Αρχική ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ8 φορές που ο Christopher Nolan αναδείχθηκε ως auteur

8 φορές που ο Christopher Nolan αναδείχθηκε ως auteur

Για άλλους ιδιοφυία και για άλλους παπατζής. 'Aλλοι τον χρίζουν σύγχρονο Spielberg και άλλοι τον θεωρούν υπερεκτιμημένο. Δίπολα που φανερώνουν ότι μια προσωπικότητα όντως απασχολεί τον κόσμο. Ο Christopher Nolan σήμερα γίνεται 50 ετών και έχει προσφέρει στον εμπορικό κινηματογράφο αρκετή από την οπτική του πάνω στην ύπαρξη, την ανθρώπινη κατάσταση, την ποπ επιστήμη και –κινηματογραφικά μιλώντας- μια προσωπική σκηνοθετική ματιά αναγνωρίσιμη. Με αφορμή τα γενέθλιά του και την επερχόμενη έξοδο του The Tenet, ανατρέχουμε σε οκτώ στιγμές πέραν της τριλογίας του Σκοτεινού Ιππότη (Batman Begins, Dark Knight, Dark Knight Rises) που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο μας απασχόλησαν και τον ανέδειξαν ως auteur του σύγχρονου κινηματογράφου.

Following-1998

Το ασπρόμαυρο ντεμπούτο του Nolan είναι ένας ευθύς φόρος τιμής στα film noir, ειδωμένα από μια σύγχρονη σκοπιά. Ένας νεαρός Λονδρέζος που ακολουθεί κόσμο μέσα στο πλήθος εν είδει ενός άρρωστου χόμπι, τελικά μπλέκεται στον υπόκοσμο όταν χάνει το μέτρο και τα πράγματα παίρνουν μια ακόμα πιο σκοτεινή τροπή. Με ελάχιστα μέσα στη διάθεσή του αλλά υπαρκτή θέληση και όραμα, καταφέρνει να δείξει ότι μια νέα υπερδύναμη μπορεί να λάβει θέση στους μεγάλους του ΑΑΑ κινηματογράφου αν του δοθεί η ευκαιρία. Όπερ και εγένετο τα επόμενα χρόνια.

Memento-2000

Ο Nolan έχει την ευκαιρία να σκηνοθετήσει ταινία για χάρη της Summit Entertainment (θυγατρική της Lionsgate) και να επιδείξει τις δυνατότητές του σε μεγαλύτερα project. Και το καταφέρνει. Ένας άνδρας που αδυνατεί να κρατήσει βραχύβιες αναμνήσεις, γεμάτος τατουάζ και στοιχεία που τον οδηγούν στο πως κατέληξε μέχρι εκεί προσπαθεί να λύσει το παζλ μιας νοσηρής κατάστασης στην οποία έχει βρεθεί. Χρησιμοποιώντας το τέχνασμα της αντίστροφης αφήγησης, από το τέλος στην αρχή, ο Nolan εντυπωσιάζει το ευρύ πλήθος που δεν έχει ξανάρθει σε επαφή με κάτι παρόμοιο (ασχέτως αν αυτό έχει ξαναγίνει κινηματογραφικά στο παρελθόν) και χτίζει ένα φιλμ με υπαρκτό σασπένς και υποδειγματικό ρυθμό.

Insomnia-2002

Έχει έρθει η ώρα για το remake, μια «υποχρεωτική» τελετή μύησης του αμερικάνικου κινηματογράφου της εποχής. Κάτι που ο Βρετανοαμερικάνος επιτυγχάνει, σύμφωνα και με τα λόγια του Erik Skjoldbaerg, σκηνοθέτη της ομώνυμης νορβηγικής ταινίας του 1997 της οποίας το Insomnia αποτελεί remake. Δύο ντετέκτιβ από το Los Angeles καλούνται να λύσουν μια μυστηριώδη υπόθεση ανθρωποκτονίας μιας έφηβης στην Αλάσκα. Η αϋπνία που προκαλεί η μόνιμη λάμψη του ήλιου σε συνδυασμό με θαμμένα μυστικά, θα οδηγήσουν τους ντετέκτιβ στην κατάλυση των ορίων μεταξύ πραγματικότητας και παραίσθησης. Με σεβασμό στην πηγή, μια διαρκή ένταση και απαστράπτουσες ερμηνείες από τους Al Pacino και Robin Williams, το όνομα του Nolan πλέον έχει αρχίσει να γιγαντώνεται.

The Prestige-2006

Ως αναγνωρίσιμη δύναμη πλέον, ο Nolan έχει δυνατότητες και ελευθερίες που προηγουμένως του παρέχονταν συντηρητικά. Ένα all star cast (Jackman, Bale, Caine, Johansson, Bowie), ένα budget 40 εκατομμυρίων που καλύφθηκε εις διπλούν από τις εισπράξεις, καλλιτεχνική ελευθερία. Δύο ταχυδακτυλουργοί, πρώην συνεργάτες, γίνονται άσπονδοι εχθροί και ανταγωνιστές, προσπαθώντας διαρκώς να ξεπεράσουν ο ένας τον άλλον μετά από το δυστύχημα που εκκίνησε την έχθρα τους. Μια διαρκής, αγωνιώδης μάχη αναγνώρισης και επιβολής που όλο και εντείνεται έχει ξεκινήσει και δε θα ολοκληρωθεί αν δε φτάσει στα άκρα. Με ένα σενάριο βασισμένο στην ανατροπή και την ψευδαίσθηση, ο δημιουργός φτιάχνει την ταινία που θα προλογίσει όλο το μετέπειτα σκηνοθετικό του ύφος. Την ταινία που έκανε το mainstream κοινό να μαγεύεται ακριβώς όπως οι θεατές των τεχνασμάτων των ταχυδακτυλουργών, γεννώντας και τους αντιρρησίες που τον ονόμασαν φτηνό απατεώνα.

Inception-2010

Και φτάνουμε στα «μεγάλα παιδιά». Την ταινία που αποτελεί και το μεγαλύτερο μιμίδιο του σκηνοθέτη, μια απόπειρα συνδυασμού popular science με σασπένς, εντυπωσιακά εφέ και παιχνίδια του κεφαλιού. Δύο πράκτορες καλούνται να κλέψουν μυστικά από έναν στόχο βουτώντας στο ασυνείδητό του μέσω τεχνολογίας. Η έκβαση της αποστολής μοιάζει καταδικασμένη αλλά οι τυχοδιώκτες πράκτορες είναι διατεθειμένοι να ρισκάρουν τα πάντα για να το επιτύχουν. Με εμφανή σκηνοθετικά δάνεια (ή κλεψίματα θα έλεγε κάποιος αρνητικά προκατειλημμένος) από την Paprika του Satoshi Kon, έναν Leonardo DiCaprio σε πρωταγωνιστικό ρόλο να σιγοντάρεται από έναν χαρισματικό Joseph Gordon-Levitt και ειδικά εφέ να οργιάζουν, ο Nolan χτίζει τον νέο blockbuster κινηματογράφο σε μια ταινία, προσφέροντας μια αφήγηση που άλλοι λατρεύουν και άλλοι κουράζονται μόνο στην ανάμνησή της. Ταινία ορόσημο, για όλους τους λόγους.

Interstellar-2014

Σε σεναριακή συνεργασία με τον αδερφό του, Jonathan, ο Nolan εξερευνά το αχανές διάστημα και το χωροχρόνο σε μια ταινία μεγαλεπίβολη όσο και εντυπωσιακή. Η Γη του μέλλοντος είναι καταδικασμένη στον αφανισμό. Μόνη ελπίδα σωτηρίας, μια αποστολή στο διάστημα που δύναται να ανακαλύψει την επόμενη κατοικία της ανθρωπότητας. Ένας αστροναύτης που αφήνει την κόρη του πίσω για να διασφαλίσει το Μέλλον. Το σενάριο μπορεί να είναι γεμάτο από γενικεύσεις και μελόδραμα, η σκηνοθεσία όμως αγγίζει πρωτόγνωρα επίπεδα, με τον Nolan να εξερευνά για πρώτη φορά (και επιτυχημένα) τις εικόνες του κρύου, αφιλόξενου διαστήματος. Μπορεί η αγάπη να νικά, αλλά όχι προτού έρθουμε σε επαφή με άγονους, τρομακτικούς κόσμους που προκαλούν σχεδόν υπαρξιακό τρόμο. Με έναν Matthew McConnaughey σε πρωταγωνιστικό ρόλο και με τον Hans Zimmer να θυμάται τι σημαίνει kosmische music, ο Nolan καταλήγει δαφνοστεφής.

Dunkirk-2017

Μετά τον μελλοντικό χωροχρόνο, ο Nolan γυρνάει πίσω στην ιστορία για να καταθέσει μια εμπορική άσκηση ύφους με ελάχιστο διάλογο και εντυπωσιακό οπτικό υλικό. Η εκκένωση της Δουνκέρκης στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο γίνεται το αντικείμενο μελέτης του, ειδωμένη μέσα από τις οπτικές του πεζικού, του ναυτικού και της αεροπορίας. Δεν αποτελεί το χαρακτηριστικότερο δείγμα γραφής του και να φαντάζει απλοϊκό για τα δεδομένα του σκηνοθέτη με την αισθητική να φλερτάρει έντονα με αυτή των βιντεοπαιχνιδιών. Παραμένει ωστόσο μια επίδειξη υφολογικών δυνατοτήτων, προσφέροντας την απαιτούμενη αγωνία που ένα σύγχρονο blockbuster καλείται να εξάγει από τα πλήθη όσο αυτό διαρκεί.

Quay-2015

'Aφησα το συγκεκριμένο οκτάλεπτο φιλμ για το τέλος. Ένας φόρος τιμής σε δύο από τους μεγαλύτερους animators της σύγχρονης Τέχνης. Οι Αδερφοί Quay απεικονίζουν υπερρεαλιστικές, δυσνόητες εικόνες που απασχολούν τους απανταχού σινεφίλ με την γκροτέσκα, απαράμιλλη αισθητική τους. Και φυσικά αποτέλεσαν πνευματικούς δασκάλους του Nolan ο οποίος για μια φορά απομακρύνεται από το προσκήνιο για να το δώσει σε εκείνους που οφείλει πολλά. Ο Nolan όχι ως δημιουργός, αλλά ως fan που δείχνει άμεσα την εκτίμησή του σε αυτούς που του γέννησαν ψήγματα έμπνευσης. Συγκινητικός, μας καλεί να τους ανακαλύψουμε. Και όντως το αξίζουν.

Τελευταία