Αρχική ΜΟΥΣΙΚΗΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑΒραχνός Προφήτης: 20 χρόνια . . . μπροστά από την κυκλοφορία του

Βραχνός Προφήτης: 20 χρόνια . . . μπροστά από την κυκλοφορία του

Στις τέσσερις και μισή το πρωί έβαλα να ακούσω ξανά τον Βραχνό Προφήτη. Συμπληρώνονται, λέει, είκοσι χρόνια από όταν βγήκε. «Δίσκος ορόσημο», «πρωτοποριακός». Δίσκος προσωπικός.

Ξεκίνησα να γράφω, ενώ ο Ήμερος Ύπνος ξυπνούσε μέσα μου ένα άγριο συναίσθημα. Πάνε πολλά χρόνια που δεν έχω πάει στο Παλαιοσέλλι, κι όμως, το κρύο της νύχτας στα βουνά της Πίνδου ακόμα και το καλοκαίρι με τύλιξε, μαζί μ’ αυτό το δέος που σου επιβάλλουν οι πολυφωνίες των παραδοσιακών ηπειρώτικων τραγουδιών.

Δεν χαράζει ακόμα, αλλά όταν ο Γιάννης Αγγελάκας τραγουδά το Όταν Χαράζει, ο κάθε στίχος σε γεμίζει φως και αισιοδοξία. Θυμάσαι την εφηβεία. Τις πρώτες ορμές. Πάσης φύσεως. Να είσαι δυνατός, να δώσεις φιλιά, να αλλάξεις τον κόσμο. Γίνεσαι ξανά έφηβος. Γεμάτος ελπίδα. Πίσω από κάθε κλειστό βλέφαρο, τα φοβισμένα μάτια έχουν ακόμα κουράγιο να αντικρύσουν τον κόσμο. Γιατί σ’ αυτό το τραγούδι «υπάρχει τόπος και για ‘σένα».

Από πόσους μορφώθηκες και πόσοι στ’ αλήθεια σε ψυχαγώγησαν, χωρίς απλά να σε διασκεδάζουν;


Η καρδιά σταματάει για λίγο. Ένα στιγμιαίο σκίρτημα, καθώς κάτι ανασύρεται από βαθειά. Σαν κύμα βίαιο σε χτυπάνε οι αναμνήσεις. Η Παλιά Πληγή έρχεται να κλέψει τη μιλιά σου. Ό,ΤΙ σε πόνεσε για λίγο θα σε νικήσει ξανά. Τίποτε δεν ξεριζώθηκε. Για τέσσερα λεπτά και εικοσιδύο δευτερόλεπτα αγαπημένα πρόσωπα και μάτια, παρόντα και απόντα, θα περάσουν ΟΛΑ από το μυαλό σου. Τα Διάφανα Κρίνα είχαν πει πως «καμιά χαρά δεν κάνει ό,τι ο πόνος στην ψυχή». Κατακάθια σύμφωνα με τον Θανάση Παπακωνσταντίνου. Το τραγούδι κόβεται απότομα, όπως απότομα ξυπνάμε από τη βουτιά στις σκέψεις μας κι επιτρέπουμε στον εαυτό μας να ανασυνταχτεί.

Ένα μικρό “παραμύθι” για τη συνέχεια. Α.Μάνθος. Ήταν η πρώτη φορά που γκούγκλαρα με τραγούδι του Θανάση Παπακωνσταντίνου, για να καταλάβω για τι μιλάει (ΦΥΣΙΚΑ και έχω γκουγκλάρει άπειρες φορές). Ένα “παραμύθι”, όχι τυχαίο. Ποιο παραμύθι δεν έχει τη διδαχή του; Εδώ αξίζει να αναρωτηθείς από πόσους τραγουδοποιούς έμαθες κάτι καινούριο; Ποιου άλλου οι στίχοι καρφώθηκαν στα μυαλά ανθρώπων που είχαν μπουχτίσει από τη βαρετή διδασκαλία της λογοτεχνίας στο σχολείο κι από τις αναλύσεις των βοηθημάτων; Από πόσους μορφώθηκες και πόσοι στ’ αλήθεια σε ψυχαγώγησαν, χωρίς απλά να σε διασκεδάζουν;

Τελείως αντικειμενικά τώρα: υπάρχει μεγαλύτερη κ@ύλα από την εισαγωγή του Πεχλιβάνη; Την πρώτη συγχορδία του Πεχλιβάνη, ΛΕΩ. Εδώ είναι πολλά τα συναισθήματα. Με πιάνει πρώτα μια νοσταλγία. Η έλλειψη συναυλιών, όπως τις ξέρουμε, φέτος, ξαφνικά με ισοπεδώνει. Θέλω να χορέψω, θέλω να χοροπηδήσω, θέλω να αγκαλιαστώ με αγνώστους και να τραγουδάμε όσο πιο δυνατά μπορούμε όλοι μαζί. Θέλω να ανάψουν φωτοβολίδες. Θέλω να ζήσω ξανά αυτή τη γιορτή. Αυτό το χαμό που γίνεται στις συναυλίες του Θανάση Παπακωνσταντίνου και που ο ίδιος δεν αντέχει (; ). Νομίζω ή θέλω να τον κατανοήσω. Συμφωνώ πως στην μουσική δεν ταιριάζουν οπαδικές συμπεριφορές ή ξυλίκι. Σέβομαι ότι δεν ήθελε αυτό από/για το τραγούδι του. Όμως, το τι συναίσθημα σου προκαλεί ένα τραγούδι, δεν μπορείς να το ελέγξεις. Σίγουρα η παιδεία ή η έλλειψη αυτής αντανακλώνται στις συμπεριφορές, μα, αγαπημένε μας Θανάση, δείξε λίγη συμπόνοια για τις γενιές που άγαρμπα αφήνουν τον εν αγνοία καταπιεσμένο τους εαυτό να ξεσπάσει, ύστερα από μέρες και χρόνια μπροστά σε οθόνες. Είμαστε ακόμα έφηβοι που ανακαλύπτουμε το ροκ όταν ακούμε τον Πεχλιβάνη. Κι ανάθεμα αν αυτό το τραγούδι δεν είναι ένα παράθυρο ελευθερίας για το μυαλό. Και για το σώμα εν τέλει.

Οι Τρεις Ανθοί. Μερικά διδάγματα ακόμα. Γιατί το κρασί, το τσίπουρο και το γλέντι, πρέπει να φεύγουν αβασάνιστα, αλλά γιατί όχι και ωφέλιμα; Μια μείξη υλικών που συνέθεσαν το νέο λαϊκό, τη μία συνιστώσα εκ των τριών της μουσικής ταυτότητας του Θανάση Παπακωνσταντίνου. Η δεύτερη, τα πειραγμένα παραδοσιακά έρχονται μαζί με τις αγαπημένες Γριές. Η φόρμα και η ρίζα επιρροής είναι διακριτές ακόμα. Και μετά τα «τελείως Θανάσης είναι αυτό». Τα πειραματικά. Εδώ αναμειγνύονται οι πολιτισμοί, οι ρυθμοί, τα όργανα, τα είδη, τα ύφη. Οι στίχοι είναι πια τόσο αφηρημένοι που σου επιτρέπουν τη δική σου ανάγνωση, ανάλογα με τα βιώματά σου, τον ψυχισμό σου, την ευαισθησία σου. Εδώ είναι το στίγμα του καλλιτέχνη, εδώ είναι η πρωτοπορία του Θανάση Παπακωνσταντίνου και εδώ στοιχειοθετείται και τεκμηριώνεται απόλυτα το επιχείρημα περί της ιδιότητας του Βραχνού Προφήτη ως δίσκος ορόσημο της ελληνικής δισκογραφίας. Ατμάν, Ούτε Τριγμός Ούτε Λυγμός, Σαμπάχ (αχ, η εισαγωγή του!) και το τελείως φευγάτο ορχηστρικό Μ81, είναι ό,τι πριν είκοσι χρόνια λειτούργησε σαν μουσικό ξυπνητήρι και δημιούργησε μια ολόκληρη σχολή μουσικών, που ακόμα κι αν είχαν σωστότερες φωνές, χρειάστηκαν «δάνεια» χοντρά για να δικαιολογήσουν την καλλιτεχνική τους ύπαρξη και παρουσία. Και που σε καμία περίπτωση δεν άγγιξαν στιχουργικά τον «μπαμπά» τους. Δεν επιθυμώ πικρόχολες συγκρίσεις, κάποιες φορές, ωστόσο, το να αναγνωρίζουμε σε κάποιον τη μοναδικότητά του, είναι από τους λίγους τρόπους να τον ευχαριστήσουμε για ό,τι μας έδωσε για συντροφιά, δάσκαλο και παρηγοριά: τα τραγούδια του δηλαδή, αλλά και για να σεβαστούμε τα όσα έντονα συναισθήματα μας προκάλεσε.

Το Μ81 παίζει για τρίτη συνεχόμενη φορά. Πρέπει να ετοιμαστώ για δουλειά. Κλείνω με τη σκέψη –και θα τολμήσω να τη γράψω- ότι είναι ο μόνος που πραγματικά έπαιξε ελληνικό ροκ. «Ελληνικό» δε σε κάνει μόνο ο στίχος. Σε κάνει η μουσική ταυτότητα και αίσθηση αυτού που παίζεις. Κι αν η παραδοσιακή μουσική και τα ρεμπέτικα, με τον τρόπο που αναμείχθηκαν με τη δυτική μουσική, δεν συνθέτουν αυτό καθαυτό το ελληνικό ροκ, τότε δεν ξέρω τι άλλο θα μπορούσε να το κάνει. Ο Θανάσης Παπακωνσταντίνου πριν είκοσι χρόνια μας είπε (ξανά) τα παραμύθια που είχαμε ανάγκη να ξανακούσουμε, με τρόπο που μιλούσαν (ξανά) στην καρδιά μας. Κι έτσι ήταν εν τέλει η πρώτη φορά.

Η παραγωγή του Βραχνού Προφήτη ανήκει στον Μπάμπη Παπαδόπουλο, ο οποίος μάλιστα ήταν και αυτός που έφερε κοντά τους μουσικούς που συμμετείχαν στην ηχογράφηση, στο Studio Magnanimus για τη Lyra.

*Για το μπαμπά μου, που με πήγε κι είδα ΛΑΪΚΕΔΕΛΙΚΑ κι ας μην καταλάβαινα ξεκάθαρα τίποτα και χρόνια αργότερα βρήκε να κάνει παραγγελιά το «Ματσιφτάρι». Απ’ όλα τα τραγούδια ΤΟ ΜΑΤΣΙΦΤΑΡΙ, ρε παιδιά!!! Και που πάντα είχε στο αυτοκίνητο Θανάσαρο.

**Για τη Θεοδοσία, το Μιχάλη και τον ΠανΠαν, που κάποτε θα ξαναδούμε Θανάση, είτε χωριστά είτε όλοι μαζί!

Τελευταία