητα στοιχεία από την παράδοση του σινεμά, δοσμένα σε ένα οργανικό σύνολο, με μια ονειρική οπτικοακουστική ποιότητα που εν συνόλω την έκανε απολύτως μοναδική.

Ήταν ό,τι είχα σκεφτεί κι όταν είδα το Lighthouse του Eggers, «ο συγκερασμός των ετερόκλητων στοιχείων της δεν θα μπορούσε να υπάρξει πριν από τώρα» (από την ανασκόπηση του 2020). Επιπρόσθετα κι οι δύο σκηνοθέτες φαίνεται πως ενδιαφέρονται πάρα πολύ για την μυθολογία. Αν όμως ο Eggers έχει μια ασφάλεια στην ανεξάρτητη Αμερικανική παραγωγή απ’ όπου προέρχεται, ο Mandico ξεφεύγει προς όλες τις κατευθύνσεις σαν άλλος Alejandro Jodorowsky, Kenneth Anger και Jean Cocteau. Αυτό ήταν εμφανές στο προαναφερθέν μεγάλου μήκους ντεμπούτο του. Το After Blue: Βρώμικος Παράδεισος που θα μας απασχολήσει σήμερα αποτελεί τη μόνη λογική συνέχεια και μια ραγδαία εξέλιξη.

Ξεκινάμε με την πρωταγωνίστρια μας Roxy (Paula Luna) να αφηγείται την ιστορία της κι αυτή του πλανήτη της, After Blue, σε μια γυναίκα που αφήνει πνευματικές προεκτάσεις. Στον After Blue εποίκησε η ανθρωπότητα μετά την καταστροφή της αλλά μόνο όσα πλάσματα έχουν μήτρα επιβιώνουν εκεί, καθώς σε όλους τους άντρες άρχισαν να φυτρώνουν οι τρίχες τους προς τα μέσα με αποτέλεσμα τον αφανισμό τους. Η μοιραία μέρα για τη Roxy (ή Toxic όπως την φωνάζουν) ήταν όταν ανακάλυψαν μια γυναίκα θαμμένη στην άμμο, με το κεφάλι της να προεξέχει, μαζί με τρεις φίλες της που τραμπούκιζαν και τις δύο.

Ίσως σαν αντίδραση σε αυτό, ίσως απλά λόγο της ωμής γοητείας της Πολωνής Katarzyna Buszowska (Agata Buzek) ή της υπόσχεσης της ότι θα πραγματοποιήσει τρεις ευχές στην πρωταγωνίστρια μας, εκείνη την απελευθερώνει. Η Kate Bush (όπως, αμερικανοποιημένα, θα την αναφέρουν στην υπόλοιπη ταινία) θα μακελέψει τα τρία κορίτσια, αφήνοντας την Roxy υπνωτισμένη απ’ το μάτι του αιδοίου της αλλά και γεμάτη ενοχές. Η μητέρα της, Zora (Elina Lowenshon), την κρύβει κάτω από τα πατώματα σαν άλλη εβραιοπούλα από το Inglourious Basterds. Είναι η κομμώτρια που ξυρίζει την μητριαρχική κοινότητα, η οποία σύσσωμη θα ζητήσει τα ρέστα. Συντεταγμένες μαυροφορεμένες μάγισσες, σαν άλλοι Ναζί, θα τις εξορίσουν και θα τους δώσουν την αποστολή της εξολόθρευσης της Kate Bush, εάν θέλουν να επιστρέψουν. «Όλα Πρέπει Να Συμβούν, Τίποτα Να Μην Ξανασυμβεί» γράφει η ταμπέλα της κοινότητας που αφήνουν πίσω, ξεκινώντας τη δική τους western Οδύσσεια.

Παρόλο που η ταινία πατάει σε πολλά είδη, έχει στοιχεία sci-fi, ψυχολογικού θρίλερ, πειραματικής ταινίας, όλη της η δομή είναι στο western. Οι χαρακτήρες που συναντούν πατάνε σε αρχέτυπα του είδους. Δυο εξαθλιωμένες νομάδες σε κάποιο σταυροδρόμι, η σαγηνευτική πλούσια ανταγωνίστρια Sternberg (Vilmana Pons) και οι κουλ δίδυμες πιστολέρο που την περιστοιχίζουν μαζί με το ανδροειδές/σκεύος ηδονής της που είναι κι η μόνη αρσενική παρουσία της ταινίας, κατά πως σ’ ένα western θα μπορούσε να υπάρχει μόνο ένας σημαντικός γυναικείος χαρακτήρας που όλοι εποφθαλμιούν. Όλα τα έχουμε ξαναδεί αλλά και όχι, όχι ακριβώς όπως μας τα παρουσιάζει ο κύριος Mandico σε ένα οργανικό σύνολο όπως ακριβώς και στο ντεμπούτο του, με προσοχή σε κάθε λεπτομέρεια του κόσμου του After Blue.

Ο πλανήτης που χτίζει έχει όσα συναντάμε σε ταινίες εποχής και φαντασίας αλλά εξελιγμένα, στο πλαίσιο του. Τα κτίσματα και το περιβάλλον θυμίζουν ταινίες όπως το The NeverEnding Story και το The Dark Crystal, μεσαιωνικά καλύβια που αγκαλιάζονται από τη φύση στην οποία βρίσκουμε γιγαντιαία μανιτάρια, υγρά σπήλαια, δέντρα που χύνουν και ερείπια. Η πανίδα αποτελείται από άλογα με φωσφορίζοντα σημεία, αστακοειδή πλάσματα, τσιγάρα κάμπιες και τα απόκοσμα ινδιάματα που μοιάζουν με ζωντανά σκιάχτρα. Τα ρούχα θυμίζουν άγρια δύση με προεκτάσεις υψηλής μόδας και η μοναδική τεχνολογία που συναντάμε είναι στο φώτο-ξυράφι (η σημαντικότερη τεχνολογία των Star Wars να μας προφυλάξει από τις τρίχες), στα πιστόλια και καραμπίνες που έχουν ονόματα οίκων μόδας όπως Chanel, Gucci αλλά και στο ανδροειδές που είναι Luis-Vuitton. Λεπτομέρειες όπως μια ηλεκτρική κρυστάλλινη μπάλα από αυτές που αγοράζαμε στα Jumbo δεν σε πετάνε έξω απ’ την ταινία, αντιθέτως, αποτελούν ψηφίδες στο τεράστιο μωσαϊκό του Mandico.

Καθ’ αυτόν τον τρόπο ο κόσμος μας είναι ταυτόχρονα οικείος αλλά κι εντελώς ξένος, πράγμα που δένει η πολύχρωμη φωτογραφία, η μουσική και τα χειροποίητα εφέ παλαιού τύπου. Σε ένα πλάνο μπορεί να συναντάμε ταυτόχρονα μπλε, τουρκουάζ, κίτρινο και ροζ ενώ το soundtrack θυμίζει Ennio Morricone που αποφάσισε να χρησιμοποιήσει synth. Τεχνάσματα όπως οι προβολές σκέψεων των ηρώων κι η παραμόρφωση του κάδρου που τραβάει τα πρόσωπα και τρεμοπαίζει, είναι τα σημεία στίξης σε μια ονειρική συνθήκη την οποία δεν μπορούμε παρά να αποδεχθούμε. Όταν βλέπουμε κάθε ραφή, κάθε πινελιά αν κοιτάξουμε κοντά αλλά όλες χάνονται στο σύνολο, απλούστατα βρισκόμαστε σε έναν άλλον κόσμο με δικούς του κανόνες και μυθολογία.

Η οποία όπως προείπα, απασχολεί πολύ τον δημιουργό μας. Το τέλος της ζωής στη Γη από τους νέο-βιρτουαλιστές(ίσως σέκτα των metaverses?) αφήνει τα σημάδια του στον νέο πλανήτη. Η ομοιομορφία της κοινότητας που εξολοθρεύει κάθε «κακό» στη γένεση του, αρκεί να το έχει προσδιορίσει έτσι. Το προνόμιο των πλουσίων στων οποίων τον φιλντισένιο πύργο δεν υπάρχουν αυτοί οι κανόνες. Ανάμεσα στα δύο, χάος και επιβίωση με κάθε τρόπο. Πάνω απ’ όλα η σκιά της Kate Bush που αντιπροσωπεύει το διαφορετικό με σήμα το τριχωτό χέρι της. Αυτό το στοιχείο, που αναφέρεται ξανά και ξανά, με κάνει να την σκεφτώ σαν τον μοναδικό trans χαρακτήρα μέσα στην θηλυκή καθολικότητα. Αν στο The Wild Boys ο Mandico δείχνει την απελευθερωτική trans εξέλιξη σε θηλυκότητα, εδώ φτάνει στην άκρα συνέπεια της ύπαρξης μόνο αυτής. Μήλον της έριδος και κινητήρες της πλοκής αποτελούν οι μόνες δύο διαφορετικές υπάρξεις, η διαβόητη Πολωνέζα και ο τεχνητός άντρας.

Η πρώτη ευθύνεται για την έναρξη και το τέλος της πορείας μάνας και κόρης ενώ ο δεύτερος για τη γνωριμία και την σύγκρουση με την Sternberg, δημιουργώντας δύο κύκλους μες την αφήγηση, που οι ηρωίδες μας δεν μπορούν παρά να σπάσουν ύστερα από το ταξίδι τους. Εν τέλει, όσο λεπτομερειακό κόσμο και να μας δείξει, το συναισθηματικό κέντρο είναι στα δύο πιο καταπιεσμένα μέλη του. Ξεκινάνε από σαφείς, υποτιμημένους ρόλους, με την μητέρα να τρέμει σαν το φύλλο, πρώτη φορά εκτός κοινότητας και την κόρη τσακισμένη από την ενοχή της επιζήσασας και χάρη στην απελευθέρωση της σεξουαλικότητας τους ολοκληρώνονται. Όλες οι απολαύσεις προσφέρονται απλόχερα μόλις τολμήσεις να ζήσεις χωρίς κανόνες στον After Blue αλλά πρέπει να είσαι έτοιμος να αποδεχθείς το τίμημα των επιλογών σου. Η πολιτική θέση του Mandico είναι πάλι με τη μεριά του έρωτα, του βιώματος, της μεταμόρφωσης και της ελευθερίας. Το ατρόμητο βλέμμα που μας ρίχνουν οι δύο γυναίκες το καθιστά σαφές, όταν τελειώσουν όλα.

Όλα όσα έπρεπε να συμβούν και τίποτα που δεν έπρεπε να ξανασυμβεί. Το motto της κοινότητας είναι ταυτόχρονα θέμα και σκηνοθετική προσέγγιση της ταινίας. Ο υπέρτατος βαθμός, όμως, που ο εικονοκλάστης Mandico βασίζεται στο παρελθόν αφηγηματικά και κατασκευαστικά για να φτιάξει την πρωτοπορία του, είναι το μέγιστο ειρωνικό σχόλιο και επίτευγμα του. Έχω να δω έναν τόσο ριζικά διαφορετικό, με οποιονδήποτε άλλον, σκηνοθέτη από όταν ανακάλυψα τον Alejandro Jodorowsky. Αν το The Wild Boys ήταν το Fando Y Lis του, το After Blue είναι το El Topo του. Στη συνέχεια έρχεται ένα The Holy Mountain και το γεγονός ότι η επόμενη ταινία του είναι σχεδόν ολοκληρωμένη με αφήνει να ανυπομονώ. Το After Blue, για την ώρα, μου επιβεβαιώνει ξανά μια θεώρηση μου. Οι μεγαλύτεροι καλλιτέχνες θεωρούν την τέχνη τους Θεϊκή αποστολή αλλά βασικά θα προτιμούσαν να κάνουν έρωτα. Τι πιο Θεϊκό από την Αγάπη; Τι πιο Ιερό από τον Έρωτα; Ποια μεγαλύτερη Ελευθερία από το Βίωμα τους και ποιος μεγαλύτερος Σκοπός από την Κήρυξη τους;

Rating:


Xώρα: Γαλλία

Έτος: 2022

Χρώμα: Έγχρωμο

Σκηνοθεσία: Bertrand Mandico

Πρωταγωνιστούν: Elina Löwensohn, Paula Luna, Vimala Pons

Διάρκεια: 127'

Τελευταία