Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑSayonara Robocop - Η ταινία του Πολ Βερχόφεν γίνεται 33

Sayonara Robocop - Η ταινία του Πολ Βερχόφεν γίνεται 33

H επιστημονική φαντασία είναι πιθανότατα, μαζί με το σινεμά τρόμου, ίσως οι πιο παρεξηγημένες κατηγορίες. Συχνά-πυκνά παίρνουν πολύ λιγότερα απ’ όσα τους αναλογούν. Ειδικά η επιστημονική φαντασία αντιμετωπίζεται με καχυποψία ως ελαφρά διασκέδαση για σπασίκλες, ενώ στην πραγματικότητα περιλαμβάνει μερικές από τις πιο διδακτικές ιστορίες που έχουμε δει/διαβάσει. Ένα από τα πιο κλασικά κινηματογραφικά παραδείγματα είναι αυτό του Ρόμποκοπ. Η ταινία που ο ίδιος της ο σκηνοθέτης, Πολ Βερχόφεν, αρχικά δεν ήθελε καν να δει, αφού είχε πετάξει το σενάριο στα σκουπίδια, όπως κι ένα σωρό άλλοι αμερικανοί σκηνοθέτες πριν από εκείνον. Όμως, η γυναίκα του το πήρε, το ολοκλήρωσε και ιντρίγκαρε τον Βερχόφεν με την ατάκα: “Κοίτα δεν είναι Σαίξπηρ, αλλά υπάρχουν αρκετά επίπεδα σε αυτή την ιστορία”. Και είχε δίκιο.

Η ταινία κάτι είχε. Κι αυτό δε φάνηκε μόνο κατόπιν εορτής, αλλά κι επειδή ήταν ένα ξεκάθαρο προϊόν της εποχής της. Οι κοινωνικο-πολιτικές προεκτάσεις του φιλμ, το στυγνό και ζοφερό μέλλον μιας πόλης-σύμβολο για την παραγωγικότητα της Αμερικής, το Ντιτρόιτ, είναι κάτι παραπάνω από εύστοχες. Ο Ριγκανισμός είναι μια από τις αγαπημένες ενασχολήσεις των σκηνοθετών της εποχής, αυτή η υποτιθέμενη κοινωνία της αφθονίας που όμως έκρυβε όλα τις τα σάπια παράγωγα κάτω από το χαλάκι. Και βέβαια το δυνατότερο χαρτί, ίσως, της επιστημονικής φαντασίας. Η αλληγορία. Από τη μια, ο Βερχόφεν έφτιαξε μια χριστιανική αλληγορία, αφού ήθελε να δείξει “το Σατανά να σκοτώνει το Χριστό” και την επακόλουθη αναγέννηση. Ενώ παράλληλα, από την άλλη, έχουμε το ζήτημα της ταυτότητας μέσα στον τεχνολογικό τάφο που βρίσκεται ο αστυνόμος Μέρφι μετά τη δολοφονία του.

O καπιταλισμός και οι πρακτικές του είναι ένας ακόμα ανταγωνιστής στην ταινία. Η OCP, εταιρεία που αναλαμβάνει την ανάπλαση του Ντιτρόιτ, θέλει να φτιάξει μια σχεδόν ουτοπική πόλη, τη Delta City, όπου το μεγάλο αγκάθι είναι φυσικά η εγκληματικότητα. Η OCP είναι μια αδίστακτη εταιρεία, που σκέφτεται μόνο τις μπίζνες, μια αμιγώς στατιστική ματιά της ζωής, χωρίς να ενδιαφέρεται για κάτι άλλο πέραν του κόστους και του κέρδους. Τα μικροπολιτικά παιχνίδια εξουσίας ανάμεσα στους χαρακτήρες δίνουν μια ακόμη πτυχή στο φιλμ, σχεδόν σα ταινία μέσα στην ταινία. Ο Ντικ Τζόουνς (o Ρόνι Κοξ σε καταπληκτικό κόντρα ρόλο), νούμερο 2 της εταιρείας και φυσικά μπλεγμένος με το οργανωμένο έγκλημα απέναντι στον Μπομπ Μόρτον (Μιγκέλ Φερέρ), τον ιδρυτή του Ρόμποκοπ, ένας φιλόδοξος γιάπης που βλέπει την ευκαιρία και μπαίνει στο μάτι του Τζόουνς για να κερδίσει την εύνοια του μεγάλου αφεντικού, ή απλώς Old Man όπως λιτά, απρόσωπα κι ενδεικτικά της άγνοιάς του τον αποκαλούν στην ταινία. Αυτός ο -με το στανιό- εξευγενισμός της πόλης είναι ίσως το πιο βίαιο κομμάτι μιας ήδη υπερβολικά άγριας ταινίας.

Το σατιρικό πνεύμα ενισχύουν οι πανέξυπνες και πολύ πρωτότυπες σφήνες με ειδήσεις και εξωφρενικά διαφημιστικά σποτ που φτιάχτηκαν για την ταινία γεμάτα βία, λεφτά, γκόμενες και φυσικά διασκέδαση για όλη την οικογένεια. Όπως εκείνο το φοβερό επιτραπέζιο με όνομα Nukem, ένα παιχνίδι πυρηνικής καταστροφής. Εδώ ο Βερχόφεν δεν αγγίζει απλώς τον παλμό της εποχής, αλλά τον ποδοπατεί. Και φυσικά, το τηλεπαιχνίδι που γέννηση μια από τις ατάκες της ταινίας: "I’d buy that for a dollar". Η ποπ κουλτούρα γίνεται μεταναφορικό όπλο στα χέρια του Βερχόφεν και των Νιουμάιερ/Μάινερ, των σεναριογράφων της ταινίας.

Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ταινίας είναι βέβαια το πώς η αλληγορία και τα καμπανάκια που χτυπούσαν τώρα πια φαντάζουν πιο κοντά στην πραγματικότητα παρά ποτέ. Οι αναπλάσεις δίνουν και παίρνουν, η επέκταση των ιδιωτικοποιήσεων το ίδιο, η αστυνομική βία είναι ένα κομμάτι που δείχνει να έχει ξεφύγει προ πολλού από το serve and protect. Η κλιμάκωση της βίας στην εποχή μας δείχνει να έχει ξεπεράσει τη βία ενός Βερχόφεν φιλμ. Κι αυτό είναι προβληματικό από μόνο του. Στην ταινία δεν υπάρχει ωραιοποίηση του ρόλου του αστυνομικού, ούτε προβληματισμός για το ρόλο του, απλώς χρησιμοποιεί το στάτους που έχει η αστυνομία μέσα στην αμερικανική κοινωνία για να προβάλλει πιο καθαρά τους παραλληλισμούς του.

Το Robocop είναι ένα σπουδαίο φιλμ. Από την ερμηνεία του Μέρφι/Ρόμποκοπ Πίτερ Γουέλερ, στον φοβερό στυγνό μαφιόζο/εκτελεστή Κλάρενς Μπόντιγκερ, που υποδύθηκε μαεστρικά ο Κέρτγουντ Σμιθ, μέχρι την σχεδόν πάντα υπέροχη μουσική του Βασίλη Πολυδούρη, είναι μια ταινία που δεν ξεχνάς σε κανένα επίπεδο. Από την πρωτοεπίπεδη ανάγνωση σα μια γεμάτη ταινία δράσης, μέχρι τα πιο περίπλοκα φιλοσοφικά μονοπάτια περί ταυτότητας, έχει κάτι να σου δώσει. Και βλέποντας πόσο γρήγορα ακόμα το δικαστικό σύστημα στο δυτικό (και όχι μόνο) κόσμο τραβάει τη σκανδάλη, σίγουρα θα μένει -πικρά- επίκαιρο.

Τελευταία