Αρχική DEPARTISTSΑΠΟΨΕΙΣΜήπως ο Wes Anderson γυρίζει συνεχώς την ίδια ταινία;

Μήπως ο Wes Anderson γυρίζει συνεχώς την ίδια ταινία;

Με αφορμή την επικείμενη πρεμιέρα της νέας ταινίας του Wes Anderson, The French Dispatch”, ένα ακόμη γλυκόπικρο παραμύθι σε κάποια φανταστική ευρωπαϊκή πόλη, αναδύεται ξανά στην επιφάνεια το αιώνιο δίλημμα μεταξύ επιλεκτικής επανάληψης και αυθεντικής έμπνευσης. Είναι το κάθε έργο μια αυτόνομη οντότητα που επικοινωνεί πλήρως μια σκέψη ή αποτελεί απλώς ένα συνδετικό κομμάτι του συνολικού έργου ενός καλλιτέχνη; Σε καμία περίπτωση ο Wes Anderson δεν μπορεί να κατηγορηθεί για έλλειψη φαντασίας, δημιουργικότητας ή πρωτοτυπίας, αφού είναι ο πλέον αναγνωρισμένος κινηματογραφικός “παραμυθάς”. Μήπως όμως προσπαθεί να ζωγραφίσει ξανά και ξανά την ίδια ιστορία αλλά και την ίδια σκέψη χρησιμοποιώντας διαφορετικά χρώματα;

Από την πρώτη του κιόλας δουλειά, το μικρού μήκους Bottle Rocket (1996) που μετέπειτα εξελίχθηκε στην πρώτη του ολοκληρωμένη ταινία, ο Wes Anderson παρέα με τα αδέρφια Wilson τόλμησε να δημιουργήσει έναν προσωπικό κόσμο που μόνο η ντροπαλή κι αθώα ματιά ενός μικρού παιδιού μπορούσε να συλλάβει. Έναν κόσμο ζωγραφισμένο με άγουρα χρώματα ερασιτεχνισμού κι αίσθημα πρώιμης ανολοκλήρωσης, που όμως έμοιαζε τόσο ζωντανός όσο η παιδική ψυχή. Αυτή η εφηβική αισθητική άρχισε να αποκρυσταλλώνει την οριοθετημένη και μαγικά κεντραρισμένη φαντασία του μέσα από τα μαθήματα έκφρασης του Rushmore (1998), με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το πρώτο διαμαντένιο παλάτι του Wes Anderson. Ένα αρχιτεκτονικό κομψοτέχνημα με συγκεκριμένο συναισθηματικό μοτίβο και μελαγχολικές διαθέσεις, με βασιλικές χρωματικές παλέτες, με αλάνθαστες στα όρια της τεχνικής αυτοματοποίησης κινήσεις της κάμερας, αλλά και με ιδιόρρυθμους μοναδικούς χαρακτήρες. Κι όλα αυτά κάτω από το πέπλο μιας λογοτεχνικής αφήγησης άξιας τιμητικών βραβείων που μαζί με την έξοχη επιλογή τραγουδιών μορφοποιεί τον παραμυθένιο κόσμο της ενήλικης παιδικότητας. Με αυτά τα θεμέλια η συνέχεια ήταν γραμμένη με χρυσά γράμματα οικοδομώντας την πρώτη χαρακτηριστικά αναγνωρίσιμη από έστω ένα πλάνο εμβληματική ταινία, The Royal Tenenbaums (2001).

Με αυτά τα θεμέλια η συνέχεια ήταν γραμμένη με χρυσά γράμματα οικοδομώντας την πρώτη χαρακτηριστικά αναγνωρίσιμη από έστω ένα πλάνο εμβληματική ταινία, The Royal Tenenbaums (2001)

Κι όμως παρά την επιτυχημένη ολοκλήρωση της οπτικής τελειότητας, οι επόμενες μέρες ακολούθησαν ακριβώς το ίδιο μοντέλο, στα ίδια βήματα αλλάζοντας ουσιαστικά μόνο τις χρωματικές διαθέσεις της εικόνας. Η ερυθρόλευκη παλέτα του The Royal Tenenbaums έδωσε την θέση της σε μια γαλάζια υδάτινη απόχρωση στο The Life Aquatic with Steve Zissou (2004), που μετέπεια κιτρίνισε μέσα στην αμμώδη επιφάνεια του The Darjeeling Limited (2007). Ο χώρος μπορεί να άλλαξε, οι ηθοποιοί μπορεί να μέτρησαν τις βάρδιες τους, όμως το θεματικό πλαίσιο αλλά και τα εξερχόμενα μηνύματα συνέχισαν στην ίδια διαδρομή του άβολου συναισθήματος της χαρμολύπης. Το συναίσθημα αυτό δεν χάθηκε ούτε από τα δύο ώριμα έργα της καλλιτεχνικής ενηλικίωσης του Wes Anderson, Moonrise Kingdom (2012) και The Grand Budapest Hotel (2014), που όμως κρύφτηκε σε πιο πολύπλοκες παραμυθένιες αφηγήσεις. Ήρωες δυσλειτουργικοί, στυλιζαρισμένοι, που συγκρούονται συνεχώς με την ατυχία και την απώλεια, που διαμορφώνουν απροσδόκητες φιλίες, που πονούν με ένα περίεργο βλέμμα όταν απομυθοποιούνται, και στο τέλος καταλήγουν σε ένα βολικό καταφύγιο παιδικής λύτρωσης.

Βέβαια το επιχείρημα αυτό ακόμα κι αν όντως αληθεύει, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι η κάθε ταινία είναι ατομικά ορισμένη, θεματικά ανεξάρτητη και μορφικά ολοκληρωμένη, αποτελώντας ένα αυτόνομο έργο τέχνης. Γι’ αυτό το λόγο άλλωστε η φιλμογραφία του σπουδαίου αυτού ονειροπόλου αποτελεί μια αδιάκοπη διαδρομή πάνω στις ράγες της ζωής, που όμως δεν κινείται σε έναν φαύλο κύκλο, αλλά σε ένα φανταστικό ταξίδι διακλαδώσεων και συνδεδεμένων συναισθηματικά επιλογών.

Επομένως είτε κάποιος αφουγκραστεί την εικόνα και τις σκέψεις κάθε ξεχωριστής ταινίας, είτε της οραματιστεί σαν ένα ενιαίο έργο τέχνης, στο μόνο μέρος στο οποίο καταλήγει είναι αυτό της αθώας απόλαυσης.