Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑPink Flamingos-το camp στα άκρα

Pink Flamingos-το camp στα άκρα

Ο John Waters είναι αδιαμφισβήτητα ένας από τους πλέον μοναδικούς auteur του κινηματογράφου. Με κάθε έννοια. Όσοι έχουν δει τις ταινίες του, ξέρω ότι μειδίασαν με τις παραπάνω προτάσεις. Οι υπόλοιποι, ένεκα της επιστροφής του Midnight Express στη δράση και της προβολής του Pink Flamingos μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα του Σαββάτου 6 Ιουνίου στους κινηματογράφους Βοξ και Ριβιέρα, καθίστε. Πρέπει να συζητήσουμε. Και καλού-κακού, απομακρύνετε τα σκυλιά από την αίθουσα.

Ο John Waters είχε από πάντα πολλά ενδιαφέροντα τα οποία δεν ταίριαζαν με αυτά των υπόλοιπων παιδιών. Έβλεπε b-movies, άκουγε πολλή μουσική, σύχναζε στα μπαρ των beatniks, ενώ κολλητή του ήταν μια περιβόητη drag queen, η Divine. Μεγαλώνοντας και αφού αποφάσισε να ασχοληθεί με τη σκηνοθεσία, δε θα μπορούσε φυσικά να κάνει κάτι συμβατικό, δεν τον ενδιέφερε το μεγαλεπήβολο ή το ακαδημαϊκό. Αντίθετα, χρόνια προτού ο Lars Von Trier πει το ρητό περί του ότι «ο κινηματογράφος πρέπει να είναι το πετραδάκι μέσα στο παπούτσι», εκείνος είχε ήδη προκαλέσει τραύματα στα πέλματα της καθωσπρέπει Αμερικής με τις ταινίες του. Πάντα ανεξάρτητος, πάντα θιασώτης του trash, πάντα προκλητικός (με λόγο), πάντα καλόγουστα κακόγουστος. Με άλλα λόγια, πάντα camp. Ακραίο camp.

Η πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, Mondo Trasho (1969), συνοψίζει όλα όσα θα τον απασχολήσουν στην πορεία του, εικόνες ενοχλητικές και βλάσφημες, που ωθούν το κοινό στα όριά του και το κάνουν να αναρωτιέται αν αυτό είναι τέχνη ή κάποιο κακόγουστο αστείο. Με μόνιμη πρωταγωνίστρια στις ταινίες του την Divine να προβαίνει σε όλες τις ανίερες πράξεις που μπορεί να σκεφτεί κανείς, έμπηγε όλο και περισσότερο το αγκάθι στη σάρκα του κινηματογραφικού στερεώματος. Επιστέγασμα αυτού, μια σκηνή που περιλαμβάνει αυτήν κι έναν γιγαντιαίο αστακό στην επόμενη ταινία του, Multiple Maniacs (1970), η οποία αποτέλεσε και την πρώτη του επιτυχία στα ανεξάρτητα κινηματογραφικά κυκλώματα.

Είχε πλέον φτάσει η ώρα να φτιάξει την ταινία που θα τον καθιέρωνε ως μια αναγνωρίσιμη δύναμη σε ένα μεγαλύτερο κοινό. Και για να το καταφέρει αυτό, δεν αρκούσε η προηγούμενη υπερβολή, έπρεπε να ξεπεράσει εαυτόν και να γίνει ο 'Aρχων της Βρωμιάς, να προχωρήσει από τη χρήση απλών πυροτεχνημάτων που κάνουν εντυπωσιακό κρότο σε μια κινηματογραφική βόμβα που στο πέρασμά της θα άφηνε πτώματα, κακόγουστο makeup, αυγά, περιττώματα και γουστόζικες μουσικές. Η Divine έπρεπε να γίνει “The Filthiest Person Alive” και να κρατήσει τον τίτλο της εφ’ όρου ζωής, ακόμα και όταν την προκαλούσαν. Και αυτόν το ρόλο ήρθε να παίξει το 1972 το Pink Flamingos, μια ταινία που ακόμα και σήμερα όμοιά της δεν έχει βγει.

Αν περιγράψει κανείς τον πυρήνα της πλοκής, θα φανεί σαν κάτι το παρανοϊκό μεν αλλά απλό και γραμμικό δε. Κι αυτό γιατί σε μια τέτοια περιγραφή, παραλείπονται όσα την εκτροχιάζουν και την κάνουν αυτό το αριστουργηματικό ανοσιούργημα που είναι. Η Divine, το πιο έκφυλο άτομο στον κόσμο, ζει με το ψευδώνυμο Babs Johnson σε ένα τροχόσπιτο μαζί με τη διανοητικά καθυστερημένη μητέρα της (Edith Massey, η έτερη μούσα του Waters), τον παραβατικό γιό της, Crackers και τη συνοδοιπόρο τους, Cotton. Tο ζεύγος Marbles -ένα ανδρόγυνο που επιβιώνει πουλώντας τα βρέφη γυναικών που κρατάει όμηρους και ληστεύοντας γυναίκες τις οποίες τρομάζει ο επιδειξίας άντρας- προσπαθεί να ανταγωνιστεί την Divine σε θέμα φρίκης. Έτσι ξεκινά ένας ευθύς πόλεμος μεταξύ τους, με τρόπαιο τον τίτλο που μέχρι στιγμής κρατά η Divine.

Ο υπότιτλος της ταινίας, “An Exercise In Poor Taste”, δεν αρκεί για να καλύψει το πλήρες μέγεθος αυτών που ακολουθούν επί σκηνής. Τα έκτροπα που λαμβάνουν χώρα δεν έχουν σταματημό, κάθε φορά που νομίζεις πως μόλις είδες το πιο ενοχλητικό πράγμα που έχει καταγραφεί στο σελλιλόιντ, ο Waters σε εκπλήσσει με την ευρηματικότητά του. Δεν υπάρχει ταμπού θέμα που να μην καταπιάνεται, συνοδευόμενο με την ανάλογη αθυροστομία και πληθωρικότητα κάθε φορά. Είναι ένα τεστ αντοχής που σίγουρα δεν είναι για όλους αλλά αποτελεί μια μοναδική εμπειρία και μια πρώτης τάξεως γνωριμία με έναν κινηματογράφο που ενδεχομένως αγνοούσαμε την ύπαρξή του. Η υπερβολική ηθοποιία από ένα ερασιτεχνικό καστ, το χαμηλό κόστος παραγωγής, οι εξωφρενικοί διάλογοι, όλα βγάζουν μια εσάνς περιθωρίου, ενός περιθωρίου κάθε άλλο παρά ρομαντικού αλλά γοητευτικού με έναν sui generis τρόπο.

 

Οι στιγμές της ταινίας που έχουν μείνει στην ιστορία είναι πάρα πολλές για να αναφερθούν, αλλά επιγραμματικά ένα ρομάντζο με έναν αυγουλά που άφησε εποχή, ένα πάρτυ γενεθλίων που όμοιό του δεν έχετε ξαναδεί και ο πιο παράξενος τρόπος για να καταραστείς ένα σπίτι, σίγουρα θα σας αφήσουν να αναρωτιέστε τι είχε στο μυαλό του ο Θείος John. Και ανάμεσα σε όλα αυτά, έρχεται και μια πλάγια παρωδία της ανταγωνιστικής φύσης της Αμερικής και του μιντιακού κόσμου που προκαλεί έκπληξη σε όποιον νόμιζε ότι θα δει μια απλή ανεγκέφαλη ασυναρτησία. Γιατί μπορεί η συγκεκριμένη ταινία να προέρχεται από έναν (κατ’ επιλογή) περιθωριακό άνθρωπο, αλλά όχι χωρίς ευφυία και τόλμη.

Την ταινία αυτή ακολούθησαν πολλές ακόμα, στις οποίες ο Waters εδραιώθηκε ως ο Πάπας του καλόγουστου trash στο ευρύ κοινό, καταλήγοντας σήμερα να κάνει κινηματογραφικές διαλέξεις και stand-up comedy ανά τον κόσμο, φτάνοντας μέχρι και στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Όσοι θέλετε λίγα αποστάγματα σοφίας, εντρυφήστε στις συνεντεύξεις του και στο εκπληκτικό Stand Up του με τίτλο This Filthy World. Αλλά όχι πριν δείτε το Pink Flamingos, όχι πριν γνωριστείτε μαζί του με τον πλέον κατάλληλο τρόπο. Μπορεί μετά να μην ξαναδείτε τα αυγά με τον ίδιο τρόπο ή το Surfin’ Bird των Trashmen να σας προκαλεί δυσάρεστους συνειρμούς, αλλά τουλάχιστον θα έχετε γίνει κοινωνοί μιας εξαιρετικά πρωτόγνωρης εμπειρίας. Φιλική συμβουλή: προτιμήστε να αποφύγετε ένα γεμάτο στομάχι πριν την προβολή.