Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΚΡΙΤΙΚΕΣThe Whale: Βουρκωμένη ανταπόκριση από το Φεστιβάλ Βενετίας

The Whale: Βουρκωμένη ανταπόκριση από το Φεστιβάλ Βενετίας

Ανταπόκριση από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας 2022: Γιώργος Αγγελόπουλος

Standing ovation, γεμάτη δάκρυα υπόκλιση από τον Brendan Fraser, αγκαλιές με τον Darren Aronofsky, η ταινία μόλις έχει τελειώσει και η συγκίνηση στην αίθουσα είναι διάχυτη, από τους συντελεστές στους θεατές, όλοι οι κοινωνοί της τέχνης της μαζικής εμπειρίας που λέγεται κινηματογράφος ξέρουν ότι είναι παρόντες αλλά και διαμορφωτές μιας πολύ ιδιαίτερης στιγμής, αυτής της γιορτής για την επιστροφή δύο καλλιτεχνών (Fraser, Aronofsky) που είχαν χάσει την απήχηση τους, με την ταυτόχρονη γιορτή για το πιθανώς καλλιτεχνικό magnum opus τους.

Ο Aronofsky επιστρέφει για τα καλά μετά το αμφιλεγόμενο Mother και το κατά γενική ομολογία άστοχο Noah, με μια ταινία που θα ήταν αδύνατο για κάποιον ανυποψίαστο να μαντέψει ότι την έχει σκηνοθετήσει αυτός. Ένας φιλόλογος με κινητικά προβλήματα και επιδεινωμένη υγεία λόγω παχυσαρκίας, αυτοεξορισμένος στο σπίτι του σε μια διαδικασία χρόνιας αυτοκαταστροφής και παραίτησης προσπαθεί να ξανασυνδεθεί με την κόρη που είχε εγκαταλείψει χρόνια πριν.

Sadie Sink stars as Ellie in Daren Aronofsky's film "The Whale"

Βασισμένο στην ομώνυμη παράσταση του Samuel Hunter και διασκευασμένο για την οθόνη από τον ίδιο, φορώντας με περηφάνεια την θεατρική καταβολή του, ο Aronofsky όπως στον Παλαιστή και στον Μαύρο Κύκνο κάνει αυτό που ξέρει καλύτερα: να σκηνοθετεί χωρίς να υπογράφει ο ίδιος το σενάριο. Κινούμενος όπως κανένας άλλος εναλλάξ από τεράστιες αστοχίες σε ταινιάρες, φτιάχνει πιθανώς το έργο της ζωής του (σίγουρα της μέχρι σήμερα) με καμβά ένα μόνο δωμάτιο και έναν συγκλονιστικό Brendan Fraser. Το γεγονός ότι όλη η ταινία γυρίζεται σε ένα σπίτι και σχεδόν όλη σε ένα δωμάτιο σε συνδυασμό με το σχεδόν τετράγωνο καδράρισμα συμβάλλουν στην δημιουργία μιας ατμόσφαιρας αποπνικτικής, μιας ατμόσφαιρας που σε συντριβεί.

Η ταινία είναι η πιο ώριμη και συνθέτη συναισθηματικά του δημιουργού


Μακριά από τις πομπώδεις υπερβολές που καταλήγουν να καταπίνουν οποιαδήποτε υφή και να μετατρέπουν σε δισδιάστατα τα σύμπαντα που φτιάχνει ο Aronofsky. Mε το ένα πόδι στην ευαισθησία και το άλλο στην σκληράδα και με το κάθε πόδι να πατάει πιο γερά λεπτό με το λεπτό, η ταινία εκφράζει μια σπάνια για τα δεδομένα του σκηνοθέτη συναισθηματική πολυπλοκότητα ενός άντρα σε αποσύνθεση, μιας αυτοκτονίας σε αργή κίνηση. Εκείνο που κάνει την ταινία να ξεχωρίζει όμως μέσα στην φιλμογραφία του, είναι ότι ίσως για πρώτη φορά η ματιά του είναι πιο συνθέτη από τις σχεδόν δυαδικές εκφράσεις των ιδεών του που προκύπτουν μέσα από τις ασυνέχειες που δημιουργεί η υπερβολή. Όλα για τον σκηνοθέτη συνήθως προσεγγίζουν δίπολα τα οποία έχουν μόνο κενό ανάμεσα στα δυο άκρα, οπτιμισμός/πεσιμισμός, καλό/κακό κλπ. Η ταινία είναι η πιο ώριμη και συνθέτη συναισθηματικά του δημιουργού, με πολλαπλές αποχρώσεις και πλούσια ενδιάμεσα των ακραίων σημείων, τόσο από θέμα έκφρασης των ηθοποιών, όσο και από τοποθέτησης του σκηνοθέτη. Έτσι η κλιμάκωση δε μοιαζει καθόλου με συναισθηματικό εκβιασμό όπως θα μπορούσε να κατηγορηθεί σε άλλες περιπτώσεις, αλλά με άρτιο συναισθηματικό κρεσέντο εντός της οθόνης και χειμαρρώδες εκτός αυτής.

Darren Aronofski (αριστερά) και Brendan Fraser (δεξιά), στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας 2022, πριν την προβολή του The Whale

Ο Fraser δίνει θαυμαστό βάθος σε έναν χαρακτήρα γεμάτο λύπηση και μίσος για τον εαυτό του, σε μια ενσυνείδητη αυτοκαταστροφική πορεία προς τον θάνατο, ρημαγμένος άλλοτε από τις τύψεις και άλλοτε από τις συνέπειες των πράξεων του, πασχίζει να επανασυνδεθεί με μια κόρη που έχει εγκαταλείψει. Τα προσθετικά είναι αρκετά αληθοφανή και ή μεταμόρφωση του ηθοποιού σωματικά, αλλά πάνω από όλα ερμηνευτικά αξιοθαύμαστη, τόσο αξιοθαύμαστη που δε θα αποτελούσε υπερβολή για κάποιον να πει ότι σε ένα δίκαιο κόσμο πολύ δύσκολα θα έχανε το όσκαρ φέτος. Η Sadie Sink δίνει ζωή σε έναν ρόλο του οποίου το γράψιμο θα μπορούσε να ήταν το αδύναμο σημείο της ταινίας, καθώς φλέρταρε έντονα με το να χαρακτηριστεί ως καρικατούρα, ωστόσο η πλουραλιστική ερμηνεία της Sink διαλύει τις υπόνοιες για κάτι τέτοιο.

Μια ταινία που μιλάει με άμεσο τρόπο για την ανάγκη των ανθρώπων να αγαπάνε και να αγαπιούνται, κάτι που δε θα περίμενε κανείς από αυτόν το δημιουργό

Μια αφελώς αισιόδοξη σκοτεινή ταινία, σκληρή, παράλογη και ευαίσθητη όπως εμείς οι ιδιοι. Μια μέρα μετά, ακόμα μου μοιάζει απίστευτο ότι ο Aronofsky έκανε αυτή την ταινία. Όχι από θέμα ικανότητας, γιατί σίγουρα πρόκειται για έναν πολύ ταλαντούχο δημιουργό, αλλά πιο πολύ από θέμα αντίληψης και τοποθέτησης στον κόσμο. Μια ταινία που μιλάει με άμεσο τρόπο για την ανάγκη των ανθρώπων να αγαπάνε και να αγαπιούνται, κάτι που δε θα περίμενε κανείς από αυτόν το δημιουργό. Και αν οι εκπλήξεις είναι δύσκολο να είναι ουδέτερες από την φύση τους, είναι κάτι που στη συγκεκριμένη περίπτωση θα μπορούσε να μη μας αφορά, γιατί το γεγονός μια τέτοιας έκπληξης καταλήγει να μοιάζει αδιάφορο μπροστά στον συναισθηματικό χείμαρρο που είναι το The Whale. Είχα καιρό να δω τόσο κόσμο να κλαίει γύρω μου στο σινεμά, είχα καιρό να κλάψω τόσο στο σινεμά.

 

Τελευταία