Αρχική ΜΟΥΣΙΚΗΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑΑλκίνοος Ιωαννίδης: Μια κοιτίδα τέχνης

Αλκίνοος Ιωαννίδης: Μια κοιτίδα τέχνης

Φαινομενικά είναι ανεξήγητο, πώς γίνεται ένας άνθρωπος με τα δικά μου ακούσματα να τρέφει τόσο μεγάλη αγάπη για τον Αλκίνοο Ιωαννίδη. Ο θαυμασμός θα ήταν εύκολο να έχει ερμηνεία, λίγες μουσικές παραστάσεις να έχεις στη ζωή σου, έναν καλλιτέχνη που μπορεί να γράφει τη δική του μουσική, τους δικούς του στίχους, να ενορχηστρώνει και να παίζει ένα τέτοιο εύρος οργάνων, δε γίνεται να μην κερδίσει το σεβασμό σου, ανεξαρτήτως από το αν σου αρέσει ή όχι. Το να επιλέγεις τα live του και να κυκλώνεις την ημέρα στο ημερολόγιο σου είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.

Έχουν περάσει αρκετά χρόνια από όταν μου πρωτοέθεσα αυτό το ερώτημα και νομίζω ότι πλέον έχω απάντηση. Σίγουρα η μουσική ενός τραγουδοποιού και ερμηνευτή είναι το πρώτο που σου κινεί το ενδιαφέρον, αλλά η συνολικότερη στάση ζωής του, ιδίως όταν μεγαλώνεις και εσύ μαζί του, είναι αυτή που θα σε κρατήσει. Όχι, ακόμα δεν έχω καταλήξει αν πρέπει να διαχωρίζεται ο καλλιτέχνης από το έργο του. Αυτό που ξέρω σίγουρα, είναι όταν αυτά τα δύο ταυτίζονται με τα γούστα και τις ιδέες μου, δημιουργώ έναν ξεχωριστό δεσμό.

► Τα παιδικά χρόνια στην Κύπρο

Γεννημένος στο 1969 στη Λευκωσία της Κύπρου, ο Αλκίνοος συναντιέται με την τέχνη από πολύ νεαρή ηλικία, αφού ο πατέρας του 'Aντης Ιωαννίδης είναι ζωγράφος, εικαστικός, μουσικός και ποιητής. Μεγαλωμένος στα χρόνια της αβεβαιότητας και του τρόμου που θα ακολουθήσουν την εισβολή, έρχεται σε επαφή με τη μουσική μέσω της οικογενειακής δισκοθήκης. Οι κλασσικές μελωδίες που θα πλημμυρίσουν το παιδικό του μυαλό, θα αποτελέσουν και τη μοναδική πραγματικότητα που θα γνωρίζει για αρκετά χρόνια. Όπως αναφέρει ο ίδιος, μερικά χρόνια αργότερα σε αυτά τα ακούσματα θα προστεθούν και Έλληνες συνθέτες όπως ο Λοΐζος, ο Ξαρχάκος και ο Χατζιδάκις. Τα ακούσματα αυτά θα τον οδηγήσουν στην αγκαλιά της μουσικής και με την αρωγή ενός κινέζικου εστιατορίου (chopsticks), στο όνειρο του να γίνει drummer.

Δυστυχώς – ή και ευτυχώς – εκείνα τα χρόνια δεν υπήρχε καθηγητής στην Κύπρο, οπότε η Μαριλένα Ιωαννίδη (επίσης άνθρωπος της τέχνης) πείθει τον μικρό Αλκίνοο να μάθει ρυθμική κιθάρα. Η μητέρα του η οποία είχε ολοκληρώσει θεατρικές σπουδές και ο πατέρας που συχνά δημιουργούσε σκηνικά για παραστάσεις, του περνούν το μικρόβιο του θεάτρου. Έτσι, στα 20 του πλέον, αποφασίζει να έρθει στην Ελλάδα και να γίνει ηθοποιός σπουδάζοντας στο Εθνικό θέατρο. Η υποκριτική αυτή καθ’ αυτή, όμως, ποτέ δεν ήταν ο απώτερος στόχος, αφού είχε ήδη καταλήξει ότι ήθελε να γίνει σκηνοθέτης. Έχοντας πάρει απόφαση να φύγει για την Ευρώπη και να συνεχίσει τις σπουδές, το 1993 κυκλοφορεί το πρώτο προσωπικό του album, με τίτλο, στην "Στην Αγορά του Κόσμου".

► H ιστορία του εκτελωνιστή & του ηθοποιού

Στις αίθουσες του Εθνικού θα γνωριστεί με τη Φωτεινή Μπαξεβάνη, η οποία με τη σειρά της θα τον συστήσει σε έναν εκτελωνιστή που έγραφε τα δικά του τραγούδια, τον Νίκο Ζούδιαρη. Συγχρόνως, ο Αλκίνοος παίζει σε ένα βίντεο της Δήμητρας Γαλάνη και εκεί, μετά από ένα μποτιλιάρισμα και μία σειρά συμπτώσεων παίζει δύο τραγούδια μπροστά της. Η Polygram η οποία έχει ήδη απορρίψει τα κομμάτια του Ζούδιαρη, χαρακτηρίζοντας τα μάλιστα παλιομοδίτικα, ύστερα από πιέσεις της Γαλάνη, συμφωνεί να κυκλοφορήσει τον δίσκο. Εδώ αξίζει να εξάρουμε την αντίληψη των τότε Ελληνικών εταιρειών, αφού θεώρησαν ότι το album δε θα είχε εμπορική επιτυχία. Στο ντεμπούτο συναντούμε κομμάτια όπως το"Στην Αγορά του Αλ Χαλίλι" το οποίο πιθανολογώ ότι 9 στους 10 Έλληνες ξέρουν να το τραγουδούν απ’ έξω, το "Ζήνωνος" και αρκετά ακόμα που τότε θα γνωρίσουν αρκετή επιτυχία.

Ο Αλκίνοος θυμάται σχετικά: «Ήμασταν φίλοι με το Νίκο Ζούδιαρη, είχαμε γνωριστεί από παλιά, χρόνια δηλαδή. 'Έγραφε ο Νίκος τραγούδια, έγραφα κι εγώ και έτσι δέσαμε. Παίζαμε τα κομμάτια έτσι απλά, δεν είχαμε βλέψεις δισκογραφικές στην αρχή. Μαζευόμαστε σε φίλους με κιθάρες και τα παίζαμε. Γνωρίσαμε τη Δήμητρα Γαλάνη και αυτή μας έκανε την παραγωγή του πρώτου δίσκου. 'Έτσι βγήκε ο πρώτος δίσκος, ο οποίος πήγε καλά από πωλήσεις, αλλά το σημαντικότερο για μένα είναι ότι άνθρωποι των οποίων τη γνώμη εκτιμώ, μου έδωσαν θετικά σχόλια και αυτό είναι πολύ σημαντικό για μένα.». Ο Νίκος Ζούδιαρης σε μία ειδική έκδοση της εφημερίδας ''Καθημερινή'', αφηγείται: «Χωρίς να το καταλάβω, πέρασαν κιόλας δέκα χρόνια από εκείνο το απόγευμα της άνοιξης του ' 93, όταν μου τηλεφώνησε ο Αλκίνοος και μου είπε ότι θέλει να με γνωρίσει η Δήμητρα Γαλάνη, κι αυτό γιατί κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων ενός video clip της Δήμητρας, όπου συμμετείχε και ο Αλκίνοος, της έπαιξε τραγούδια μου. Συνηθίζει να το κάνει αυτό όταν αγαπάει πολύ κάποια τραγούδια. Το ραντεβού έγινε τις επόμενες ημέρες στο σπίτι του.
Έχοντας μέχρι τότε τη σχέση του ακροατή - αγοραστή με τη δισκογραφία, μη γνωρίζοντας πρόσωπα, πράγματα,συνθήκες και συνήθειες του « χώρου « και όσο η συζήτηση εξελισσόταν, άρχισα να συνειδητοποιώ ότι οδηγούμασταν προς την έκδοση ενός δίσκου, «διαβάζοντας» έτσι τον ενθουσιασμό και την αποφασιστικότητα της Δήμητρας.
».

Δύο χρόνια αργότερα, Αλκίνοος & Νίκος ενώνουν εκ νέου τις δυνάμεις τους και κυκλοφορεί το "Όπως μυστικά και ήσυχα". Βγάζοντας έναν δεύτερο χρυσό δίσκο, η δημοφιλία του εκτοξεύετε και εκεί αναγκάζεται να βάλει όρια στη μουσική του. Διηγείται στην Αργυρώ Μποζώνη της Lifo ότι επί της ουσίας σταμάτησε να λέει κάποια κομμάτια για να ξεσκαρτάρει το κοινό του, αφού επιθυμεί να τον παρακολουθούν μόνο άνθρωποι με τους οποίους θα έκανε και παρέα. Συνεχίζει λέγοντας ότι η μουσική είναι ψυχή του και αυτό τον καθιστά τρομερά επιλεκτικό στο με ποιον θα τη μοιραστεί. Μάλιστα ανοίγει και ένα ζήτημα, όπου θυμάται στα πρώτα του live κόσμο από κάτω να μιλάει και να μην τον παρακολουθεί, και όλα αυτό τον οδήγησε στην απόφαση του.

Δε θυμάμαι ποιος μεγάλος της rock σκηνής το είχε πει αλλά αυτή η φράση μου έχει χαραχτεί βαθιά στον νου, «Η ποιότητα της τέχνης σου αποκρυσταλλώνεται σε αυτήν του κοινού σου». Σήμερα, στην Ελλάδα των MVMA αποκτά διαφορετική χροιά, αφού είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Ακόμα μου παρακαλούν άφθονο γέλιο οι γεμάτες σοκ αντιδράσεις των παρευρισκόμενων σε αυτό το φαιδρό show και έκδηλη απορία για την αντιληπτική τους ικανότητα, αφού αδυνατώ να καταλάβω τι περίμεναν από τύπους που εκφέρουν στα «τραγούδια» τους τόσο ποταπή θεματολογία και όταν μάλιστα το κάνουν, φουσκώνουν σαν πετεινοί. Λέγοντας αυτά, θεωρώ τη στάση του Αλκίνοου όχι μονό ορθή & έντιμη αλλά παράδειγμα προς μίμηση. Είναι άλλωστε, χρέος των καλλιτεχνών να υπερασπίζονται την τέχνη τους, με οποιοδήποτε κόστος.

Το 1997 κυκλοφορεί ο τρίτος δίσκος του, Ο δρόμος, ο χρόνος κι ο πόνος. Πλέον, νιώθοντας πιο σίγουρος για τον εαυτό του, αποφασίζει να πάρει εξ ολοκλήρου πάνω του τη διαδικασία δημιουργίας του δίσκου, καθώς υπογράφει το σύνολο της μουσικής και των στίχων. Εκεί, υπάρχει και ένα εκ των αγαπημένων μου κομματιών, ο "Καθρέφτης".
«Πριν από αρκετά χρόνια ζούσα σε ένα διαμέρισμα στο Βύρωνα. Ήμουν κρυωμένος, με πολύ πυρετό και έμεινα στο κρεβάτι για μέρες. Δεν άντεχα άλλο να ξαπλώνω άπραγος. Προσπάθησα, λοιπόν, να διαβάσω κάτι, αν και ήταν πάρα πολύ δύσκολο.
Διάβασα ένα διήγημα του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, ένα νεανικό του διήγημα που λεγόταν ‘Ένας πολύ γέρος κύριος με τεράστια φτερά’. Αυτό που κατάλαβα διαβάζοντας το διήγημα, μέσα στον πυρετό μου, ήταν πως όταν δούμε κάτι το εξαιρετικά ωραίο ή κάτι το εξαιρετικά άσχημο το μισούμε και το πετροβολάμε, γιατί εκεί αναγνωρίζουμε ένα μέρος του εαυτού μας που δεν θέλουμε να ξέρουμε ότι υπάρχει.
Αργότερα έγινα καλά βέβαια, ξαναδιάβασα το διήγημα και κατάλαβα ότι για άλλα πράγματα μιλούσε… Ήδη όμως είχα γράψει το τραγούδι και έτσι έμεινε
».
Δεν ξέρω τι διαφορετικό μπορεί να έγραφε αν καταλάβαινε «σωστά» το διήγημα – άλλωστε με τον Μάρκες κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δύσκολο – εγώ ακόμα το αντιλαμβάνομαι ως έναν ύμνο προς τη διαφορετικότητα και την αποδοχή της.

► Όνειρο ήτανε... και έγινε πραγματικότητα

Δύο χρόνια αργότερα, έρχεται η – κατ’ εμέ – πληρέστερη καλλιτεχνικά δουλειά του. Ο λόγος για το τέταρτο προσωπικό του album, ο Ανεμοδείκτης. Διαβάζοντας κάμποσες από τις λιγοστές του συνεντεύξεις για αυτό το αφιέρωμα, είναι εμφανές πως ο Αλκίνοος συχνά συνδέει τη μουσική με την ψυχή. Δε δίνει μεταφυσική υπόσταση σε αυτήν τη σύνδεση, τουναντίον, το παρουσιάζει ως κάτι εντελώς γήινο και άκρως προσωπικό. Επαναλαμβάνοντας και τη δισκογραφία του, εύκολα συμπεραίνει κάποιος πως οι συνθέσεις του ακολουθούν την ιδιοσυγκρασία του. Έτσι, όπως είναι ωριμότερος και ο ίδιος το 1999, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο μας παρουσιάζεται και το έργο του.

«Ο Ανεμοδείκτης είναι ένας δίσκος «συγκρατημένα αισιόδοξος» και μουσικά «ένα συνονθύλευμα των μουσικών που αγαπάω, χωρίς να πρόκειται για αντιγραφές. Αναγνωρίζει κανείς εύκολα από κλασικά στοιχεία ως παραδοσιακά και από τζαζ ως ροκ. Δεν έχω βρει ένα είδος μουσικής που από μόνο του θα μπορούσε να με εκφράσει απόλυτα. Μουσικά είμαι ό,τι ακούω.»
Για το Όνειρο ήτανε διηγείται: «Ένας φίλος μου υπήρξε ερωτευμένος για μεγάλο διάστημα με μια κοπέλα, την οποία έβλεπε μόνο στον ύπνο του. Στον ξύπνιο δεν την είχε συναντήσει ποτέ. Παρ’ όλα αυτά είχαν μια κανονική ερωτική ιστορία, με τα πάνω και τα κάτω, με τις χαρές και τις λύπες. Από καιρό σε καιρό έβλεπα το φίλο μου και εκείνος μου έλεγε: "Ξέρεις,την ξαναείδα, μου είπε αυτό, εγώ της είπα το άλλο, συνέβη εκείνο, έγινε τούτο". Μια μέρα, ένα βράδυ μάλλον ενώ κοιμόταν πάλι, ήρθε ξανά στον ύπνο του η κοπέλα, κλαίγοντας αυτή τη φορά του είπε ότι δεν θα την ξανάβλεπε ποτέ ξανά και πράγματι έκτοτε δεν την ξαναείδε. Και απ’ αυτή την ιστορία έγραψα αυτό το τραγούδι.».

Θυμάμαι που λέτε το 2005, μόλις έχω πάει φοιτητής στην Πάτρα. Οι πρώτοι μου φίλοι από τη σχολή ήταν αυτοί είχαν πολλά σκουλαρίκια, μακριά μαλλιά και γενικότερα αποπνέαν έναν πιο εναλλακτικό αέρα. Ήταν ο Γιάννης με τον Σάκη και ήξεραν και οι δύο κιθάρα. Θυμάμαι τότε να πιάνουμε κουβέντα για τον Αλκίνοο και να ξεκαρδίζονται στα γέλια με το Γιατί δεν έρχεσαι ποτέ. Μη φανταστεί κανείς ότι το χλεύαζαν, απλά έλεγαν και οι δύο ότι αν λέει κάτι τέτοιο για την έμπνευση ο Ιωαννίδης, εμείς τι πρέπει να πούμε;

Πολλοί, όταν τους ρωτήσεις ποιος είναι ο καλύτερος δίσκος του Αλκίνοου, θα σου πουν τις Περιπέτειες Ενός Προσκυνητή. Δεν είμαι σίγουρος ότι συμφωνώ μαζί τους, όμως, βλέπω τα μουσικά επιχειρήματα τους. Πιθανώς είναι το πιο πολύχρωμο ηχητικά album του, αφού καταφέρνει να ενσωματώνει στοιχεία από διαφορετικά μουσικά είδη, όπως η κλασική μουσική, η rock, η παραδοσιακή και η jazz. Αυτό προσφέρει ένα σύνολο που σαν εκλεπτυσμένο μενού εστιατορίου καλύπτει κάθε μουσικού γούστο. Σημαντικό είναι να αναφέρουμε και ποια είναι η πηγή έμπνευσης του τίτλου του δίσκου, όπως και του – σχεδόν ομώνυμου – κομματιού.

Η ιστορία ξεκινά με ένα βιβλίο θρησκευτικού περιεχομένου, το «Οι περιπέτειες ενός προσκυνητού», το οποίο αποτελεί ημερολόγιο ενός Ρώσου χριστιανού, που ξεκίνησε για ένα μεγάλο προσκύνημα, αλλά δεν επέστρεψε ποτέ. Ο προσκυνητής, μετά τον χαμό της γυναίκας του, ξεκίνησε ένα μακρύ ταξίδι, αλλά στην πορεία αποφάσισε να το συνεχίσει και να διανύσει ακόμη μεγαλύτερες αποστάσεις, φτάνοντας μέχρι το 'Aγιο Όρος.
Στο βιβλίο/ημερολόγιο περιγράφεται η προσπάθειά του να εμβαθύνει στη γνώση και την προσευχή, κάτι που τελικά κατόρθωσε. Κάποια στιγμή ο ήρως μας έφυγε, αλλά φαίνεται πως ξέχασε το πολύτιμο ημερολόγιό του, το οποίο κρατήθηκε και έπειτα από πολλά χρόνια μεταφράστηκε στην ελληνική γλώσσα και εκδόθηκε ως βιβλίο. Μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Μητροπολίτη Κορίνθου και έχει βραβευτεί από την Ακαδημία Αθηνών.

Alkinoow Ioannidis

Κάπου εκεί ο Αλκίνοος, καλλιτεχνικά μετατρέπεται σε αξίωμα, σαν αυτά που υπάρχουν στα μαθηματικά και δεν αμφισβητούνται από κανέναν. Οπότε και εγώ λέω να μην συνεχίσω την αναδρομή, αλλά να πάω στην «έτερη πλευρά του», αυτή του ανθρώπου πίσω από τον δημιουργό. Είναι πολλές οι περιπτώσεις δημιουργούν που έχουν κρυφτεί πίσω από την επιτυχία τους και έχουν αποφύγει να πάρουν θέση για φλέγοντα ζητήματα. Εκείνος δεν ανήκει σε αυτήν την κατηγορία, είναι από αυτούς που δεν έχουν πρόβλημα να έρθουν αντιμέτωποι με μπράβους-δημάρχους. Εδώ να ανοίξω μία παρένθεση, φτάσαμε στο 2020 για να ακούμε τον Μπέο να αμφισβητεί τη μουσική οντότητα "Αλκίνοος Ιωαννίδης", κλείνει η παρένθεση. 'Aλλωστε, είναι μεγάλο παράσημο να σε βρίζει ένας φασίστας.

Δε δίστασε να πάρει θέση υπέρ της Ηριάννας και του Περικλή που φυλακίστηκαν αδίκως όταν το 2011 η Ελληνική κυβέρνηση δε δίστασε να τους φυλακίσει αδίκως για εφτά ολόκληρα χρόνια. Δεν έμεινε αμέτοχος στις κτηνωδίες της Τουρκικής κυβέρνησης απέναντι στα μέλη του Grup Yorum. Που συμμετείχε μαζί με άλλους καλλιτέχνες στο τραγούδι του Σπύρου Γραμμένου, Το όνομά μου ειν’ το δικό σου, ένα τραγούδι για κάθε Παύλο, Αλέξη, Ζακ και Σαχζάτ.

Αν αναρωτιέστε γιατί τα είπα όλα αυτά, ο λόγος είναι για σας εξηγήσω ποιον θα πάμε να δούμε στις 30/6 στο θέατρο βράχων. Γιατί σε μία ελληνική κοινωνία που ο προβαλλόμενος πολιτισμός της (έχω και χιούμορ πανάθεμα με) κατακλύζει την ατμόσφαιρα με ανυπόφορη δυσωδία, καλό να είναι να θυμόμαστε ότι έχουμε και κοιτίδες τέχνης που πράγματι προσφέρουν κάτι σε τούτη εδώ τη χώρα. 

 

Τελευταία